Farklı ısıl işlem proseslerinin havacılık dişlilerinde kullanılan SAE9310 ve SAE8620 çeliklerinin mekanik özelliklerine olan etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of alternative heat treatment processes on the mechanical properties of SAE9310 and SAE8620 steels used in aerospace gears
- Tez No: 1010627
- Danışmanlar: PROF. DR. YUSUF USTA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Makine Mühendisliği, Mechanical Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hava araçlarının güç aktarım sistemlerindeki dişliler, önemli bir işleve sahiptir. Bu dişliler, kullanım ömürleri boyunca çeşitli dinamik yüklere maruz kalırlar. Dişlilerin bu yükler altında herhangi bir hasara uğramadan çalışabilmeleri için dış yüzeylerinin sert ve aşınmaya karşı dirençli, çekirdeklerinin ise tok ve yüzeydeki gibi yüksek yorulma dayanımına sahip olması gerekir. Bu tez çalışması kapsamında havacılık dişlilerinin üretiminde kullanılan SAE8620 ve AISI9310 çeliklerine dış yüzeylerinden 1 mm derinliğe kadar en az 50 HRC sertlik kazandırabilmek amacıyla gaz ortamda sementasyon uygulanmış, ardından farklı sıcaklıklarda kriyojenik işlem ve menevişleme işlemleri uygulanarak bu ardıl ısıl işlemlerin mekanik özelliklere ve mikroyapıya olan etkileri incelenmiştir. Çalışma sonucunda SAE8620 çeliğinin, AISI9310 çeliğine göre daha yüksek yüzey sertliğine, daha düşük sertleşebilirlik limitine sahip olduğu belirlenmiş, sementasyon sonrası kriyojenik işlemin martenzit dönüşümünü artırarak kalıntı östeniti azalttığı ve buna bağlı olarak yüzey sertliğini artırdığı gözlenmiştir. Kritik dişlilerin üretiminde maliyet yönünden daha avantajlı olan SAE8620 çeliğinin, yüksek yüzey sertliği ve görece düşük çekirdek sertliği istenen koşullarda AISI9310 çeliğinin yerine kullanılabileceği belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Gears used in the aerospace industry play a critical role in power transmission systems. Throughout their service life, these gears are subjected to various dynamic loads. To prevent damage under these dynamic loads, gears require surfaces with superior hardness and wear resistance, while the core remains tough and yet provides high fatigue strength as the surface does. In this thesis, gas carburizing was applied to SAE8620 and AISI9310 steels used in aerospace gear manufacturing to achieve a minimum hardness of 50 HRC over a depth of 1 mm beneath the surface. Cryogenic treatment and tempering were then performed at different temperatures to examine their effects on mechanical properties and microstructure. The results indicated that SAE8620 steel exhibited higher surface hardness but a lower hardenability limit compared to AISI9310 steel. It was observed that cryogenic treatment after carburizing enhanced martensitic transformation, reduced retained austenite, and consequently increased surface hardness. It was concluded that SAE8620 steel, which is more cost-effective for the production of critical gears, can be used as an alternative to AISI9310 steel under the required conditions due to its higher surface hardness and relatively lower core hardness.
Benzer Tezler
- Alaşımsız ve düşük alaşımlı çeliklerde küreselleştirme ısıl işleminin optimizasyonu ve hassas kesme işlemine etkisi
Optimization of spheroidizing heat treatment in unalloyed and low alloyed steels and its effect on fine blanking process
AKIN KÜTMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Metalurji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMetalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT BAYDOĞAN
- Development of sustainable nanocomposites withcarbon-based hybrid nano-additives
Karbon tabanlı hibrit nano-katkılarla sürdürülebilirnanokompozitlerin geliştirilmesi
SENA ÇAYLAK
Doktora
İngilizce
2025
Mühendislik Bilimleriİstanbul Teknik ÜniversitesiNanobilim ve Nanomühendislik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEVENT TRABZON
- B4c + Si ilaveli Tzm alaşımlarının spark plazma sinterleme (SPS) yöntemi ile tek adımda üretimi, karakterizasyonu ve oksidasyon direncinin geliştirilmesi
One step manufacturing, characterization and enhancement of oxidation resistance of B4c + Si added Tzm alloys by spark plasma sintering (SPS) method
MERT COŞKUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Metalurji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMetalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLTEKİN GÖLLER
- Sivil hava araçları uygulamaları için Mg-Zn-Y-Ca alaşımı levhaların geliştirilmesi
Development of Mg-Zn-Y-Ca alloy sheets for civil aircraft applications
HALİL DEMİRTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Metalurji MühendisliğiGebze Teknik ÜniversitesiMalzeme Bilimi ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN USTA
DR. ÖZGÜR DUYGULU
- Alüminyum 6082 alaşımında yaşlandırma proseslerinin mekanik özellikler ve korozyon dayanımına etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of aging processes on mechanical properties and corrosion resistance of aluminum 6082 alloy
BURAK YILMAZ ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Metalurji MühendisliğiYıldız Teknik ÜniversitesiMetalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ÇİĞDEM