Geri Dön

Çokkültürlü süpervizyon ile psikolojik danışma öz yeterliği arasındaki ilişkinin incelenmesi

Examining the relationship between multicultural supervision and counseling self efficacy

PDF İndir

  1. Tez No: 1011073
  2. Yazar: MUHİTTİN SONER AKKAYA
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. HANİFE KAHRAMAN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ege Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmanın amacı; Süpervizör Çokkültürlü Yeterlik Envanteri – Kısa Formu'nun (SÇYE-KF) psikometrik özelliklerinin test edilerek çokkültürlü süpervizyon ile psikolojik danışma öz yeterliği arasındaki ilişkide süpervizyon çalışma uyumunun ve kültürel empatinin aracılık rolünün incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda kurulan hipotezler test edilmiştir. Araştırmanın amacı doğrultusunda sırasıyla 1327 psikolojik danışman adayı araştırmaya katılımcı olarak dâhil olmuştur. Türkiye'nin çeşitli bölgelerindeki bazı devlet ve vakıf üniversitelerinden (28'i devlet, 1'i vakıf) veriler toplanmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak; Kişisel Bilgi Formu (KBF), SÇYE-KF, Süpervizyonda Çalışma Uyumu Envanteri Kısa Formu (SÇUE-KF), Kültürel Empati Ölçeği (KEÖ), Psikolojik Danışma Öz Yeterliği Ölçeği (PDÖYÖ) ve Süpervizyon Memnuniyet Ölçeği (SMÖ) kullanılmıştır. SÇYE-KF'nin psikometrik özellikleri test edilmesi için elde edilen verilerle yapı geçerliği, ölçüt-bağıntılı geçerlik, kapsam geçerliği, madde ayırt edicilik analizi ve güvenirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi (DFA) sonucu uyum indeksi değerleri; χ2/sd=3.44, RMSEA=.08, SRMR=.04, CFI=.94, TLI=.93 ve IFI=.94 olarak bulunmuştur. Madde ayırt edicilik analizi sonucunda t değerlerinin, 17.65 ve 27.07 arasında değiştiği saptanmıştır. SÇYE-KF'nin ölçüt-bağıntılı geçerliğe sahip olduğu belirlenmiş ve iç tutarlık katsayısı .95, test tekrar test güvenirlik kat sayısı ise .89 olarak hesaplanmıştır. Hipotetik modelin test edilmesi için elde edilen verilerle ise kullanılan ölçme araçlarına dair DFA, değişkenler arası ilişkinin belirlenmesi için pearson momentler çarpımı korelasyon analizi gerçekleştirilmiştir ve hipotetik model yapısal eşitlik modeli (YEM) analizi ile test edilmiştir. DFA sonuçlarına göre uyum indeksi değerleri SÇYE-KF için χ2/sd=4.24, RMSEA=.08, SRMR=.04, CFI=.90, TLI=.90 ve IFI=.90; SÇUE-KF için χ2/sd=1.86, RMSEA=.04, SRMR=.01, CFI=.99, TLI=.99 ve IFI=.99; KEÖ için χ2/sd=3.44, RMSEA=.07, SRMR=.03, CFI=.98, TLI=.96 ve IFI=.98 ve PDÖYÖ için