Erken çocukluk döneminde baba katılımının çocukların öz düzenleme becerileri ve prososyal davranışlarına etkisi
The effect of father involvement in early childhood on children's self-regulation skills and prosocial behavior
- Tez No: 1009734
- Danışmanlar: PROF. DR. RUKİYE GÜNSELİ YILDIRIM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yapılan araştırma kapsamında baba katılımının çocukların öz düzenleme becerilerine ve prososyal davranışlarına olan etkisini incelemek amaçlanmıştır. Baba katılımının, çocukların öz düzenleme becerilerinin ve çocukta prososyal davranışların babanın yaşı, çocuğun yaşı ve cinsiyeti, babanın öğrenim düzeyi, medeni durumu, çocuğun okul öncesi öğretime devam etme süresi, çocuğun doğum sırası, babanın fiziksel rahatsızlığı, çalışma durumu, sosyoekonomik düzeyi ve bakmakla yükümlü başka birinin olması değişkenlerine göre farklılık gösterme durumu incelenmiştir. Yapılan araştırmanın evreni İzmir ili Buca ilçesindeki 2024-2025 yılında Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı okul öncesi eğitim kurumlarında öğrenim görmekte ve normal gelişim göstermekte olan 48-72 ay grubundaki çocuklar ve babalarından oluşmaktadır. Çalışmanın örneklem grubunu Buca ilçesinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde bulunan 4 okul öncesi eğitim kurumunda öğrenim gören 48-72 ay grubu aralığında yer alan 229 çocuğun babaları ve bu çocukların öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak babalar tarafından; babaların ve çocukların kişisel ve demografik özelliklerini belirlemek amacıyla sosyo-demografik bilgi formu, baba katılımını ölçmek amacıyla Baba Katlım Ölçeği; öğretmenler tarafından çocukların öz düzenleme becerilerini ölçmek amacıyla 4-6 Yaş Çocuklarına Yönelik Öz Düzenleme Becerilerini Geliştirme Ölçeği, çocukların prososyal davranışlarını ölçmek amacıyla Çocuk Prososyallik Ölçeği doldurulmuştur. Veriler toplandıktan sonra IBM SPSS- 29 kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda demografik değişkenlere bakıldığında kız çocuklarının prososyal davranışlarının erkek çocuklarına oranla daha yüksek puanda olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Babanın öğrenim durumu arttıkça çocukların prososyal davranış puanlarının arttığı görülmüştür. Aynı zamanda sosyoekonomik düzey ve baba katılımı arasında anlamlı bir ilişki gözlenmiştir. Sosyoekonomik düzeyi yüksek olan babaların çocukların hayatlarına daha fazla katılım sağladıkları saptanmıştır. Baba katılımı ve çocuğun okul öncesi eğitim kurumunda öğrenim görme süresi arasındaki ilişkiye bakıldığında anlamlı bir farklılık görülmüştür. Bu anlamlı farklılığın 0-1 yıl lehine olduğu elde edilmiştir. Bir başka bulguya göre ise öz düzenleme becerileri ve ailedeki çocuk sayısı arasında anlamlı bir ilişki vardır. Elde edilen anlamlı ilişki tek çocuk olmanın lehinedir. Farklı bir değişken olarak çocuk doğum sırası ve öz düzenleme becerileri arasındaki ilişki incelendiğinde anlamlı farklılık belirlenmiştir. Anlamlı farklılığın ilk çocuk olma lehine olduğu görülmüştür. Çocukta prososyal davranışlar ve medeni durum arasında anlamlı yönde ilişki görülmüştür. Bu bulguya yönelik babanın evli olma durumunda çocukta prososyal davranışlar puanlarının daha yüksek olduğu görülmektedir. Farklı bir değişken olarak çocuk yaşı ile çocukta prososyal davranışlar puanı arasındaki ilişki incelendiğinde anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Değişkenlerin birbiriyle olan ilişkileri incelendiğinde ise öz düzenleme becerileri ve çocukta prososyal davranışlar değişkeninin pozitif ve anlamlı bir ilişkisi olduğu görülmektedir. Öz düzenleme becerileri ve baba katılımı arasındaki ilişkiye bakıldığında ise negatif, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki görülmüştür. Farklı bir değişken olarak baba katılımı ve çocukta prososyal davranışlar değişkenleri ilişkisine bakıldığında ise yine negatif ve orta düzeyde, anlamlı ilişki görülmüştür. Yapılan araştırma sonucunda elde edilen veriler ve bulgular literatür kapsamındaki çalışmalar ışığında tartışılmış, araştırmaya ve uygulamaya yönelik önerilere yer verilmiştir.
