Kur'an-ı Kerim'deki deyimlerin Kürtçe meâl ve tefsirlerde çevirisi
The translation of idioms in the Qur'an Kurdish translation and tafsirs
- Tez No: 1012516
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET SALMAZZEM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muş Alparslan Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kur'an-ı Kerim'de yer alan deyimsel ifadeler, mesajın etkili ve anlamlı bir şekilde aktarılmasında önemli bir rol oynamaktadır. Ancak bu ifadeler, farklı dillere aktarım sürecinde ciddi çeviri problemlerini beraberinde getirmektedir. Özellikle Arapça bilmeyen toplumlar için hazırlanan meâl ve tefsirlerde, deyimlerin doğru anlaşılması ve hedef dile uygun bir şekilde aktarılması, metnin anlam bütünlüğünün korunması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma, Kur'an-ı Kerim'deki bazı deyimlerin Kürtçenin Kurmancî lehçesiyle hazırlanmış meâl ve tefsirlerdeki çevirilerini incelemektedir. Deyimsel ifadelerin Kürtçe çevirileri, klasik tefsirlerdeki anlam çerçeveleri doğrultusunda analiz edilmiştir. Çeviriler; mecazın korunması, bağlamın dikkate alınması ve hedef dilde uygun deyimsel karşılıkların kullanılması açısından değerlendirilmiştir. Çalışma, ele alınan deyim örnekleri üzerinden Kur'an-ı Kerim'in Kürtçe çevirilerindeki mevcut durumu analiz etmeyi ve deyim çevirilerine ilişkin metodolojik bir perspektif sunmayı amaçlamaktadır. Bu yönüyle çalışma, gelecekte hazırlanacak meâl ve tefsir çalışmalarına katkı sağlaması hedeflemektedir. İnceleme sonucunda, yapılan çevirilerde farklı yöntemlerin benimsendiği görülmektedir. Bazı çevirilerde lafzî aktarımın tercih edilmesi anlam daralmasına yol açarken, bazı örneklerde hedef dilin imkânlarından yararlanılarak daha isabetli çözümler üretildiği anlaşılmaktadır.
Özet (Çeviri)
Idiomatic expressions found in the Holy Qur'an play an important role in conveying the message in an effective and meaningful way. However, these expressions also bring about significant translation challenges in the process of rendering them into different languages. Especially in translations (meâl) and exegeses (tafsir) prepared for communities that do not know Arabic, correctly understanding idioms and transferring them appropriately into the target language is of great importance for preserving the semantic integrity of the text. This study examines the translations of certain Qur'anic idiomatic expressions in Qur'an translations and commentaries prepared in the Kurmanji dialect of Kurdish. The Kurdish translations of idiomatic expressions have been analyzed in line with the interpretive frameworks found in classical tafsir literature. The translations are evaluated in terms of preserving metaphor, considering context, and using appropriate idiomatic equivalents in the target language. This study aims to analyze the current state of Qur'anic translations into Kurdish based on selected idiomatic examples and to provide a methodological perspective on the translation of idioms. In this respect, it also seeks to contribute to future translation and tafsir studies. The analysis reveals that different approaches were adopted in the translations. While the preference for literal translation in some cases led to a narrowing of meaning, it is evident that in other instances, more appropriate solutions were achieved by making use of the possibilities offered by the target language.
Benzer Tezler
- Kur'an-ı Kerîm'deki bazı deyimlerin çeviri stratejileri açısından değerlendirilmesi
Evaluation of some idioms in the Qur'an in terms of translation strategies
MUHAMMED ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
DilbilimGazi ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET HAKKI SUÇİN
- Süyûtî'nin el-Mühezzeb eseri bağlamında Kur'ân-ı Kerîm'de muʻarreb kelimeler
Arabized words in Koran in the context of Suyuti's work al-Muhazzab
SADULLAH ARPA
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Doğu Dilleri ve EdebiyatıBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM USTA
DOÇ. DR. MUSTAFA KIRKIZ
YRD. DOÇ. İSMAİL NARİN
- Arapçada deyimler ve Kur'ân-ı Kerim'de kullanımı
Idioms in Arabic and the use of idioms in holy Quran
MURAT YİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Doğu Dilleri ve EdebiyatıKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiArap Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. M. AKİF ÖZDOĞAN
- Meallerde bazı deyim çevirilerinin anlamsal analizi (Mehmet Akif Ersoy Meali örneği)
Semantic analysis of idiomatic translations in Qur'anic translations (The case of Mehmet Akif Ersoy)
MUHAMMET EREN ÖCAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAKUP CİVELEK
- Karahanlı Türkçesi Kur'an tercümelerinde deyimleşmiş birleşik fiiller
Qarakhanid Turkish, translation of Qur'an idiomized compound verbs
KISMET DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıErciyes ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GALİP GÜNER