Geri Dön

Birinci basamak sağlık kuruluşuna başvuran bireylerin cinsel sağlık okuryazarlığı ile human papilloma virüs hakkındaki bilgi düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Evaluation of the relationship between sexual health literacy and knowledge levels about human papilloma virus among individuals applying to primary healthcare facilities

PDF İndir

  1. Tez No: 1006730
  2. Yazar: MUHAMMET TEKKOYUN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. MURAT ALTUNTAŞ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Birinci Basamak, Cinsel Sağlık Okuryazarlığı, HPV Bilgisi, Aile Hekimliği, Primary Care, Sexual Health Literacy, HPV Information, Family Medicine
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: İstanbul Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışmada 18-49 yaş grubundaki yetişkinlerin cinsel sağlık okuryazarlığı (CİSOY) ile HPV bilgi düzeyleri arasındaki ilişkiyi saptamak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Gözlemsel ve kesitsel nitelikteki bu araştırmaya, İstanbul Beylikdüzü İhlas Marmara Evleri Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı 18-49 yaş arası ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan 366 kişi dâhil edildi. Çalışmada, katılımcıların cinsel sağlık okuryazarlığı ve HPV bilgi düzeylerini ölçmek için“Sosyodemografik Veri Formu”,“Cinsel Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (CİSOYÖ)'' ve ”HPV Bilgi Ölçeği (HPV-BÖ)“ kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 27 programı kullanılmıştır. Dağılımın normalliği Shapiro-Wilk ve Box-Plot ile test edilmiştir. Analizlerde Student t-test, One-Way ANOVA (post-hoc: Bonferroni) ve Pearson korelasyon analizi uygulanmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılanların %30.9'u erkek, %69.1'i kadın olup, yaş ortalaması 33,58±8,80'dir. Katılımcıların %60.7'si evli, %33.6'sı bekâr, %5.7'si boşanmıştır. Eğitim durumu açısından %7.4'ü ilkokul, %8.2'si ortaokul, %25.1'i lise, %17.2'si ön lisans, %37.4'ü lisans, %4.1'i yüksek lisans/doktora mezunudur. Katılımcıların %34.7'si özel sektör çalışanı, %20.2'si ev hanımı, %13.1'i öğrenci, %9,8'i memur, %5.5'i işçi ve %4.4'ü esnaftır. Gelir düzeyi açısından geliri giderine denk olanlar %45.6, geliri giderinden fazla olanlar %18.3, geliri giderinden az olanlar %11.7'dir ve %24.3'ü cevaplamamayı tercih etmiştir. Katılımcıların %61.2'si Pap-smear/HPV testini bildiğini, %63.1'i HPV enfeksiyonunu bildiğini, %61.2'si HPV enfeksiyonunun bulaşıcı bir hastalık olduğunu düşündüğünü, %40.2'si HPV aşısı hakkında bilgi sahibi olduğunu, %97.3'ü kendisine HPV aşısı yaptırmadığını, %61.7'si ise çocuğuna HPV aşısı yaptırmayı düşünmediğini belirtmiştir. Katılımcıların Cinsel Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (CİSOYÖ) ”Cinsel Bilgi“ alt boyut puanı 34,44, ”Cinsel Tutum" alt boyut puanı 11,73, CİSOYÖ toplam puanı ise 52,71 olarak bulunmuştur ve cinsel sağlık okuryazarlığı seviyesi orta düzeyin üzerindedir. Katılımcıların HPV Bilgi Ölçeği (HPV-BÖ) toplam puan ortalamasının 8,94±7,61, Genel HPV bilgisi alt boyut ortalama puanı 8,39±3,18, HPV tarama testi bilgisi alt boyut ortalama puanı 1,17±1,45, genel HPV aşı bilgisi alt boyut ortalama puanı 1,42±1,56, mevcut HPV aşılama programına yönelik bilgi alt boyut ortalama puanı ise 0,74±1,17 olarak bulunmuştur. Katılımcıların HPV bilgi düzeylerinin düşük–orta düzeyde olduğunu görülmüştür. Kadınların erkeklere göre hem CİSOY düzeyleri hem de HPV bilgi düzeyleri daha yüksektir. Yaş faktörü, gelir durumu ve medeni durumun CİSOY ve HPV bilgi düzeyi üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı ancak yaş arttıkça cinsel tutumun negatif yönde etkilendiği görülmüştür. Eğitim seviyesinin hem CİSOY hem de HPV bilgi düzeyini anlamlı düzeyde arttırdığı, meslek grubu olarak memurların daha yüksek puanlar aldıkları görülmüştür. Pap smear/HPV testini, HPV enfeksiyonunu ve HPV aşısını bildiğini belirten, HPV'nin bulaşıcı olduğunu düşünen, kendisine HPV aşısı yaptırdığını ve çocuğuna HPV aşısı yaptırabileceğini beyan eden katılımcıların CİSOY ve HPV bilgi düzeyleri yüksek bulunmuştur. Sonuç: Cinsel sağlık okuryazarlığı düzeyinin artmasıyla HPV hakkındaki genel bilgi düzeyinin pozitif yönde etkilendiği ancak bu ilişkinin zayıf olduğu görülmüştür. Cinsel sağlık okuryazarlığının HPV gibi cinsel yolla bulaşan hastalıklarla alakalı farkındalık oluşturduğu ancak daha detay bilgi gerektiren tarama ve aşılama gibi konularda sınırlı bir etkisinin olduğu söylenebilir. Eğitim seviyesi arttıkça bilgi düzeyinin doğrudan etkilenmesi, erkeklerin kadınlara göre daha düşük bilgi seviyelerine sahip olması, katılımcıların aşı konusunda genel olarak olumsuz bir yaklaşım sergilemesi, CİSOY ve HPV bilgi düzeyinin arttırılmasına yönelik yürütülecek programlarda göz önünde bulundurulmalıdır.

