Sosyal bilgilerde yapay zekâ destekli eğitimin öğrencilerin başarılarına ve 21. yüzyıl becerilerine etkisi
The effect of artificial intelligence-supported education in social studies on studentsˈ achievements and 21 st century skills
- Tez No: 1006044
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DUYGU MUTLU BAYRAKTAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Beceri eğitimi, Bilgisayar destekli eğitim, Sosyal bilgiler eğitimi, Temel beceriler, Yapay zeka, Yapay zeka eğitimi, Skill training, Computer assisted education, Social studies education, Basic skills, Artificial intelligence, Artificial intelligence training
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde teknolojinin hızlı gelişimiyle birlikte her alanda yaygın olarak kullanılmaya başlanan yapay zekânın eğitim-öğretim süreçlerindeki etkilerinin araştırılması önem arz eden bir durumdur. Bu araştırma Sosyal Bilgiler dersinde yapay zekâ destekli eğitimin öğrencilerin akademik başarılarına ve 21. yüzyıl becerilerine etkisinin tespit edilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) Sosyal Bilgiler Öğretim Programı temel alınarak uygulanan yapay zekâ destekli öğretim ile aynı programa dayalı olarak yapay zekâ kullanılmadan yürütülen mevcut öğretimin, öğrencilerin akademik başarıları ve 21. yüzyıl becerileri üzerindeki etkilerini karşılaştırmalı olarak incelemek üzere tasarlanmıştır. Araştırma karma yöntemli yarı deneysel desen yaklaşımına uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın katılımcılarını İstanbul iline bağlı bir okulda öğrenim görmekte olan 73 altıncı sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Öğrencilerin seçiminde kolay ulaşılabilir örneklem yöntemi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında uygulamalar 6. Sınıf“Hayatımızdaki Ekonomi”öğrenme alanı kapsamında 18 ders saati olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada öğrencilerin akademik başarı düzeylerini tespit etmek amacıyla başarı testi, 21. yüzyıl beceri düzeylerini tespit etmek amacıyla 21. yüzyıl becerileri Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde parametrik ve parametrik olmayan testler kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, TYMM'ye uygun olarak yapay zekâ destekli gerçekleştirilen sosyal bilgiler öğretimi (deney grubu) ile yapay zekâ desteği olmaksızın yürütülen sosyal bilgiler öğretimi (kontrol grubu) arasında, öğrencilerin uygulama öncesi ve sonrası 21. yüzyıl becerileri ile akademik başarılarının geliştirilmesi bakımından anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. Deney ve kontrol grupları arasındaki karşılaştırma analizleri, akademik başarı artışı açısından deney grubu lehine anlamlı bir sonuç gösterirken, 21. yüzyıl becerileri bakımından deney ve kontrol grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Ayrıca cinsiyet değişkeninin de bu beceriler üzerinde anlamlı bir etkisinin bulunmadığı görülmüştür. Deney ve kontrol gruplarına ilişkin gözlem sonuçlar, her iki grupta da öğrencilerin derse yönelik motivasyon ve katılım düzeylerinin yüksek olduğunu, yönergelere uygun biçimde grup çalışmaları yürüttüklerini ve etkinlikleri başarıyla tamamladıklarını göstermiştir. Uygulama grubunda öğrencilerin yapay zekâ araçlarını etkin kullanarak iş birliği içinde üretimler gerçekleştirdikleri ve proje geliştirme sürecinde bu araçlardan ilham aldıkları belirlenmiştir. Her iki grupta da öğrencilerin büyük çoğunluğunun verilen görevlerle ilgili yeterliliğe sahip olduğu görülmüş; ancak sınıf mevcutlarını kalabalık olması ve fiziksel ortam koşullarının süreci kısmen sınırlandırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen sonuçlar yapay zekâ teknolojilerinin Sosyal Bilgiler derslerine entegre edilmesinin önemini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
With the rapid advancements in technology today, artificial intelligence (AI) has become widely used in all fields, making it crucial to investigate its impact on educational processes. This research was conducted to determine the effects of AI-assisted instruction in Social Studies on students' academic achievement and 21st-century skills. The study was designed to comparatively examine the effects of AI-assisted instruction, based on the Turkish Century Education Model (TYMM) Social Studies Curriculum, and existing instruction without AI, based on the same program, on students' academic achievement and 21st-century skills. The research was conducted using a mixed-methods quasi-experimental design. The participants consisted of 73 sixth-grade students attending a school in Istanbul. A convenient sampling method was used to select the students. The applications were conducted within the scope of the 6th-grade“Economy in Our Lives”learning area, totaling 18 lesson hours. To determine students' academic achievement levels, an achievement test was used, and to determine their 21st-century skills, a 21st-century skills scale was used. Parametric and non-parametric tests were used in the analysis of the obtained data. According to the research findings, a significant difference was determined between the social studies teaching conducted with artificial intelligence support in accordance with the TYMM (experimental group) and the social studies teaching conducted without artificial intelligence support (control group) in terms of the improvement of students' 21st-century skills and academic achievement before and after the application. Comparative analyzes between the experimental and control groups showed a significant result in favor of the experimental group in terms of increased academic achievement, while no statistically significant difference was found between the experimental and control groups in terms of 21st-century skills. Furthermore, it was observed that the gender variable did not have a significant effect on these skills. Observation results for both the experimental and control groups showed that students in both groups had high levels of motivation and participation in the lesson, conducted group work in accordance with the instructions, and successfully completed the activities. In the application group, it was determined that students effectively used artificial intelligence tools to collaboratively produce work and were inspired by these tools during the project development process. In both groups, the vast majority of students were found to possess sufficient competence regarding the given tasks; however, it was concluded that the large class sizes and physical environment conditions partially limited the process. The results obtained within the scope of the research demonstrate the importance of integrating artificial intelligence technologies into Social Studies lessons.
Benzer Tezler
- Denizcilik eğitiminde seyir bilgisinin artırılmasına yönelik bir oyunlaştırma uygulaması
A gamification application for increasing navigational knowledge in maritime education
EMİN SERKAN ERDÖNMEZ
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CENK ŞAKAR
- The impact of AI-based chatbots on speaking anxiety among EFL learners
Yapay zeka tabanlı sohbet robotlarının ingilizceyi yabancı dil olarak öğrenenlerdeki konuşma kaygısına etkisi
MELTEM BALLIDAĞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Eğitim ve Öğretimİstanbul Medeniyet ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELAMİ AYDIN
- Yapay zekâ destekli sosyal bilgiler öğretimi: Bir karma yöntem çalışması
Artificial intelligence-supported social studies instruction: A mixed methods study
AYLİN KARAKUŞ
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMİL CAHİT YEŞİLBURSA
- Yapay zekayla üretilmiş Atatürk filmleriyle öğretimin öğrencilerin akademik başarısına etkisi
The effect of teaching with AI-generated Atatürk films on students' academic achievement
KÜBRA TORBALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimMuş Alparslan ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET UTKU ÖZENSOY
- The impact of using ChatGPT as an extramural tool on university students' academic writing achievement
ChatGPT'yi ders dışı bir araç olarak kullanmanın öğrencilerin akademik yazma başarısına etkisi
SİNEM AKKUŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimNevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERDAR TEKİN