Özet (Çeviri)
The study aimed to examine the effect of father involvement on children's self- regulation skills and prosocial behaviors. The study examined how the relationship between father involvement, children's self-regulation skills, and prosocial behavior in children varies according to the father's age, the child's age and gender, the father's educational level, marital status, the duration of the child's preschool education, the child's birth order, the father's physical health, employment status, socioeconomic status, and the presence of another caregiver. The universe of the study consists of children aged 48-72 months who are enrolled in preschool education institutions affiliated with the Ministry of National Education in the Buca district of Izmir in 2024-2025 and show normal development, and their fathers. The sample group of the study consisted of the fathers of 229 children aged 48-72 months attending four preschool education institutions affiliated with the Ministry of National Education in the Buca district and the teachers of these children. In the study, the following instruments were used by fathers as data collection tools: a sociodemographic information form to determine the personal and demographic characteristics of fathers and children, and the Father Involvement Scale to measure father involvement; teachers completed the Self-Regulation Skills Development Scale for Children Aged 4–6 to measure children's self-regulation skills, and the Children's Prosocial Behavior Scale to measure children's prosocial behaviors. After the data were collected, they were analyzed using IBM SPSS-29. The study found that, when looking at demographic variables, girls scored higher on prosocial behavior than boys. It was observed that as the father's level of education increased, the children's prosocial behavior scores also increased. At the same time, a significant relationship was observed between socioeconomic status and father involvement. It was determined that fathers with a high socioeconomic status were more involved in their children's lives. When examining the relationship between father involvement and the length of time the child attended preschool, a significant difference was observed. It was found that this significant difference favors the 0– 1-year-old group. Another finding indicates a significant relationship between self-regulation skills and the number of children in the family. The significant relationship found favors only children. When the relationship between birth order and self-regulation skills was examined as a separate variable, a significant difference was identified. It was observed that this significant difference favors firstborn children. A significant relationship was observed between prosocial behaviors in children and parental marital status. Regarding this finding, it was observed that children's prosocial behavior scores were higher when the father was married. When the relationship between the child's age and prosocial behavior scores was examined as a separate variable, no significant difference was detected. When examining the relationships among the variables, a positive and significant relationship was observed between self-regulation skills and prosocial behavior in children. When examining the relationship between self-regulation skills and father involvement, a negative, moderate, and significant relationship was observed. When examining the relationship between father involvement and the child's prosocial behavior as a separate variable, a negative, moderate, and significant relationship was again observed. The data and findings obtained from the study were discussed in light of existing literature, and recommendations for both research and practice were provided.
Benzer Tezler
- Erken çocuklukta baba katılımının öz düzenleme becerilerine etkisi
The effect of father involvement in early childhood on self-regulation skills
KÜBRA YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimKto Karatay ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN YÜZBAŞIOĞLU
- 3-6 yaş down sendromlu çocuklar ile 3-6 yaş tipik gelişim gösteren çocukların gelişimine babaların katkısı
The contribution of fathers to the development of 3-6 years old children with down syndrome and 3-6 year old children with typical development
GÖZDE KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Dilbilimİstanbul Medipol ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZMİYE EVRA GÜNHAN ŞENOL
- Serebral palsi tanısı olan çocukların erken çocukluk döneminde yaşama katılımının değerlendirilmesi
Evaluation of children with cerebral palsy in life participation in EARLY childhood period
BUSE ÖNEN OCAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE BAHAR BİNGÖLER PEKCİCİ
- Father involvement in early years: Comparing children's perceptions of father involvement with those of their fathers' and mothers'
Erken çocukluk döneminde baba katılımı: Çocukların baba katılımına yönelik algılarının babaları ve annelerinin algıları ile karşılaştırılması
ŞENİL ÜNLÜ ÇETİN
Doktora
İngilizce
2015
PsikolojiOrta Doğu Teknik Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. REFİKA OLGAN
- Erken çocuklukta vatandaşlık eğitiminin dönüştürücü rolü: Çocuk – baba paydaşlığı modeli
The transformative role of citizenship education in early childhood: A child–father partnership model
EZGİ ADA
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiÇocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NESLİHAN AVCI