Özet (Çeviri)

Aim: This study aimed to determine the relationship between sexual health literacy and HPV knowledge levels among adults aged 18-49. Materials and Methods: This observational and cross-sectional study included 366 individuals aged 18-49 years registered at the İhlas Marmara Family Health Center in Beylikdüzü, Istanbul, who volunteered to participate. In this study, the“Sociodemographic Data Form,”the“Sexual Health Literacy Scale (SHLS),”and the“HPV Knowledge Scale (HPV-KS)”were used to measure the participants' sexual health literacy and HPV knowledge levels. SPSS 27 software was used for data analysis. Normality of the distribution was tested using the Shapiro-Wilk and Box-Plot tests. Student t-test, One-Way ANOVA (post-hoc: Bonferroni), and Pearson correlation analysis were applied in the analyses. The significance level was accepted as p<0.05. Results: Of the participants, 30.9% were male and 69.1% were female, with an average age of 33.58 ± 8.80 years. 60.7% of the participants were married, 33.6% were single, and 5.7% were divorced. In terms of education level, 7.4% had completed primary school, 8.2% secondary school, 25.1% high school, 17.2% associate's degree, 37.4% bachelor's degree, and 4.1% master's/doctoral degree. Of the participants, 34.7% were private sector employees, 20.2% were housewives, 13.1% were students, 9.8% were civil servants, 5.5% were workers, and 4.4% were tradespeople. In terms of income level, 45.6% had income equal to their expenses, 18.3% had income greater than their expenses, 11.7% had income less than their expenses, and 24.3% chose not to answer. 61.2% of participants stated that they were aware of the Pap-smear/HPV test, 63.1% were aware of HPV infection, 61.2% thought that HPV infection was a contagious disease, 40.2% were informed about the HPV vaccine, 97.3% stated that they had not been vaccinated against HPV, and 61.7% stated that they did not intend to vaccinate their child against HPV. Participants' Sexual Health Literacy Scale (SHLS) scores were 34.44 on the“Sexual Knowledge”subscale, 11.73 on the“Sexual Attitude”subscale, and 52.71 on the total SHLLS, indicating that their sexual health literacy level is above average. The mean total score of the participants on the HPV Knowledge Scale (HPV-CS) was 8.94±7.61, the mean score for the general HPV knowledge subscale was 8.39±3.18, the mean score for the HPV screening test knowledge subscale was 1.17±1.45, the mean score for the general HPV vaccine knowledge subscale was 1.42±1.56, and the mean score for the knowledge subscale regarding the current HPV vaccination program was 0.74±1.17. The participants' HPV knowledge levels were found to be low-to-moderate. Women had higher levels of both sexual attitude and HPV knowledge compared to men. Age, income level, and marital status did not have a significant effect on sexual attitude and HPV knowledge levels; however, sexual attitude was negatively affected as age increased. It was observed that education level significantly increased both SHL and HPV knowledge levels, with civil servants scoring higher as a professional group. Participants who stated that they knew about the Pap smear/HPV test, HPV infection, and the HPV vaccine, believed that HPV was contagious, had received the HPV vaccine themselves, and would vaccinate their children against HPV, were found to have high CISOY and HPV knowledge levels. Conclusion: The study found that while increased sexual health literacy positively impacted general knowledge about HPV, this relationship was weak. It can be concluded that sexual health literacy raises awareness about sexually transmitted diseases like HPV, but has a limited impact on more detailed information, such as screening and vaccination. Factors such as the direct impact of increased education level on knowledge, the generally lower knowledge levels of men compared to women, and the overall negative attitude of participants towards vaccination should be considered in programs aimed at increasing knowledge about sexual health literacy and HPV.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    916172

    Birinci basamak sağlık kuruluşuna başvuran bireylerin cinsel sağlık okuryazarlığı ile cinsel yolla bulaşan hastalıklar hakkındaki bilgi düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the relationship between sexual health literacy and the level of knowledge about sexually transmitted diseases of individuals admitted to a primary health care organization

    HAKAN DÜNDAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DR. RAMAZAN VURAL

  2. Tez No

    918001

    Kadına yönelik aile içi şiddet ile sağlık kuruluşlarına başvuru sıklığı arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Examining the relationship between domestic violence against women and the frequency of admission to healthcare institutions

    EVİN ECE EVİN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET ÖZEN

  3. Tez No

    471373

    Birinci basamağa başvuran erişkin bireylerin karşılanmamış koruyucu sağlık hizmeti ihtiyacının belirlenmesi

    Detecting unmet preventative healthcare needs of adults who apply to primary health care

    SÜHEYLA ATALAY

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Aile HekimliğiMarmara Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET AKMAN

  4. Tez No

    971895

    Birinci basamak sağlık kuruluşuna başvuran 50-70 yaş arası bireylerin kolorektal kanser tarama davranışlarının değerlendirilmesi

    Evaluation of colorectal cancer screening behaviors of individuals aged 50-70 years applying to a primary health care institution

    SULTAN KOCALAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Aile HekimliğiBezm-İ Alem Vakıf Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ACLAN ÖZDER

  5. Tez No

    621718

    Birinci basamak sağlik kuruluşuna başvuran 18-35 yaş arasi bireylerde eğitim düzeyinin beslenme alişkanliklarina etkisinin araştirilmasi

    Invesigation of the effect of educational level on nutritional habits in individuals aged 18-35 apply to primary health care i̇nstitutions

    YAZGI IŞIL KAYABAŞOĞLU

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2020

    Beslenme ve DiyetetikYeditepe Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BAKİ SERDAR ÖZTEZCAN

Geri Dön