Çizgi romanların sosyolojik potansiyeli: Dampyr örneği üzerinden sosyolojik bir analiz
The sociological potential of comics: A sociological analysis through the example of Dampyr
- Tez No: 1011700
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BETÜL DUMAN BAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, İtalyan fumetti geleneğinin çağdaş örneklerinden biri olan Dampyr çizgi roman serisini, sosyolojik bir bakışla incelemeyi amaçlamaktadır. Çizgi romanlar uzun süre popüler kültürün eğlenceli ürünleri olarak değerlendirilmiş olsa da günümüzde toplumsal belleği, toplumsal ve bireysel travmaları, kimlik inşasını görünür kılan önemli kültürel metinler ve resimler olarak ele alınmaktadır. Dampyr serisi, Balkan coğrafyası özelinde, tarihsel ve siyasal kırılmaları, vampir mitolojisi üzerinden yeniden kurgulamakta ve modern toplumların bastırılmış travmalarını ve yaşadıklarını alegorik bir tarzda tartışmaya açmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş hem yazılı metin hem de görsel metin-içerik çözümlemesine tabi tutulmuştur. Seçilen örnekler üzerinden karakterler, anlatım yapısı ve mekânsal temsiller incelenmiştir. Bu unsurlar travma çalışmaları, bellek kuramları ve kimlik teorileri çerçevesinde yorumlanmıştır. Kuramsal zeminde özellikle, toplumsal eleştiri, kimlik krizi, travma ve bellek kavramları öne çıkmaktadır. Ana karakter Harlan Draka'nın insan ile vampir arasında konumlanan kimliği, savaş sonrası toplumlarda ortaya çıkan parçalanmış kimlik biçimlerinin bir temsili olarak ele alınmıştır. Bulgular, Dampyr'ın yalnızca fantastik bir hikaye sunmadığını, aksine savaş, etnik çatışma ve yerinden edilme gibi kolektif travmaların kültürel bellekte nasıl yeniden üretildiğine dair güçlü bir toplumsal eleştiri geliştirdiğini göstermektedir. Vampir figürü, tarihsel şiddetin sürekliliğini ve geçmişin bugüne“musallat”oluşunu temsil ederken, çizgi romanın karanlık ve gotik atmosferi, travmanın zaman içinde kapanmayan yaralarına işaret etmektedir. Bu bağlamda Dampyr, kimlik krizleri ile toplumsal bellek arasındaki ilişkiyi görünür kılan eleştirel bir anlatı sahası sunmaktadır. Sonuç olarak bu tez, çizgi romanların sosyolojik analizler için verimli bir araştırma sahası olduğunu gösterirken, Dampyr örneği üzerinden toplumsal travma, bellek ve kimlik krizinin popüler kültür aracılığıyla nasıl temsil edildiğini ortaya koymaktadır. Çalışma, fumetti literatürüne sosyolojik bir katkı sunmanın yanı sıra, kültürel çalışmalar alanında görsel anlatıların eleştirel potansiyeline dikkat çekmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the Dampyr comic series, a contemporary example of the Italian fumetti tradition, from a sociological perspective and to present findings accordingly. Although comics have long been regarded as entertaining products of popular culture, they are increasingly recognized today as significant cultural texts and images that make social memories, societal and individual traumas, and identity construction visible. The Dampyr series, particularly within the Balkan context, reconstructs historical and political ruptures through vampire mythology and allegorically addresses the repressed traumas and experiences of modern societies. The study adopts a qualitative research approach, analyzing both textual and visual content. Characters, narrative structure, and spatial representations are examined through selected examples. These elements are interpreted within the framework of trauma studies, memory theories, and identity theories. Conceptually, social critique, identity crisis, trauma, and memory emerge as central themes. The protagonist Harlan Draka's identity, positioned between human and vampire, is examined as a representation of fragmented identities emerging in post-war societies. The findings indicate that Dampyr does not merely present a fantastical story, rather, it develops a compelling social critique of how collective traumas, such as war, ethnic conflict, and displacement, are reproduced in cultural memory. The figure of the vampire symbolizes the continuity of historical violence and the way the past“haunts”the present, while the comic's dark and gothic atmosphere points to the enduring wounds of trauma over time. In this context, Dampyr provides a critical narrative space that reveals the relationship between identity crises and social memory. In conclusion, this thesis demonstrates that comics constitute a fertile research field for sociological analysis and shows, through the example of Dampyr, how social trauma, memory, and identity crises are represented in popular culture. The study not only contributes sociologically to the fumetti literature but also draws attention to the critical potential of visual narratives within the field of cultural studies.
Benzer Tezler
- 2000-2017 arası vizyona giren Marvel çizgi roman uyarlaması filmlerde bireysel psikoloji
Individual psychology in Marvel studio's comic book adaptation movies between 2000-2017
ESER YEŞİM ÇAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Radyo-TelevizyonEge ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET İMANÇER
- A Sociological study: Comics as the sign of popular culture in the 20th century
Sosyolojik bir çalışma: 20. yüzyılda popüler kültürün bir göstergesi olarak çizgi romanları
ERHAN MURATOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
1993
Güzel Sanatlarİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiGrafik Tasarım Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ERDOĞAN NEZİH
- Rasyonel ve irrasyonel ikiliğinin the Sandman grafik romanları bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of the rational and irrational duality in the context of the Sandman graphical novels
İREMCAN GÜNGÖR
Doktora
Türkçe
2022
İletişim BilimleriKocaeli Üniversitesiİletişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ARSLANTEPE
- Medyaların Türk toplumu`nda popüler kültüre etkisi
The Impact of the popular culture in the Turkish society
NAJDA ÇILBIYIKOĞLU
Doktora
Türkçe
2000
Radyo-Televizyonİstanbul ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARİF ESİN
- Kültürel anlatılarda amazon kadını: Hareketli bir çizgi roman uygulaması
Amazon woman in cultural narratives: A motion comics practise
AYLİN GÜNGÖR
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2020
Güzel SanatlarHacettepe ÜniversitesiGrafik Ana Sanat Dalı
PROF. DR. NADİRE ŞULE ATILGAN