χ2/sd=3.45, RMSEA=.07, SRMR=.07, CFI=.88, TLI=.87 ve IFI=.88 olarak bulunmuştur. Pearson momentler çarpımı korelasyon analizi neticesinde ise değişkenler arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler bulunmuştur. YEM analizi sonucuna göre ise; modelin indeks değerleri; χ2/sd=2.88, RMSEA=.06, SRMR=.03, CFI=.99, TLI=.97 ve IFI=.99 olarak bulunmuştur. Hipotetik modele ilişkin gerçekleştirilmiş YEM analizi neticesinde; süpervizör çokkültürlü yeterliğin psikolojik danışma öz yeterliği üzerinde pozitif ve anlamlı bir yordamaya sahip olduğu görülmüştür (β = .26, SH = .06, p < .001, %95 GA [.15, .37]). Süpervizör çokkültürlü yeterliğin süpervizyon çalışma uyumu (β = .56, SH = .05, p < .001, %95 GA [.49, .64]) ve kültürel empati (β = .55, SH = .03, p < .001, %95 GA [.48, .61]) üzerindeki yordamalarının da pozitif ve anlamlı olduğu belirlenmiştir. Aracı değişkenlerin sonuç değişkeni üzerindeki etkileri değerlendirildiğinde, süpervizyon çalışma uyumunun (β = .19, SH = .05, p < .001, %95 GA [.09, .30]) ve kültürel empatinin (β = .34, SH = .08, p < .001, %95 GA [.23, .45]) psikolojik danışma öz yeterliği üzerinde anlamlı ve pozitif yordamaya sahip olduğu görülmüştür. Bootstrap yöntemi (5000 örneklem) kullanılarak test edilen dolaylı etkiler incelendiğinde de, süpervizyon çalışma uyumunun bu ilişkide anlamlı bir aracı değişken olduğu belirlenmiştir (β = .10, SH = .03, p < .01, %95 GA [.05, .14]). Benzer şekilde, kültürel empatinin de süpervizör çokkültürlü yeterlik ile psikolojik danışma öz yeterliği arasındaki ilişkide anlamlı bir aracı rol üstlendiği tespit edilmiştir (β = .19, SH = .03, p < .001, %95 GA [.13, .25]). Model kapsamında açıklanan varyanslar incelendiğinde, süpervizör çokkültürlü yeterliğin süpervizyon çalışma uyumundaki varyansın %32'ini, kültürel empatideki varyansın %30'unu ve psikolojik danışma öz yeterliğindeki varyansın ise %45'ini açıkladığı görülmüştür. Ayrıca süpervizör çokkültürlü yeterliğin psikolojik danışma öz yeterliği üzerindeki toplam yordamasının orta düzeyde, pozitif ve anlamlı olduğu belirlenmiştir (β = .55, SH = .04, p < .001, %95 GA [.47, .63]). Bu toplam yordamanın %45.45'inin doğrudan yordama (β = .26) üzerinden geldiği tespit edilmiştir. Dolaylı yordamalar incelendiğinde ise toplam yordamanın %52.73'ünün aracı değişkenler üzerinden gerçekleştiği görülmektedir. Bu dolaylı yordamanın %18.18'i süpervizyon çalışma uyumu (β = .10, SH = .03, p < .01, %95 GA [.05, .14]) ve %34.55'i kültürel empati (β = .19, SH = .03, p < .001, %95 GA [.13, .25]) aracılığıyla ortaya çıkmaktadır.

