Geri Dön

Cerrahi birimlerde çalışan hemşirelere uygulanan bilişsel-davranışçı yaklaşıma dayalı baş etmeye yönelik psikoeğitim programının stres, anksiyete ve depresyona etkisi

The effect of cognitive-behavioral approach-based coping psychoeducation program applied to nurses working in surgical units on stress, anxiety, and depression

  1. Tez No: 1010201
  2. Yazar: ŞEFİKA YILDIRIM
  3. Danışmanlar: PROF. DR. BİRGÜL ÖZKAN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Hemşirelik, Nursing
  6. Anahtar Kelimeler: Anksiyete, baş etme, bilişsel davranışçı yaklaşım, cerrahi birimler, depresyon, hemşire, psikoeğitim, stres, Anxiety, coping, cognitive behavioral approach, surgical units, depression, nurse, psychoeducation, stress
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, cerrahi birimlerde çalışan hemşirelere uygulanan bilişsel-davranışçı yaklaşıma dayalı baş etmeye yönelik psikoeğitim programının stres, anksiyete ve depresyon düzeyleri üzerindeki etkisinin incelenmesi amacıyla planlanmış, deneysel, randomize kontrollü ve ön test-müdahale-son test/izlem deseninde yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini bir eğitim ve araştırma hastanesinin cerrahi servislerinde çalışan 60 hemşire oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemi 40 hemşire olarak belirlenmiş ve bilgisayar tabanlı randomizasyon yöntemi ile deney ve kontrol gruplarına atanmıştır. Çalışma, deney grubunda bir kişinin tayin olarak ayrılması nedeniyle toplam 39 hemşire ile tamamlanmıştır. Veri toplama araçları olarak Depresyon, Anksiyete, Stres Ölçeği 21 (DASS-21) ve Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeği (BÇTDÖ) kullanılmıştır. Deney grubuna bilişsel davranışçı yaklaşıma dayalı, 7 oturumdan oluşan ve bireysel (teke tek) olarak uygulanan psikoeğitim programı verilmiştir. Kontrol grubuna herhangi bir müdahale uygulanmamıştır. Ölçümler ön test, son test, birinci ay ve üçüncü ay izlem olmak üzere dört zaman noktasında gerçekleştirilmiştir. Hemşirelerin yaş ortalaması 32,87±6,29 yıl, mesleki deneyim süresi ortalaması 9,51±6,05 yıl olarak belirlenmiştir. Ön test ölçümlerinde deney grubunun depresyon (p=0,037) ve anksiyete (p=0,050) puanlarının kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Müdahale sonrasında deney grubunda stres, anksiyete ve depresyon düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı azalma gözlenmiş (tüm değişkenler için p<0,001) ve bu etkinin üçüncü ay izlemde de sürdüğü belirlenmiştir. Kontrol grubunda ise ölçümler arasında anlamlı bir değişim saptanmamıştır (p>0,05). Yapılan regresyon analizleri, uygulanan psikoeğitim programının depresyon, anksiyete, stres ve toplam DASS-21 puanlarındaki değişimi anlamlı düzeyde açıkladığını göstermiştir (p<0,001). Bu sonuçlara göre, bilişsel-davranışçı yaklaşıma dayalı baş etmeye yönelik psikoeğitim programının cerrahi hemşirelerde stres, anksiyete ve depresyonu azaltmada etkili olduğu ve bu etkinin izlem ölçümlerinde de devam ettiği belirlenmiştir.

Özet (Çeviri)

This study was designed to examine the effect of a cognitive behavioral approach-based psychoeducation program on stress, anxiety, and depression levels among nurses working in surgical units. The study was conducted using an experimental, randomized controlled design with pretest–intervention-posttest and follow-up measurements. The study population consisted of 60 nurses working in the surgical wards of a training and research hospital. The sample size was determined as 40 nurses, who were randomly assigned to the experimental and control groups using a computer-based randomization method. The study was completed with a total of 39 nurses due to the withdrawal of one participant from the experimental group. Data were collected using the Depression Anxiety Stress Scale 21 (DASS-21) and the Coping Attitudes Evaluation Scale. A psychoeducation program based on the cognitive behavioral approach, consisting of seven sessions, was applied individually (one-to-one) to the experimental group. No intervention was applied to the control group. Measurements were conducted at four time points: pretest, posttest, 1-month follow-up, and 3-month follow-up. The mean age of the nurses was 32.87±6.29 years, and the mean duration of professional experience was 9.51±6.05 years. At baseline, the experimental group had higher depression (p=0.037) and anxiety (p=0.050) scores compared to the control group. Following the intervention, a statistically significant decrease was observed in stress, anxiety, and depression levels in the experimental group (p<0.001 for all variables), and this effect was maintained at the 3-month follow-up. No significant changes were observed in the control group (p>0.05). Regression analyses indicated that the psychoeducation program significantly explained the changes in depression, anxiety, stress, and total DASS-21 scores (p<0.001). Based on these findings, it was determined that the cognitive behavioral approach-based psychoeducation program was effective in reducing stress, anxiety, and depression levels among nurses working in surgical units, and that this effect was maintained during the follow-up period.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    99502

    Muğla il merkezindeki sağlık kuruluşlarında çalışan hemşirelerde iş doyumu ve stres

    Stress and job satisfaction of the health institutions in Muğla

    NURDAN GEZER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1998

    HemşirelikDokuz Eylül Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. GÜLSEREN KOCAMAN

  2. Tez No

    626181

    Cerrahi servislerde çalışan hemşirelerin kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumlarının incelenmesi

    Analysis of evidence-based nursing attitudes of nurses in surgical services

    SEDEF ŞERMENT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    HemşirelikBahçeşehir Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FATMA ETİ ASLAN

  3. Tez No

    158080

    Cerrahi ve iç hastalıkları kliniklerinde çalışan hemşire ve hastabakıcıların motivasyon durumlarının değerlendirilmesi ve karşılaştırılması

    The evaluation and comparison of the motivational status of the nurses and the hospital attendant caretakers working at the surgery clinics versus internal medicine clinics

    GÜLGÜN SABİRE SUMERKAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2004

    Sağlık Kurumları YönetimiMarmara Üniversitesi

    Sağlık Kurumları Yöneticiliği Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. MÜNİR ŞAKRAK

  4. Tez No

    573878

    Yoğun bakım hemşirelerinin hastalara fiziksel tespit uygulamaları ve bilgi düzeyleri

    Patient physical restriction practices and knowledge levels of intensive care nurses

    ZEHRA KABAKOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    HemşirelikTekirdağ Namık Kemal Üniversitesi

    Cerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. DUMRUL GÜLEN

  5. Tez No

    513483

    Ebelerin mesleki profesyonel tutumları ve etkileyen faktörler

    Vocati̇onal professi̇onal atti̇tudes and affecti̇ng factors of mi̇dwi̇fe

    YASEMİN SÖKMEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Kadın Hastalıkları ve DoğumAydın Adnan Menderes Üniversitesi

    Ebelik Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AYTEN TAŞPINAR

Geri Dön