Geri Dön

Birinci trimester stres hiperglisemi oranının (SHR) gestasyonel diyabeti öngörmedeki rolü

The role of first-trimester stress hyperglycemia ratio (SHR) in predicting gestational diabetes mellitus

PDF İndir

  1. Tez No: 1010475
  2. Yazar: ŞENGÜL KARA EROĞLU
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ATAKAN TANAÇAN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Kadın Hastalıkları ve Doğum, Obstetrics and Gynecology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı, Stress Hyperglycemia Ratio (SHR) kullanılarak gestasyonel diyabetes mellitus (GDM) taramasının gebeliğin ilk trimesterine taşınabilirliğini değerlendirmek, erken dönemde GDM gelişimini saptamak ve buna bağlı gelişebilecek maternal ve fetal komplikasyonların zamanında yönetimine katkı sağlamaktır. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif kohort çalışma, 01 Mart 2024-31 Nisan 2025 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı perinatoloji polikliniklerinde izlenen gebeler üzerinde yürütülmüştür. Çalışma, erken gebelik döneminde elde edilen metabolik parametrelerin, ilerleyen gebelik haftalarında uygulanan tanısal test sonuçları ile karşılaştırılması esasına dayanmaktadır. Tüm olgularda ilk trimesterde hemoglobin, beyaz küre sayısı, açlık glukozu ve HbA1c değerleri değerlendirilmiş; 24–28. gebelik haftaları arasında 75 g oral glukoz tolerans testi (OGTT) uygulanmıştır. Stress Hyperglycemia Ratio (SHR), ilk trimester açlık glukozu ve HbA1c değerleri kullanılarak [SHR: akut glukoz değeri (mmol/L) / (1,59 × HbA1c (%) − 2,59)] formülü ile hesaplanmıştır. Anne yaşı, gravida, parite, yaşayan gebelik sayısı, abortus sayısı, ailede diyabetes mellitus öyküsü, vücut kitle indeksi (VKİ) ve polikistik over sendromu öyküsü gibi klinik parametreler de değerlendirmeye alınmıştır. Çalışmaya dahil edilen gebelerin ilk trimester biyokimyasal parametreleri kullanılarak hesaplanan SHR değerlerinin, 24–28. gebelik haftaları arasında uygulanan OGTT sonuçlarına göre GDM tanısını öngörmedeki performansı araştırılmıştır. Elde edilen klinik ve laboratuvar verileri, hastane tabanlı elektronik hasta kayıt sistemi ve hasta dosyaları aracılığıyla prospektif olarak kaydedilmiştir.GDM gelişen ve gelişmeyen hastalar arasında demografik, klinik ve laboratuvar değerleri karşılaştırılmıştır. Açlık glukozu, HbA1c ve SHR'nin GDM öngörüsündeki potansiyelini değerlendirmek amacıyla ROC analizi yapılmıştır. İstatistiksel analizler, SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 26.0 (IBM Corp., Armonk, NY, ABD) yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir.Sürekli değişkenlerin dağılım özellikleri uygun istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmiş, gruplar arası karşılaştırmalar ilgili testler kullanılarak yapılmıştır. P<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen olgular, gestasyonel diyabetes mellitus tanısı alan (GDM[1]) ve almayan (GDM[0]) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Gruplar arasında yaş, gravida, parite, yaşayan gebelik sayısı ve abortus sayısı açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (sırasıyla p=0,021; p=0,006; p=0,013; p=0,007 ve p=0,031). HbA1c, açlık glukozu, TSH ve vücut kitle indeksi (VKİ) değerlerinin GDM grubunda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır (sırasıyla p<0,001; p<0,001; p=0,004 ve p<0,001). Ancak hemoglobin, hematokrit, ALT (Alanin aminotransferaz), üre, kreatinin, albümin ve T3 düzeyleri açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark izlenmemiştir (p>0,05). HbA1c için yapılan ROC analizinde AUC değeri 0,73 (%95 GA: 0,65–0,81) olarak hesaplanmış ve istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,01). HbA1c için belirlenen 5,2 eşik değerinde duyarlılık %66,7, özgüllük %67,2 olarak saptanmıştır. Açlık glukozu için yapılan ROC analizinde AUC değeri 0,58 (%95 GA: 0,50– 0,67) olarak bulunmuş ve sonuç istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir (p=0,038). Açlık glukozu için 84,5 mg/dL eşik değerinde duyarlılık %60,8 ve özgüllük %57,5 olarak hesaplanmıştır. SHR'nin GDM öngörüsündeki tanısal performansını değerlendirmek amacıyla yapılan ROC analizinde AUC değeri 0,58 (%95 GA: 0,48–0,67) olarak saptanmış ve istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,048). SHR için 14,76 eşik değerinde duyarlılık %55,6 ve özgüllük %52,1 olarak belirlenmiştir. Sonuç: Bu çalışma, gebeliğin ilk trimesterinde hesaplanan SHR, açlık glukozu ve HbA1c düzeylerinin GDM gelişimini öngörmedeki tanısal değerlerini birlikte değerlendirmiştir. SHR ve açlık glukozunun GDM gelişimi ile istatistiksel olarak ilişkili olduğu, ancak her iki parametrenin de tek başına yeterli bir tarama aracı olmadığı gösterilmiştir. Buna karşılık, HbA1c'nin daha yüksek ayırt edici güce sahip olması, kronik glisemik yükü yansıtan parametrelerin erken gebelikte GDM öngörüsünde daha belirgin bir rol oynayabileceğini düşündürmektedir. Sonuç olarak, SHR'nin HbA1c ve klinik risk faktörleri ile birlikte değerlendirildiğinde GDM açısından riskli gebelerin erken dönemde belirlenmesine katkı sağlayabilecek yardımcı bir biyobelirteç olabileceği; ancak klinik kullanım alanının netleştirilmesi için daha geniş örneklemli, prospektif ve çok merkezli çalışmalara ihtiyaç olduğu sonucuna varılmıştır.

