The significance of lexical cohesion in enhancing reading and comprehension by analyzing its use in books designed for different reader proficiency levels: A textual analysis
Farklı okuyucu yeterlilik düzeyleri için tasarlanmış kitaplarda sözcüksel bağlaşıklığın kullanımının incelenmesi yoluyla okuma ve anlamayı geliştirmedeki öneminin metinsel bir analizi
- Tez No: 1011947
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BİLGE ÖZTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Metin dil bilim, Text linguistics
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İngiliz Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, CEFR'ye göre hazırlanmış İngilizce okuma kitaplarında sözcüksel bağdaşıklığın rolünü incelemekte ve bağdaşıklık örüntülerinin yeterlik düzeyleri boyunca metinsel bütünlük ve okuduğunu anlama üzerindeki katkısını ele almaktadır. Halliday ve Hasan'ın (1976) bağdaşıklık kuramına dayanan ve metin dilbilimi çerçevesinde konumlanan çalışma, sözcüksel bağdaşıklığı incelemek amacıyla nitel metin çözümlemesi yöntemini benimsemekte; özellikle yeniden yineleme (reiteration) ve eşdizimlilik (collocation) türlerine odaklanmaktadır. Çalışmanın veri kümesini, A1, A2, B1, B2 ve C1&2 CEFR düzeylerinden seçilmiş okuma metinleri oluşturmaktadır; bu durum, bağdaşıklık araçlarının gelişimsel ilerleyişinin karşılaştırmalı olarak incelenmesine olanak sağlamaktadır. Bulgular, sözcüksel bağdaşıklığın anlamsal sürekliliğin sağlanmasında ve okuyucunun metni yorumlamasında temel bir mekanizma olduğunu ortaya koymaktadır. Düşük yeterlik düzeylerinde tekrarın baskın olduğu ve sözcüksel pekiştirme yoluyla anlama sürecini desteklediği görülürken, daha ileri düzeylerde sözcüksel çeşitlilik, anlamsal ilişkiler ve eşdizimsel karmaşıklığın arttığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte, tekrarın aşırı kullanımı metinsel gereksizliğe yol açmakta ve anlama sürecini kolaylaştırmak yerine zorlaştırabilmektedir. Ayrıca çözümleme, bağdaşıklık örüntülerinin CEFR yeterlik tanımlayıcılarıyla uyumlu biçimde sistematik olarak geliştiğini ve öğrenenlerin söylemsel yetkinliğinin arttığını göstermektedir. Yöntemsel açıdan çalışma, söyleme özgü sözcüksel ilişkilerin belirlenmesinde okur temelli nitel çözümlemenin önemini doğrulamaktadır. Pedagojik açıdan ise bulgular, EFL okuma öğretiminde sözcüksel bağdaşıklığın açık biçimde öğretilmesi ve bağdaşıklık temelli stratejilerin CEFR uyumlu ders kitabı tasarımına entegre edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the role of lexical cohesion in CEFR-aligned English reading textbooks, focusing on how cohesive patterns contribute to textual coherence and reading comprehension across proficiency levels. Drawing on Halliday and Hasan's (1976) cohesion framework and grounded in text linguistics, the study adopts a qualitative textual analysis to investigate lexical cohesion, with particular emphasis on reiteration and collocation. The corpus comprises selected reading texts from the A1, A2, B1, B2, and C1&2 CEFR levels, enabling a comparative examination of the developmental progression of cohesive devices. The findings demonstrate that lexical cohesion functions as a fundamental mechanism for maintaining semantic continuity and guiding readers' interpretation of texts. At lower proficiency levels, repetition predominates and supports comprehension through lexical reinforcement, whereas higher-level texts display increased lexical variety, semantic relations, and collocational complexity. However, excessive reliance on repetition is shown to cause redundancy, potentially impeding comprehension rather than facilitating it. The analysis further reveals that cohesive patterns evolve systematically in line with CEFR proficiency descriptors, reflecting learners' growing discourse competence. Methodologically, the study confirms the value of qualitative, reader-based analysis for identifying discourse-specific lexical relations. Pedagogically, the findings underscore the need for explicit instruction in lexical cohesion within EFL reading pedagogy and for integrating cohesion-based strategies into CEFR-aligned textbook design.
Benzer Tezler
- The role of lexical cohesion in L2 reading comprehension
Kelimeler arası semantik bağlantıların(sözcüksel bağdaşıklık) yabancı dilde okuma üzerindeki etkisi
HASAN BAYRAKTAR
- Ovulasyon indüksiyonu tedavisinde folliküler gelişimin ultrasonografik takibi
Başlık çevirisi yok
MERİH BAYRAM
- Bazı esterlerin kinetik incelenmesi ve termodinamik parametrelerin belirlenmesi
Kinetic study and detesmination of thermodnamic parameters of some esters
İBRAHİM TAŞ
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
