Bitki bazlı içeceklerde bazı kalite özelliklerinin belirlenmesi
Determination of some quality characteristics in plant-based beverages
- Tez No: 1012517
- Danışmanlar: PROF. DR. BURAK DEMİRHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Besin Hijyeni ve Teknolojisi, Food Hygiene and Technology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Besin Analizleri ve Beslenme Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bitki bazlı içecekler, çözünmüş ve parçalanmış bitkisel materyallerden oluşan koloidal süspansiyonlar veya emülsiyon sistemleridir. Bu ürünler, tüketici kabulünü artırmak amacıyla görünüm, tat ve besin değeri açısından inek sütüne benzetilmeye çalışılsa da, kullanılan bitkisel hammaddenin türü ve üretim süreçlerindeki farklılıklar nedeniyle her bir ürün kendine özgü organoleptik, teknolojik ve beslenme özellikleri göstermektedir. Bu tez çalışmasında, piyasada satışa sunulan üç farklı firmaya (A, B ve C) ait Hindistan cevizi, badem ve yulaf bazlı içeceklerin bazı fizikokimyasal ve fonksiyonel özellikleri, pH, °Briks, elektrik iletkenliği, toplam fenolik madde (TFM), toplam antioksidan statüs (TAS) ve toplam oksidan statüs (TOS) açısından değerlendirilmiş olup oksidatif stres indeksi (OSI) ise TAS ve TOS verilerinden hesaplanmıştır. Firmalara ait bitki bazlı içeceklerin ortalama pH, °Briks ve elektrik iletkenlik değerlerinin sırasıyla 6,82±0,04 - 8,25±0,02, 3,49±0,04 - 9,59±0,08 ve 1,80±0,02 mS/cm - 3,79±0,01 mS/cm arasında değiştiği saptanmıştır. Bitki bazlı içeceklerin TFM, TAS ve TOS ortalamalarının sırasıyla 81,13±13,74 mg GAE/L - 522,85±34,70 mg GAE/L, 0,34±0,08 mmol TE/L - 3,30±0,08 mmol TE/L ve 1,63±0,45 µmol H2O2 eq/L - 6,97±1,02 µmol H2O2 eq /L arasında değiştiği görülmektedir. Genel olarak toplam fenolik madde ortalamaları yüksekten düşüğe doğru yulaf, badem ve Hindistan cevizi örneklerinde saptanmış olup, ilişkili olarak TAS ortalama değerleri de büyükten küçüğe doğru yulaf, badem ve Hindistan cevizi içeceklerinde saptanmıştır. Sonuç olarak, bitki bazlı içeceklerin fizikokimyasal ve fonksiyonel özelliklerinin marka ve hammaddeye bağlı olarak önemli ölçüde değişkenlik gösterdiği ve tüketicilerin ürün tercihinde içerik ve besin değerlerini dikkate almalarının önemi ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
Plant-based beverages are colloidal suspensions or emulsion systems composed of dissolved and fragmented plant materials. Although these products are designed to resemble cow's milk in terms of appearance, taste, and nutritional value in order to increase consumer acceptance, each product exhibits unique organoleptic, technological, and nutritional properties due to differences in the type of plant-based raw materials used and the production processes. In this thesis, some physicochemical and functional properties of coconut-, almond-, and oat-based beverages from three different companies (A, B, and C) available on the market were evaluated in terms of pH, °Brix, electrical conductivity, total phenolic content (TPC), total antioxidant status (TAS), and total oxidant status (TOS). The oxidative stress index (OSI) was also calculated based on TAS and TOS data. It was determined that the average pH, °Brix, and electrical conductivity values of the plant-based beverages belonging to the brands ranged from 6,82±0,04 to 8,25±0,02, 3,49±0,04 to 9,59±0,08, and 1,80±0.02 mS/cm to 3,79±0,01 mS/cm, respectively. It was observed that as the °Brix values of almond-based plant beverages increased, their pH values also increased. The mean TPC, TAS, and TOS values of plant-based beverages were found to range from 81,13±13,74 mg GAE/L to 522,85±34,70 mg GAE/L, 0,34±0,08 mmol TE/L to 3,30±0,08 mmol TE/L, and 1,63±0,45 µmol H2O2 eq /L to 6,97±1,02 µmol H2O2 eq /L, respectively. Overall, the average total phenolic content was found to be highest in oat samples, followed by almond and coconut samples. Consistently, the average total antioxidant status (TAS) values were also observed to decrease in the same order, being highest in oat, followed by almond and coconut beverages. In conclusion, it was demonstrated that the physicochemical and functional properties of plant-based beverages vary significantly depending on the brand and raw material, highlighting the importance for consumers to consider product composition and nutritional value when making their choices.
Benzer Tezler
- Valorization of carrot processing by-products through fermentation and extrusion for enhanced bioactive content and bioaccessibility
Havuç işleme yan ürünlerinin fermentasyon ve ekstrüzyon yoluyla değerlendirilmesi, biyoaktif içerik ve biyoerişilebilirliğin artırılması
DAMLA EZGİ UZUN
Doktora
İngilizce
2025
Gıda Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESRA ÇAPANOĞLU GÜVEN
- Characterization of Turkish bee products such as propolis, pollen and royal jelly in terms of bioactive components, health effects and encapsulation
Türkiye'ye ait arı sütü, propolis ve polen gibi arı ürünlerinin biyoaktif bileşenler, sağlık etkileri ve enkapsülasyonu açısından karakterizasyonu
ÜMİT ALTUNTAŞ
Doktora
İngilizce
2023
Gıda Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BERAAT ÖZÇELİK
- Nohut ve kabak çekirdeği bazlı içeceklerde fizikokimyasal özellikler, antioksidan kapasite ve İn vitro sindirimin değerlendirilmesi
Evaluation of physicochemical properties, antioxidant capacity and In vitro digestion in chickpea and pumpkin seed based beverages
SENANUR SOYÜNEN AYDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Besin Hijyeni ve TeknolojisiGazi ÜniversitesiEczacılık Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BUKET ER DEMİRHAN
- İçeceklerde kafein tayini için yeni bir biyosensör hazırlanması
Development of a new biosensor for caffeine determination in some beverages
NESLİHAN MERT TOPRAKKIRAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
BiyokimyaTrakya ÜniversitesiBiyokimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYTEN SAĞIROĞLU
- Çeşitli bitkisel sütlerin mikrobiyal ve duyusal özelliklerinin incelenmesi
Microbial and sensory properties of various plant based milks
SEÇİN BURCU SEZGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Gıda Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEŞE ŞAHİN YEŞİLÇUBUK