Dijital çağda tiyatroda paradigma dönüşümleri
Paradigm shifts in theatre in the digital age
- Tez No: 1011129
- Danışmanlar: PROF. DR. HASİBE KALKAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, dijital çağda tiyatronun geçirdiği paradigma dönüşümünü canlılık, gerçeklik ve temsil kavramları ekseninde incelemektedir. Günümüzün hızla dijitalleşen kültürel ortamında, tiyatronun tarihsel olarak dayandığı temel nitelikler olan canlılık,“şimdi ve buradalık”, temsil ve gerçeklik ilişkileri yeniden tanımlanmaktadır. Tez, tiyatronun iletişimselliğini merkeze alarak gösteri ve simulasyon kavramlarından yararlanmakta ve dijitalleşmenin estetik bir değişimin ötesinde ontolojik bir kırılma yarattığını öne sürmektedir. Tezde çağdaş tiyatro örnekleriyle birlikte video oyunlarının dijital performans alanını şekillendirme potansiyelleri incelenmiş; bu örnekler aracılığıyla dijital uzamın temsili, bedeni ve izleyiciyi nasıl yeniden tanımladığı, tiyatronun sınırlarının sanal alanla nasıl iç içe geçtiği tartışılmıştır. Çalışma, dijital teknolojilerin zamanın ruhunu belirlediği bir dönemde, kendisini somut mekânsal koşullar üzerinden tanımlayan konvansiyonel tiyatroyla dijital çağın soyut, akışkan dinamikleri arasındaki gerilimi analiz eder. Bu gerilimin tiyatro sanatında nasıl bir ontolojik kırılmaya yol açtığı araştırılmaktadır. Dijital çağda gerçekliğin artık sabit bir kavram olmaktan çıkıp teknolojik, ekonomik ve algısal düzeylerde çoğullaşmasıyla belirsizleştiği savunulmaktadır. Güncel teknolojik dönüşümler, çağdaş tiyatronun varlık koşullarını temelden dönüştüren yeni bir ontolojik evreyi görünür kılmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the paradigm transformations taking place in theatre in the digital age through the concepts of liveness, reality, and representation. Within today's rapidly digitalizing cultural environment, the fundamental qualities upon which theatre has historically relied—liveness,“here-and-now”presence, representation, and the relationship to reality—are being redefined. Drawing upon the concepts of spectacle and simulation while placing the communicative dimension of theatre at its center, the dissertation argues that digitalization produces an ontological rupture that extends beyond a merely aesthetic transformation. Alongside contemporary theatrical works, the study investigates the potential of video games to shape the field of digital performance. Through these examples, it explores how digital space redefines representation, the body, and the spectator, while demonstrating how the boundaries of theatre increasingly intersect with virtual environments. The dissertation analyzes the tension between conventional theatre, which defines itself through concrete spatial conditions, and the abstract, fluid dynamics of the digital age, in which technological developments play a decisive role in shaping the spirit of the age. It examines how this tension generates an ontological rupture within the art of theatre. The study argues that reality in the digital age has ceased to function as a stable concept and has become increasingly ambiguous through its technological, economic, and perceptual multiplicities. Contemporary technological transformations reveal a new ontological condition that fundamentally reshapes the conditions of theatrical existence.
Benzer Tezler
- 21. yüzyıl dijital teknolojileri ile yenilenen tiyatro
Theater renewed with 21st century digital technologies
CAN SERTAÇ ADALIER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sahne ve Görüntü SanatlarıHaliç ÜniversitesiTiyatro Ana Sanat Dalı
PROF. DR. ÇİĞDEM KILIÇ
- Türkiye'de 1 Mayısların düzenlenmesi ve yönetilmesi
The organization and governance of May days in Turkey / L'organisation et l'administration des 1er Mai en Turquie
ERHAN ÖZŞEKER
Doktora
Türkçe
2021
Siyasal BilimlerGalatasaray ÜniversitesiSiyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİROL CAYMAZ
- Arttırılmış gerçeklik teknolojisinin tiyatro deneyimine olan etkisi
The impact of augmented reality technology on the theatre experience
AYŞENUR KÜBRA NUHOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Güzel SanatlarHaliç ÜniversitesiTiyatro Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUFAN ÖZTÜRK
- Giyilebilir teknolojiler ve bir performans örneği
Wearable technologies and a performance model
EBRU ZÜBEYDE AKLAR
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2021
Sahne ve Görüntü SanatlarıKocaeli ÜniversitesiPlastik Sanatlar Ana Sanat Dalı
PROF. SÜREYYA TEMEL
- Tiyatro tarihinde oyun yerinin mekansal evrimi ve dijital çağda dönüşümü
The spatial evolution of performance space throughout the history of theatre and its transformation in the digital age
MUHAMMET COŞKUN ZEĞEREK
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2026
Sahne ve Görüntü SanatlarıSüleyman Demirel ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. FATİH NALBANTOĞLU