Yûsuf sûresindeki usûlî ve ferşî kıraat farklılıklarının mânaya etkisi ve meâllere yansıması
The effects of usûlî and farshî qirâʾât variations in sûrah Yûsuf on meaning and their reflections in translations
- Tez No: 1007145
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA KAYHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gümüşhane Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Yûsuf sûresinde yer alan usûlî ve ferşî kıraat farklılıkları ele alınmıştır. Ayrıca bu farklılıkların mânaya etkileri ile klasik tefsirlerdeki yorumlara ve Türkçe meâllere yansımaları incelenmiştir. Kur'ân kıraatleri, lafzın telaffuzuna dair çeşitli farklılıklar içermektedir. Bu farklılıkların bir kısmı doğrudan anlama etki ederken bir kısmı fonetik düzeyle sınırlı kalmaktadır. Bu çerçevede Yûsuf sûresindeki kıraat farklılıkları, mânaya etki edenler ve etmeyenler şeklinde tasnif edilmiştir. Araştırmada, on sahih kıraat esas alınarak Yûsuf sûresindeki kıraat farklılıkları incelenmiştir. Usûlî kıraat farklılıkları ile mânaya etki etmeyen ferşî kıraat farklılıkları ayrı başlıklar altında değerlendirilmiş, mânaya etki eden ferşî kıraat farklılıkları ise ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. Ayrıca sahih kıraatlerle anlam bakımından örtüşen vecihlerle sınırlı olmak kaydıyla, dört şâz kıraat imamına nispet edilen bazı okuyuşlara da yer verilmiştir. Kıraat farklılıklarının sarfî, nahvî ve semantik yönleri, başta kıraat tevcîhi literatürü ve klasik tefsirler olmak üzere temel kaynaklar ışığında incelenmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden kaynak analizi ve mukayeseli yöntem kullanılmıştır. Ayrıca mânaya etki eden ferşî kıraat farklılıklarının ortaya çıkardığı anlam nüansları, seçilen Türkçe meâller üzerinden karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, Yûsuf sûresindeki bazı kıraat farklılıklarının anlamı zenginleştirdiğini göstermektedir. Buna karşılık, söz konusu anlam çeşitliliğinin Türkçe meâllere çoğu zaman yansıtılmadığı veya sınırlı biçimde aktarıldığı tespit edilmiştir. Bu yönüyle çalışma, kıraat, mâna ve meâl ilişkisini Yûsuf sûresi özelinde ortaya koyarak alana katkı sunmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the uṣûlî and farshî qirâʾât variants in Sûrah Yûsuf. It also investigates their effects on meaning and their reflections in classical tafsîr literature and Turkish translations. Qurʾânic qirâʾât contain various differences related to pronunciation. While some of these differences directly affect meaning, others remain limited to the phonetic level. In this context, the qirâʾât variants in Sûrah Yûsuf are classified as meaning-affecting and non-meaning-affecting variants. The study is based on the ten canonical qirâʾât. Uṣûlî variants and farshî variants that do not affect meaning are discussed under separate headings, whereas meaning-affecting farshî variants are examined in detail. In addition, some readings attributed to four non-canonical reciters are also included, provided that they correspond semantically to the canonical qirâʾât. The morphological, syntactic, and semantic aspects of the qirâʾât variants are analyzed in light of primary sources, especially the literature of tawjîh al-qirâʾât and classical tafsîr works. The study employs qualitative research methods, particularly source analysis and comparative analysis. Furthermore, the semantic nuances arising from meaning-affecting farshî variants are comparatively evaluated through selected Turkish translations. The findings show that some qirâʾât variants in Sûrah Yûsuf enrich the meaning. However, this semantic diversity is often not reflected, or only partially reflected, in Turkish translations. In this respect, the study aims to contribute to the field by examining the relationship between qirâʾât, meaning, and translation in the context of Sûrah Yûsuf.
Benzer Tezler
- Yusuf suresinde mali krizin araştırılması
Investigation of financial crisis in Yusuf surgery
HASHIM JAMAL NUURİ
Yüksek Lisans
Arapça
2017
DinYüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYATİ AYDIN
- Hicrî 9. yüzyıl Memzûc fıkıh usûlü eserlerinde İcmâ teorisi(Molla Fenârî, Molla Hüsrev ve İbnü'l-Hümâm)
نظرية الإجماع في مؤلفات أصول الفقه المملوكية في القرن التاسع الهجري (الملا فناري، الملا خسرو، وابن الهمام)/The Theory of Ijma in the Works of Mamluk Usul al-Fiqh of the 9th Century of the Hijra (Mullah Fanari, Mullah Khosrow, and Ibn al-Humam)
MUSTAFA İNANÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF ERDEM GEZGİN
- Tezin başlığı: Tâhâ suresi özelinde Meydânî'nin tefsirinde eğitici ve irşad edici değerler analitik bir araştırma
القيم التربوية والإرشادية في سورة طه من خلال تفسير الميداني: دراسة تحليلية
AHMED ABDULJABBAR ABBAS AL MAFRACHI
Yüksek Lisans
Arapça
2023
DinÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULSALAM YOUSUF ESSA AL-YAGOOB
- Türkiye'de vergi uyuşmazlıklarının idari aşamada çözümlenmesinde vergi hatalarının düzeltilmesi
Tax error correction method on administrative resolution of tax disputes in Turkey
FATMA AKKAŞ
- رسالة شريفة في الكلام على آيتي الوضوء والتيمم لبرهان الدين المأموني(القسم الثالث: آية الماء) (دراسةً وتحقيقاً)
Burhâneddin el-Me'mûnî'nin Risâletun Şerîfe fi'l-Kelâmi alâ Âyetey el-Vudû ve't Teyemmum adlı eseri (Üçüncü bölüm: Su Ayeti) (İnceleme ve tahkik) /“Risala Sharifah ala Ayatai al-Wudua Wa al-Tayammum”by Burhan al-Din al-Ma'mouni (Part three: The Verse of Water) (Study and investigation)
MOHAMMED ALAA MOHAMMED MOHAMMED
Yüksek Lisans
Arapça
2023
DinÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KUTAIBA FARHAT