Özet (Çeviri)

Objective: The aim of this study was to evaluate the feasibility of extending gestational diabetes mellitus (GDM) screening to the first trimester of pregnancy using the Stress Hyperglycemia Ratio (SHR), to identify the development of GDM at an early stage, and to contribute to the timely management of potential maternal and fetal complications associated with the disease. Materials and Methods: This prospective cohort study was conducted between March 1, 2024, and April 31, 2025, among pregnant women followed at the Perinatology Outpatient Clinics of the Department of Obstetrics and Gynecology, Ankara Bilkent City Hospital. The study was based on comparing metabolic parameters obtained in early pregnancy with diagnostic test results performed in later gestational weeks. In all participants, first-trimester hemoglobin, white blood cell count, fasting plasma glucose, and HbA1c levels were evaluated. A 75-g oral glucose tolerance test (OGTT) was performed between the 24th and 28th gestational weeks. The Stress Hyperglycemia Ratio (SHR) was calculated using first-trimester fasting plasma glucose and HbA1c values according to the following formula: SHR = acute glucose (mmol/L) / (1.59 × HbA1c (%) − 2.59). Clinical parameters including maternal age, gravidity, parity, number of living children, number of abortions, family history of diabetes mellitus, body mass index (BMI), and history of polycystic ovary syndrome were also evaluated. SHR values calculated from first-trimester biochemical parameters were analyzed to assess their performance in predicting GDM diagnosed by OGTT between the 24th and 28th gestational weeks. Clinical and laboratory data were prospectively recorded using the hospital-based electronic medical record system and patient files. Demographic, clinical, and laboratory variables were compared between patients who developed xi GDM and those who did not. Receiver operating characteristic (ROC) analysis was performed to evaluate the predictive potential of fasting plasma glucose, HbA1c, and SHR for GDM development. Statistical analyses were performed using SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) version 26.0 (IBM Corp., Armonk, NY, USA). The distribution characteristics of continuous variables were assessed using appropriate statistical methods, and intergroup comparisons were conducted using relevant tests. A p-value of <0.05 was considered statistically significant. Results: The study population was divided into two groups: patients diagnosed with gestational diabetes mellitus (GDM[1]) and those without GDM (GDM[0]). Statistically significant differences were observed between the groups in terms of age, gravidity, parity, number of living children, and number of abortions (p=0.021, p=0.006, p=0.013, p=0.007, and p=0.031, respectively). HbA1c, fasting plasma glucose, thyroid-stimulating hormone (TSH), and body mass index (BMI) values were significantly higher in the GDM group (p<0.001, p<0.001, p=0.004, and p<0.001, respectively). In contrast, no significant differences were observed between the groups with respect to hemoglobin, hematocrit, alanine aminotransferase (ALT), urea, creatinine, albumin, and T3 levels (p>0.05). ROC analysis for HbA1c demonstrated an area under the curve (AUC) of 0.73 (95% CI: 0.65–0.81) which was statistically significant (p<0.01). At a cut-off value of 5.2, the sensitivity and specificity of HbA1c were 66.7% and 67.2%, respectively. ROC analysis for fasting plasma glucose yielded an AUC of 0.58 (95% CI: 0.50–0.67), which was statistically significant (p=0.038). At a cut-off value of 84.5 mg/dL the sensitivity and specificity were calculated as 60.8% and 57.5%. ROC analysis performed to evaluate the diagnostic performance of SHR in predicting GDM revealed an AUC of 0.58 (95% CI: 0.48–0.67), which was statistically significant (p=0.048). At a cut-off value of 14.76 SHR demonstrated a sensitivity of 55.6% and a specificity of 52.1%. Conclusion: This study evaluated the diagnostic value of first-trimester SHR, fasting plasma glucose, and HbA1c levels in predicting the development of gestational diabetes mellitus. Although SHR and fasting plasma glucose were statistically associated with GDM development, neither parameter was sufficient as a standalone screening tool. In contrast, the higher discriminative ability of HbA1c suggests that parameters reflecting chronic glycemic burden may play a more prominent role in early GDM prediction. In conclusion, SHR may serve as a supportive biomarker for the early identification of pregnant women at risk for GDM when evaluated in combination with HbA1c and clinical risk factors. However, larger-scale, prospective, and multicenter studies are required to further clarify its clinical applicability and role in early GDM screening.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    751608

