Özel eğitim alanında ailelere sunulan hizmetler kapsamında yapılan çalışmaların sistematik derlemesi
A systematic review of research on family services in special education
- Tez No: 1007438
- Danışmanlar: PROF. DR. YUSUF ZİYA TAVİL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Aile eğitimi, Sistematik derleme, Özel eğitim, Family education, Systematic review, Special education
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Eğitim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, özel eğitim alanında ailelere sunulan hizmetler kapsamında yapılmış çalışmaların eğilimlerini, yöntemsel özelliklerini ve odak alanlarını belirlemek amaçlanmıştır. 1986-2025 yılları arasında YÖK Ulusal Tez Merkezi ve TR Dizin veri tabanlarında yapılmış araştırmalar çeşitli anahtar kelimelerle taranmış ve tarama sonucunda toplam 91 çalışma araştırmaya dâhil edilmiştir. Derleme çalışması yöntemiyle incelenen araştırmaların özetlenmesi için betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırma kapsamında incelenen çalışmalar araştırmanın yılı, türü, yöntemi, çalışma grubu, çocuk özellikleri, veri toplama araçları, yaş düzeyi, kullanılan aile eğitim programları, konusu, alanı, yapılan çalışmalar ve sonuçlar olmak üzere 12 başlık altında incelenmiştir. Araştırma güvenirliği için özel eğitim alanında görev yapan bir uzman tarafından inceleme yapılmış ve kodlayıcı güvenirliği %100 çıkmıştır. Araştırma sonuçlarına göre en fazla çalışmanın 2021 yılında, doktora tezleriyle, nicel araştırma yöntemleriyle yapıldığı, araştırmalara en fazla annelerin ve otizm tanılı bireylerin katıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmalar en fazla standart olmayan ölçme araçlarıyla, okul öncesi dönemde yer alan bireylerle yürütülmüş, aileler grup eğitimi yoluyla araştırmalara katılmış ve ailelere en fazla iletişim becerileri alanında iletişim becerisi kazandırma çalışmaları yapılmıştır. Son olarak ailelere bilgi ve beceri edindirme çalışmalarına daha fazla yer verildiği ve eğitimlerin sonuçlarının tamamen geliştiği sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırma kapsamında etkililiği kanıtlanmış aile eğitim programlarının arttırılarak kullanılması, standart ölçme araçlarına daha fazla yer verilmesi ve anne dışındaki diğer aile üyelerinin sürece daha fazla katılmaları önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to identify the trends, methodological characteristics, and focus areas of research conducted within the scope of services provided to families in the field of special education. A total of 91 researches published between 1986 and 2025 were searched through various keywords in the National Thesis Center of the Council of Higher Education (YÖK) and the TR Index databases. Descriptive analysis was employed to summarize the findings of these studies, which were examined using the systematic review method .The studies reviewed within the scope of this research were analyzed under 12 headings: year of the research, type, method, study group, child characteristics, data collection tools, age level, family education programs used, subject, field, studies conducted, and results. To ensure research reliability, an expert working in special education field reviewed the coding process, and the coder reliability was found to be 100%.. According to the findings, most studies were conducted in 2021, using quantitative research methods, and were primarily doctoral theses. Mothers and individuals diagnosed with autism were the most frequent participants. The studies were mostly conducted with non-standard measurement tools, targeting the preschool age group, and involved families through group training sessions. The most common training focus was the development of communication skills. Finally, it was concluded that more emphasis was placed on providing families with information and skills, and that the outcomes of the trainings improved fully. The study recommends increasing the use of family education programs with proven effectiveness, giving greater emphasis to standardized assessment tools, and encouraging greater involvement of family members other than the mother in the process.
Benzer Tezler
- Evaluation of quality of nursing care services provided to children under five years based on integrated management of child health at primary health care centers in Al-Diwanyah city / Iraq
Al-Diwaniyah şehri / Irak'taki birinci basamak sağlık merkezlerinde çocuk sağlığının bütünleşik yönetimine dayalı beş yaş altı çocuklara sunulan hemşirelik hizmetlerinin kalitesinin incelenmesi
ATYAF ABDULAZEEZ JEBUR ALMAHİNA
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
HemşirelikÇankırı Karatekin ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA ARSLAN
DR. SAJİDA KHAMESS ABDULLAH
- User experience assessment in aircraft economy class; inflight comfort aspects for passengers attending an infant
Uçak ekonomi sınıfında kullanıcı deneyimi; bebekli yolcular için uçuş konfor etmenleri
DİLCU SALİHOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Sivil Havacılıkİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EKREM CEM ALPPAY
- Movement education in early childhood education: The views of parents and school administrators
Okul öncesi eğitimde hareket eğitimi: Aile ve okul yönetimi görüşleri
SERAP SEVİMLİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2008
SporOrta Doğu Teknik ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Bölümü
YRD. DOÇ. DR. SADETTİN KİRAZCI
- Sınırlı harmonik yalınkat dönüşümlerin yarıçap problemleri
Radius problems of bounded harmonic univalent mappings
ASLIHAN YAŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Matematikİstanbul Teknik ÜniversitesiMatematik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEHER MELİKE AYDOĞAN
DOÇ. DR. ASENA ÇETİNKAYA
- Özel eğitim öğrencilerine rehberlik araştırma merkezlerinde belirlenen amaçların okullarda hazırlanan bireyselleştirilmiş eğitim programları ile uyumunun incelenmesi
Investigation of the compliance of the individualized education program prepared in schools with the objectives determined in the special education choices guidance research centers
SEHER BÜYÜKSOYLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN ARSLANTAŞ