Alkolik olmayan yağlı karaciğer hastalarında diyetsel E vitamini alımı ve LRP5 gen polimorfizmi ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship between dietary vitamin E intake and LRP5 gene polymorphism in patients with non-alcoholic fatty liver disease
- Tez No: 1007326
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEYDA OKUDU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı, yeni adıyla metabolik-disfonksiyonla ilişkili steatotik karaciğer hastalığı (MASLD) obezite, insülin direnci ve dislipidemi gibi kardiyometabolik risk faktörleriyle yakından ilişkili yaygın bir kronik karaciğer hastalığıdır. Hastalığın gelişiminde oksidatif stres mekanizmaları ve genetik yatkınlık önemli rol oynamaktadır. Antioksidan özellikleri nedeniyle E vitamini MASLD patogenezinde koruyucu bir mikrobesin öğesi olarak öne çıkarken, bireyler arası farklılıkların açıklanmasında LRP5 genine ait rs4988321 polimorfizmi gibi genetik değişkenler dikkat çekmektedir. Bu çalışmada, MASLD tanısı almış ve sağlıklı bireylerde diyetsel E vitamini alımı ile biyokimyasal ve antropometrik göstergeler arasındaki ilişkiler incelenmiş; ayrıca LRP5 rs4988321 polimorfizmi ile bu parametreler arasındaki olası bağlantılar değerlendirilmiştir. Araştırmaya 106 birey dahil edilmiştir. Veriler anketler, standart antropometrik ölçümler ve rutin biyokimyasal analizlerle elde edilmiş; genetik analizler moleküler yöntemlerle gerçekleştirilmiştir. İstatistiksel analizler verilerin dağılımına uygun testlerle yapılmıştır. Bulgulara göre MASLD'li bireylerde kontrol grubuna kıyasla beden kütle indeksi (BKİ), bel ve kalça çevresi, ağırlıkla düzeltilmiş bel çevresi indeksi (WWI) ve trigliserit-glukoz (TyG) indeksi anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p<0,001). Diyetsel E vitamini alımının MASLD varlığını doğrudan öngörmediği belirlenmiştir (p>0,05). Erkeklerde lif alımı vaka grubunda daha yüksek saptanmıştır (p=0,002). LRP5 rs4988321 genotip dağılımları gruplar arasında farklılık göstermese de (p>0,05), kadınlarda yağsız vücut kütlesi ve bazı biyokimyasal parametrelerle anlamlı ilişkiler belirlenmiştir (p<0,05). Çok değişkenli analizlerde MASLD varlığının en güçlü bağıımsız belirleyicisinin BKİ olduğu görülmüştür (p<0,001). Sonuç olarak, MASLD'de antropometrik faktörlerin belirleyici olduğu; diyetsel E vitamini alımı ve LRP5 rs4988321 polimorfizminin ise bazı metabolik ve biyokimyasal özelliklerle ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Bu bulguların daha geniş örneklemli ve prospektif çalışmalarla desteklenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Non-alcoholic fatty liver disease recently redefined as metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease (MASLD) is a common chronic liver disorder that is closely associated with cardiometabolic risk factors such as obesity, insulin resistance, and dyslipidemia. Oxidative stress mechanisms and genetic susceptibility are known to play a crucial role in disease development. Due to its antioxidant properties, vitamin E has emerged as a potentially protective micronutrient in the pathogenesis of MASLD by limiting hepatocellular damage through inhibition of lipid peroxidation. In addition, given the heterogeneous clinical nature of MASLD, genetic determinants such as the rs4988321 polymorphism in the LRP5 gene have attracted attention in explaining interindividual variability. In this study, the associations between dietary vitamin E intake and biochemical as well as anthropometric indicators were investigated in individuals diagnosed with MASLD an healthy controls, and the potential relationships between the LRP5 rs4988321 polymorphism and these parameters were also evaluated. A total of 106 individuals were included in the study. Data were obtained through questionnaires, standardized anthropometric measurements, and routine biochemical analyses, while genetic analyses were performed using molecular methods. Statistical analyses were conducted using parametric and non-parametric tests in accordance with the distribution characteristics of the variables. The findings demonstrated that body mass index (BMI), waist and hip circumferences, weight-adjusted waist index (WWI), and triglyceride–glucose (TyG) index values were significantly higher in individuals with MASLD compared to the control group (p<0.001). Dietary vitamin E intake was not identified as a direct predictor of MASLD presence (p>0.05). In males, dietary fiber intake was significantly higher in the MASLD group than in healthy controls (p=0.002). Although the distribution of LRP5 rs4988321 genotypes did not differ significantly between the groups (p>0.05), significant associations were observed between this polymorphism and fat-free mass as well as certain biochemical parameters among female participants (p<0.05). Multivariable analyses indicated that BMI was the strongest independent predictor of MASLD presence (p<0.001). In conclusion, anthropometric factors appear to play a decisive role in MASLD, while dietary vitamin E intake and the LRP5 rs4988321 polymorphism may be associated with specific metabolic and biochemical characteristics. Further studies with larger sample sizes and prospective designs are warranted to validate these findings.
Benzer Tezler
- Non alkolik yağlı karaciğer hastalarında akdeniz diyet bağlılığının ve MIND diyet skorunun biyokimyasal parametreler ile ilişkisi
The relationship between mediterranean diet adherence and MIND diet score with biochemical parameters in patients with non-alcoholic fatty liver disease: A cross-sectional study
TUĞÇE ACAR ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikÜsküdar ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜGE ARSLAN
- Diyabeti olmayan erişkinlerde non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı mevcudiyetinin böbrek fonksiyon testleri üzerindeki etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of the presence of non-alcoholic fatty liver disease on kidney function tests in non-diabetic adults
İREM TOPAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
GastroenterolojiÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERKAN BAKIRDÖĞEN
- Non-alkolik yağlı karaciğer hastalarında serum asprosin düzeyi ve etyolojik faktörlerle ilişkisi
Serum asprosin level in non-alcoholic fatty liver patients and its relationship with etiological factors
SELİM ÖZGÜL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FETTAH ACIBUCU
- Alkolik olmayan yağlı karaciğer hastalığında kardiyometabolik indeksin rolü ve metabolik komponentlerle ilişkisi
The role of the cardiometabolic index and its relationship with metabolic components in non-alcolic fatty liver disease
AYŞE ERGENE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
İç HastalıklarıBalıkesir Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ KIRIK
- Non-alkolik yağlı karaciğer hastalarında Akdeniz ve DASH diyetine uyumun beslenme durumlarıyla ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between adherence to the Mediterranean and DASH diet and nutritional status in non-alcoholic fatty liver patients
AYBÜKE COŞKUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PERİM FATMA TÜRKER