Matematik öğretmenlerinin yapay zekâyı kullanmaya yönelikniyetleri ve hazırlıklarının incelenmesi
An investigation of mathematics and readiness to useartificial intelligence
- Tez No: 1008191
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ELİF ERTEM AKBAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Matematik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, ortaokul matematik öğretmenlerinin yapay zekâ araçlarını öğretim süreçlerine entegre etmeye yönelik niyetlerini ve bu süreçteki hazır bulunuşluklarını derinlemesine incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma desenlerinden durum çalışması yöntemiyle yürütülen araştırmanın çalışma grubunu; Türkiye genelinde farklı bölgelerde görev yapan ve gönüllülük esasına göre seçilen 16 ortaokul matematik öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler, Google Forms aracılığıyla yöneltilen açık uçlu sorulara verilen yazılı yanıtlar üzerinden elde edilmiştir. Araştırma verileri, Teknoloji Kabul Modeli temelinde yapılandırılmış olup, hem mevcut durumu özetleyen betimsel analiz hem de derinlemesine temalandırma sağlayan içerik analizi teknikleriyle çözümlenmiştir. Veri analizi sürecinde, modelin temel bileşenleri doğrultusunda tema, kategori ve kodlar oluşturulmuş; bu kapsamda matematik öğretmenlerinin yapay zekâ kullanımına yönelik görüşlerinden elde edilen veriler Algılanan Fayda, Algılanan Kullanım Kolaylığı, Kullanım Engelleri ve Riskler ile Davranışsal Niyet olmak üzere dört ana tema altında yapılandırılmıştır. Araştırma bulguları; öğretmenlerin yapay zekâ kullanım niyetlerinin algılanan fayda ve kullanım kolaylığı gibi unsurlardan beslendiğini, kurumsal desteğin ve teknolojik altyapının ise hazırlık düzeyini etkilediğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak niyet; hazırlık aşamasında biriken motivasyonel enerjinin somut bir kullanım davranışına dönüşmesini sağlayan kritik bir eşik olarak görülmektedir. Araştırmada ortaokul matematik öğretmenlerinin, yapay zekâyı mesleki rollerini devralacak bir araçtan ziyade, denetim ve pedagojik otoritenin kendilerinde kaldığı destekleyici akıllı bir asistan olarak konumlandırdıkları belirlenmiştir.Araştırma bulgularının, matematik eğitiminde yapay zekâ entegrasyonuna yönelik öğretmenlerin niyet ve hazırlıklarını anlamaya katkı sunarak uygulama geliştirme süreçlerinde alana katkı sağlaması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to investigate in depth the intentions of middle school mathematics teachers to integrate artificial intelligence (AI) tools into their teaching processes and their readiness in this context. Employing a case study design, a qualitative research method, the study group consists of 16 volunteer middle school mathematics teachers from various regions across Turkey. Data were collected through written responses to open-ended questions via Google Forms. The research data, structured around the Technology Acceptance Model (TAM), were analyzed using descriptive and content analysis techniques. Themes, categories, and codes were established based on the core components of the model. Accordingly, teachers' perspectives were categorized under four main themes: Perceived Usefulness, Perceived Ease of Use, Barriers and Risks of Use, and Behavioral Intention. Findings indicate that teachers' intentions are driven by perceived usefulness and ease of use, while institutional support and technological infrastructure significantly impact readiness. Consequently, intention serves as a critical threshold transforming motivational energy into actual usage behavior. The study concludes that teachers view AI not as a replacement for their professional roles, but as a supportive smart assistant where pedagogical authority and supervision remain with the educator. These findings are expected to contribute to the field by enhancing the understanding of teacher readiness for AI integration in mathematics education.
Benzer Tezler
- Matematik öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgisi algılarının incelenmesi
Investigation of the technological pedagogical content knowledge perceptions of mathematics teachers
ERTEM TOPÇU
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiFen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERCAN MASAL
- 5. sınıf öğrencileri için farklı derslerle bütünleştirilmiş yapay zeka eğitimi: Ders planlarının tasarımı, geliştirilmesi ve değerlendirilmesi
Artificial intelligence education integrated into different subjects for 5th grade students: Design, development and evaluation of lesson plans
HÜSNA KAYAFOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimBahçeşehir ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF POLAT HOPCAN
- Biyoloji öğretmenlerinin yapay zekâ farkındalıklarının ve öz yeterliliklerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of biology teachers' artificial intelligence awareness and self-efficacy in terms of some variables
ESRA DEMİREL SUBAŞI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURCAN UZEL
- Web 3.0 araçlarının fen eğitimine entegrasyonunun, öğretmen adaylarının TPAB öz yeterlilik düzeylerine, yapay zeka, eğitsel sanal gerçeklik ve eğitimde metaverse kullanımlarına ilişkin tutumlarının incelenmesi
Investigation of the integration of web 3.0 tools into science education, pre-service teachers' tpack self-efficacy levels and their attitudes towards the use of artificial intelligence, educational virtual reality and metaverse in education
ZEHRA ÖZTÜRKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiMatematik ve Fen Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHTAP YILDIRIM
- Öğretmenlerin teknolojik pedagojik alan bilgisi hazır bulunuşluk ve yapay zekâ eğitimine yönelik tutum ölçeklerinin yapay zekâ destekli dilsel uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması
Artificial intelligence assisted linguistic adaptation, validity and reliability study of teachers' technological pedagogical content knowledge readiness and attitude scales towards artificial intelligence education
SULTAN BURCU TÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜKSEL ALTUN