Patara Antik Kenti arkeoloji tarihi ve alan yönetimi planlaması
Patara Ancient City archaeological history and area management planning
- Tez No: 1005946
- Danışmanlar: PROF. DR. BEKİR ÖZER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Arkeoloji, Archeology
- Anahtar Kelimeler: Arkeolojik alanlar, Arkeolojik kazılar, Arkeolojik miras, Arkeolojik yerleşim, Archeological areas, Archaeological excavations, Archaeological heritage, Archaeological settlement
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Arkeoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arkeoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Patara Antik Kenti, Lykia Birliği'nin başkenti olarak siyasi, ticari ve kültürel açıdan önemli bir rol oynamış, Roma ve Bizans dönemlerinde stratejik bir yönetim ve liman merkezi olmuştur. Günümüzde Özel Çevre Koruma Bölgesi (ÖÇKB) statüsüne sahip olan bölge, hem arkeolojik hem de ekolojik açıdan korunması gereken bir alan olarak değerlendirilmiştir. Ancak, kaçak yapılaşma, kontrolsüz turizm, kumul hareketleri ve tarımsal faaliyetlerin ekosistem üzerindeki baskıları gibi unsurlar, koruma çalışmalarının etkinliğini azaltmaktadır. Bölgedeki Meclis Binası, Stadiasmus Patarensis, Tiyatro, Deniz Feneri ve Apollon Kehanet Merkezi, Patara'nın tarihî kimliğini yansıtan başlıca yapılar arasında yer almaktadır. Bunun yanı sıra, bölge Caretta caretta deniz kaplumbağalarının yuvalama alanlarını barındırmakta, kumul ekosistemleri ve sulak alanlarla biyolojik çeşitliliği desteklemektedir. Ancak, kum hareketleri, antik yapıların aşınmasına yol açmakta, kaçak yapılaşma kazı alanlarını tehdit etmekte ve tarımsal faaliyetler, yerleşim bölgeleriyle arkeolojik alanları iç içe geçirerek kalıntıların korunmasını zorlaştırmaktadır. Koruma sürecinde yasal düzenlemeler, fiziksel koruma önlemleri ve sürdürülebilir kalkınma modelleri içeren bir yönetim planı geliştirilmiştir. Kaçak yapılaşmayla mücadelede denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi, kum hareketlerinin kontrol altına alınması için rüzgar bariyerleri ve ekolojik rehabilitasyon projelerinin uygulanması, turizmin bölgeye zarar vermemesi için ziyaretçi yönetimi stratejilerinin geliştirilmesi önerilmiştir. Yerel halkın ekonomik ihtiyaçları doğrultusunda ekoturizm, organik tarım ve kontrollü otlatma sistemleri gibi sürdürülebilir alternatifler teşvik edilerek arkeolojik alanlar üzerindeki baskının azaltılması hedeflenmiştir. Patara'nın arkeolojik ve ekolojik değerlerinin korunması için çok katmanlı bir yönetim stratejisine ihtiyaç duyulmaktadır. Bölgenin UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınması, uluslararası koruma politikalarının entegre edilmesini sağlayarak finansal ve teknik destek yaratacaktır. Sürdürülebilir turizm ve ekolojik koruma odaklı politikalarla bölgenin tarihî ve doğal dokusu gelecek nesillere aktarılabilir.
Özet (Çeviri)
Patara Ancient City served as the capital of the Lycian League, playing a significant political, commercial, and cultural role throughout antiquity. Functioning as a strategic administrative and port city during the Roman and Byzantine periods, Patara today holds the status of a Special Environmental Protection Area (SEPA), requiring extensive conservation efforts. However, challenges such as illegal construction, unregulated tourism, dune movement, and agricultural activities' impact on the ecosystem undermine the effectiveness of ongoing preservation initiatives. The region's Parliament Building, Stadiasmus Patarensis, Theater, Lighthouse, and Apollo Oracle Center are key archaeological assets reflecting its historical identity. Additionally, Patara is home to vital Caretta caretta nesting grounds and dune ecosystems, contributing to its rich biodiversity. Nevertheless, shifting sand dunes exert structural stress on ancient ruins, unauthorized urban expansion threatens excavation sites, and agricultural encroachment disrupts archaeological integrity. To address these issues, a comprehensive management plan incorporating legislative reforms, conservation measures, and sustainable development strategies has been formulated. Countermeasures against illegal constructions emphasize strengthening regulatory enforcement, managing sand movement through wind barriers and ecological restoration, and regulating tourism via visitor capacity limitations. Economic sustainability for local communities is promoted through eco-tourism, organic farming, and controlled livestock grazing, mitigating anthropogenic pressure on heritage sites. Ultimately, safeguarding Patara's archaeological and ecological significance necessitates a multi-layered management strategy, integrating legislative enforcement, local community engagement, financial sustainability, and international conservation frameworks. Inclusion in the UNESCO World Heritage List would facilitate access to global funding and expertise, reinforcing long-term preservation efforts. Through carefully structured heritage policies, Patara's historical and environmental assets can be safeguarded for future generations.
Benzer Tezler
- 3D modeling in archaeology Reşitköy Dam excavations
Arkeolojide 3 boyutlu modelleme Reşitköy Barajı kurtarma kazıları
KALİN TOK
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Arkeolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiEkoloji ve Evrim Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. ORKAN ÖZCAN
- Patara antik kenti M53 anıt mezarı koruma ve sunum önerisi
Conversation and presentation proposal for M53 monumental tomb in patara ancient city
BERNA KATMER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KORAY GÜLER
- Dijital mirasın rekonstrüksiyonu sürecinde HBIM metodolojisine dayanan bir yaklaşım önerisi
A proposed approach based on the HBIM methodology in the reconstruction process of digital heritage
MERVE ŞULE YÖRÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ArkeolojiAntalya Bilim ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİH OFLUOĞLU
- Klasik Çağ'dan Erken Bizans'a Myra kenti ve teritoryumu
From the Classical Period to the Early Byzantine time the city of Myra and its territory
MEHMET ALKAN
Doktora
Türkçe
2013
TarihAkdeniz ÜniversitesiEskiçağ Dilleri ve Kültürleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BURAK TAKMER
- Patara Tepecik yerleşimi gynaikonitis pişmiş toprak figürinleri
Terracotta figurines found in the gynaeconitis at Patara Tepecik Settlement
SUZAN BOLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Arkeolojiİzmir Demokrasi ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FEYZULLAH ŞAHİN