    Birinci trimester gebelik kayıplarında tiyol/disülfit homeostazının rolü

    The role of serum thiol/disulfide homeastases in first trimester pregnancy losses

    SULTAN CONTARLI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Kadın Hastalıkları ve DoğumSüleyman Demirel Üniversitesi

    Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HİLMİ BAHA ORAL

  2. Tez No

    331612

    İkinci trimester tarama testi sonrasında amniyon sıvısı ve maternal kanda oksidatif stres değerlendirmesi

    Evaluation of oxidative stress in amniotic fluid and maternal blood after the second trimester screening test

    MAHMUT AKSİN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    Kadın Hastalıkları ve DoğumHarran Üniversitesi

    Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET VURAL

  3. Tez No

    510624

    Erken gebelikte iyot replasmanının ilk trimester oksidatif stres ve gebelik sonuçları üzerine etkisinin değerlendirilmesi

    Evaluation of early pregnancy on the first trimester oxidative stress and pregnancy results of iode replacement

    ELİF OZAN ŞAHİN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı

    DOÇ. ZEHRA KURDOĞLU

  4. Tez No

    748323

    Demir eksikligi anemisi olan kadınlarda ilk, ikinci ve üçüncü trimester gebelikte serum oksidatif stres durumu: Bir vaka kontrol çalışması

    Serum oxidative stress in first, second and third-term pregnancy in women with iron deficiency anemia: A case control study

    HANDAN TURHAN KARAKUŞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Doğum ve Jinekoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALİ ÇETİN

  5. Tez No

    967061

    Üçüncü trimesterdeki gebelerde doğum öncesi stres ve doğum korkusunun uyku kalitesi üzerindeki etkileri: Kesitsel bir araştırma

    The effects of prenatal stress and fear of childbirth on sleep quality in pregnant women in the third trimester: A cross-sectional study

    ŞEYDANUR KABA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Aile HekimliğiOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA KÜRŞAT ŞAHİN

Geri Dön