Özet (Çeviri)

The aim of this research to examine the mediating role of supervisory working alliance and cultural empathy in the relationship between multicultural supervision and counselor activity self-efficacy by testing the psychometric properties of the the Supervisor Multicultural Competence Inventory – Short Form (SMCI-SF). Hypotheses formulated for this purpose fotested. In line with the objectives of the research, 1327 counselor candidates were included as participants. Data was collected from several state and private universities (28 state, 1 private) located in each region of Turkey. The data collection tools used in the research were: Personal Information Form (PIF), SMCI-SF, Brief Form of The Supervisory Working Alliance Inventory (BSWAI-T), Cultural Empathy Scale (CES), Counselor Activity Self-Efficacy Scale (CASES), and Supervision Satisfaction Scale (SSS). Construct validity, criterion-related validity, ctent validity, item discrimination analysis, and reliability analyses were performed using the obtained data. The confirmatory factor analysis (CFA) yielded fit index values of χ2/sd=3.44, RMSEA=.08, SRMR=.04, CFI=.94, TLI=.93 and IFI=.94 Item discrimination analysis showed t-values ranging between 17.65 and 27.07. The SMCI-SF was determined to have criterion-related validity, with an internal consistency coefficient of .95 and a test-retest reliability coefficient of .89. To test the hypothetical model, CFA were performed on the measurement instruments used, Pearson product-moment correlation analysis was conducted to determine the relationship between variables, and structural equation model (SEM) analysis was performed on the hypothetical model. As a result of the CFA, the fit index values of SMCI-SF were; χ2/sd=4.24, RMSEA=.08, SRMR=.04, CFI=.90, TLI=.90 and IFI=.90; the fit index values of BSWAI-T were; x2/df=1.86, RMSEA =.04, SRMR=.01, CFI=.99, TLI=.99 and IFI=.99, and the fit index values of CES were; x2/df=3.4, RMSEA =.07, SRMR=.03, CFI=.98, TLI=.96 and IFI=.98, the fit index values CASES scale were; χ2/sd=3.45, RMSEA=.07, SRMR=.07, CFI=.88, TLI=.87 and IFI=.88. Pearson product-moment correlation analysis revealed significant positive relationships between the variables. Finally, the fit of the established SEM to the data was evaluated using various goodness-of-fit indices. The fit index values of the structural model were found to be; x2/df=2.88, RMSEA =.06, SRMR=.03, CFI=.99, TLI=.97 and IFI=.99. As a result of the SEM analysis performed on the hypothetical model, it was seen that supervisor multicultural competence has a positive and significant perdiction on counselor activity self-efficacy (β = .26, SH = .06, p < .001, 95% CI [.15, .37]). The predictions of supervisor multicultural competence on supervisory working alliance (β = .56, SH = .05, p < .001, 95% CI [.49, .64]) and cultural empathy (β = .55, SH = .03, p < .001, 95% CI [.48, .61]) were also found to be positive and significant. When the effects of mediating variables on the outcome variable were evaluated, it was observed that supervisory working alliance (β = .19, SH = .05, p <.001, 95% CI [.09, .30]) and cultural empathy (β = .34, SH = .08, p < .001, 95% CI [.23, .45]) had significant and positive perdictions on counselor activity self-efficacy. When examining the indirect effects tested using the bootstrap method (5000 samples), it was determined that supervisory working alliance was a significant mediating variable in this relationship (β = .10, SH = .03, p < .01, 95% CI [.05, .14]). Similarly, cultural empathy was found to play a significant mediating role in the relationship between supervisor multicultural competence and counseler activity self-efficacy (β = .19, SH = .03, p < .001, 95% CI [.13, .25]). When the variances explained within the scope of the model were examined, it was seen that supervisor multicultural competence explained 32% of the variance in supervisory working alliance, 30% of the variance in cultural empathy, and 45% of the variance in counselor activity self-efficacy. Finally, the overall effect of supervisor multicultural competence on counselor activity self-efficacy was found to be highly positive and significant (β = .55, SH = .04, p < .001, 95% CI [.47, .623]). It was determined that 45.45% of the total effect occurred through the direct effect (β = .26). When the indirect effects were examined, it was observed that 52.73% of the total effect was realized through the mediating variables. Of this indirect effect, 18.18% occurred through supervisory working alliance (β=.10, SE=.03, p<.01, 95% CI [.05, .14]) and 34.55% through cultural empathy (β = .20, SE = .03, p < .001, 95% CI [.14, .26]).

Benzer Tezler

  1. Tez No

    547833

    Psikolojik danışmanların etkili psikolojik danışman nitelikleri ile kültüre duyarlı psikolojik danışma yeterlikleri arasındaki ilişkide kültürel zekânın ve bilişsel esnekliğin aracı rolü

    The mediating role of cultural intelligence and cognitive flexibility on the relations among counselors' effective counselor characteristics and multicultural counseling competencies

    ARZU BUYRUK GENÇ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    PsikolojiYıldız Teknik Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FULYA YÜKSEL ŞAHİN

  2. Tez No

    864111

    Psikolojik danışman eğitiminde çok kültürlü süpervizyon: Bir durum çalışması

    Multicultural supervision in counselor education: A case study

    MESUT GÖNÜLTAŞ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    PsikolojiEge Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DİLEK YELDA KAĞNICI

  3. Tez No

    914879

    Psikolojik danışmanların danışma becerileri ile toplumsal cinsiyet algıları ve çokkültürlü yeterlilikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Examining the relationship between counseling skills and gender perceptions and multicultural competencies of psychological counselors

    GÜLSENEM TEPE

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Eğitim ve ÖğretimAdıyaman Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İBRAHİM YERLİKAYA

  4. Tez No

    1006192

    Counseling culturally diverse clients: Understanding mental health practitioners' experiences

    Kültürel çeşitliliğe sahip danışanlarla psikolojik danışma: Ruh sağlığı uzmanlarının deneyimleri

    EYA KALLEL

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2026

    PsikolojiBahçeşehir Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. NAZLI BÜŞRA AKÇABOZAN KAYABOL

  5. Tez No

    633058

    Sosyal hizmet uzmanlarının müdahale aşamalarındaki kültürel yetkinliği üzerine nicel bir araştırma

    A quantitative research on the cultural competence in intervention stages

    BEGÜM ŞEN VARAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Sosyal HizmetAnkara Üniversitesi

    Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FİLİZ YILDIRIM

Geri Dön