Hemşire liderliğinde uygulanan PRECEDE-PROCEED model temelli ergonomik risk yönetim programının ilkokul çocuklarında kas iskelet sistemi semptomlarını azaltmaya etkisi
The effect of a nurse-led PRECEDE-PROCEED model-based ergonomic risk management program on reducing musculoskeletal system symptoms in primary school children
- Tez No: 1007938
- Danışmanlar: PROF. DR. MELEK NİHAL ESİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Halk Sağlığı, Nursing, Public Health
- Anahtar Kelimeler: İlkokul çocukları, kas-iskelet sistemi semptomları, ergonomik risk, PRECEDE-PROCEED model, okul sağlığı hemşireliği, Belirti ve semptomlar, Halk sağlığı hemşireliği, Kas-iskelet sistemi, Primary school children, musculoskeletal symptoms, ergonomic risk, PRECEDE-PROCEED model, school health nursing, Signs and symptoms, Community healt nursing, Musculoskelatal system
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma, hemşire liderliğinde uygulanan PRECEDE-PROCEED modeli temelli ergonomik risk yönetimi programının ilkokul çocuklarında kas-iskelet sistemi semptomlarını azaltmaya etkisini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Yöntem: Ön test-son test kontrol gruplu randomize kontrollü tasarımda planlanan araştırma, Ocak 2024-Nisan 2025 tarihleri arasında İstanbul'da bir ilkokulda gerçekleştirilmiştir. Evreni 3. ve 4. sınıfta öğrenim gören öğrenciler oluşturmuştur. Ön değerlendirme sonucunda ergonomik açıdan riskli bulunan öğrenciler arasından randomizasyonla seçilen 91 öğrenci örnekleme alınmış; deney (n=46) ve kontrol (n=45) gruplarına atanmıştır. Müdahale, dört hafta süren çok bileşenli bir program (ergonomi eğitimi, bireysel danışmanlık, eğitim broşürü ve kitapçığı) şeklinde uygulanmıştır. Veriler Tanıtıcı Özellikler Formu, Cornell Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlık Anketi, Üst Ekstremite Değerlendirme Formu ve okul çantası ağırlığı ölçümü ile toplanmış; ölçümler ön test, son test ve 3. ay izlemde tekrarlanmıştır. Bulgular: Deney grubunda program sonrası Cornell KİSR anketine göre kas-iskelet sistemi semptom puanlarında anlamlı bir azalma saptanmıştır. Üst Ekstremite Değerlendirme Formu ile belirlenen ergonomik risk düzeyleri deney grubunda anlamlı biçimde düşmüş ve bu iyileşmenin izlem ölçümünde büyük ölçüde korunduğu belirlenmiştir. Ayrıca deney grubunda okul çantası ağırlığı ve çanta/vücut ağırlığı oranı müdahale sonrası anlamlı olarak azalmıştır. Kontrol grubunda ise ölçümler arasında genel olarak anlamlı bir değişim gözlenmemiştir. Sonuçlar: Bulgular, hemşire liderliğinde yürütülen, model temelli ve izlemle desteklenen ergonomik risk yönetimi programının ergonomik davranışları güçlendirdiğini ve buna paralel olarak kas-iskelet sistemi ile ilişkili çıktıları iyileştirdiğini göstermektedir. PRECEDE-PROCEED modeli temelli bu program, ilkokul çocuklarında kas-iskelet sistemi semptomlarını azaltmada, ergonomik risk düzeylerini düşürmede ve okul çantası ağırlığını azaltmada etkilidir. Okul sağlığı hizmetleri kapsamında ergonomik risklerin düzenli olarak taranması; hemşire liderliğinde eğitim, danışmanlık ve izlem bileşenlerinin sürekliliğinin sağlanması ve çevresel düzenlemelerle desteklenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to evaluate the effect of a PRECEDE-PROCEED model-based ergonomic risk management program implemented under nurse leadership on reducing musculoskeletal system symptoms among primary school children. Methods: Designed as a pretest–posttest randomized controlled trial with a control group, the study was conducted between January 2024 and April 2025 in a primary school in Istanbul. The study population consisted of third- and fourth-grade students. Following a preliminary assessment, 91 students identified as ergonomically at risk were randomly selected and allocated to the intervention(n=46) and control (n=45) groups. The intervention was implemented as a four-week, multicomponent program comprising ergonomic education, individual counseling, and educational brochures and booklets. Data were collected using the Descriptive Characteristics Form, the Cornell Musculoskeletal Discomfort Questionnaire, the Upper Extremity Evaluation Form, and schoolbag weight measurements. Assessments were conducted at baseline (pretest), immediately after the intervention (posttest), and at the 3-month follow-up. Results: In the intervention group, a statistically significant reduction in musculoskeletal symptom scores was observed after the program, as measured by the Cornell Musculoskeletal Discomfort Questionnaire. Ergonomic risk levels assessed using the Upper Extremity Evaluation Form decreased significantly in the intervention group, and this improvement was largely maintained at the follow-up assessment. Additionally, schoolbag weight and the schoolbag-to-body weight ratio decreased significantly in the intervention group following the intervention. No statistically significant changes were observed in the control group across measurement points. Conclusions: The findings indicate that a nurse-led, model-based ergonomic risk management program supported by follow-up effectively strengthens ergonomic behaviors and, consequently, improves musculoskeletal-related outcomes. The PRECEDE-PROCEED model-based program is effective in reducing musculoskeletal symptoms, lowering ergonomic risk levels, and decreasing schoolbag weight among primary school children. It is recommended that ergonomic risks be regularly screened within school health services and that nurse-led education, counseling, and follow-up components be sustained and supported by environmental modifications.
Benzer Tezler
- Meme kanserli kadınlara uygulanan hemşire liderliğinde bakım programının yaşam kalitesine etkisi
The effect of nurse-LED care program on quality of life in women with breast cancer
BANU YAZICIOĞLU KÜÇÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Hemşirelikİzmir Bakırçay Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR ZORBA BAHÇELİ
- Akciğer kanserli hastalara bakım verenlere uygulanan hemşire liderliğinde destekleyici bakım programının bakım yükü ve aile dayanıklılık düzeyine etkisi: Randomize kontrollü bir çalışma
The effects of nurse-led supportive care program on caregiver burden and family resilience of caregivers of patients with lung cancer: A randomized controlled trial
MİNE KARACA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Hemşirelikİzmir Bakırçay Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PINAR ZORBA BAHÇELİ
- Koroner arter bypass greft cerrahisi geçiren hastalarda hemşire liderliğinde uygulanan rehabilite edici girişimlerin hasta bakım sonuçları üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of nurse leading rehabilitative interventions on patient care outcomes in patients undergoing coronary artery bypass graft surgery
MEHMET AHRAZ
Doktora
Türkçe
2025
Göğüs Kalp ve Damar CerrahisiHasan Kalyoncu ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYLA YAVA
PROF. DR. ERDİNÇ EROĞLU
- Sosyal Bilişsel Teori'ye temellendirilen akran ve hemşire liderliğinde sağlığı koruma ve geliştirme eğitim programlarının yaşlı bireylerin sağlık davranışlarına etkisinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of social cognitive theory-based peer-led and nurse-led health protection and promotion education programs on the health behaviors of older adults
MERVE ŞIKLAROĞLU
- Çalışanlara uygulanan mental sağlık ilk yardım eğitiminin bilgi, tutum ve davranışlara etkisi
The effect of mental health training on employees' knowledge, attitude and behaviors
İLKNUR YEGEN
Doktora
Türkçe
2024
HemşirelikMarmara ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ERGÜN