Serviks kanserinden korunmada web tabanlı eğitim programı ile eğitim kitapçığının etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of the web-based training program and training booklet on the prevention of cervical cancer
- Tez No: 1013594
- Danışmanlar: PROF. DR. NURAN GENÇTÜRK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ebelik, Midwifery
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ebelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ebelik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı; hazırlanan web tabanlı eğitim programı ile eğitim kitapçığının kadınların serviks kanserine yönelik bilgi düzeyleri, tutumları ve koruyucu sağlık davranışları üzerindeki etkinliğini değerlendirmektir. Materyal ve Metod: Randomize kontrollü deneysel bir tasarıma sahip olan araştırma, Aralık 2023–Aralık 2025 tarihleri arasında web tabanlı eğitim grubu (n=30) ve eğitim kitapçığı grubu (n=30) olmak üzere toplam 60 kadın ile yürütüldü. Verilerin toplanmasında Tanımlayıcı Bilgi Formu, Serviks Kanserinden Korunma Bilgi Testi, Human Papilloma Virüsü Bilgi Ölçeği (HPV-BÖ), Rahim Ağzı Kanseri ve Pap Smear Testi Sağlık İnanç Modeli Ölçeği ile Web Sitesi Analizi ve Ölçümü Envanteri (Website Analysis and Measurement Inventory–WAMMI) kullanıldı. Her iki gruba da başlangıçta ön test uygulandı, dört hafta sonra son test ve sekiz hafta sonra davranış izlem değerlendirmesi yapıldı. Bulgular: Eğitim sonrası değerlendirmede, web tabanlı eğitim programı grubunun bilgi, tutum ve davranış puan ortalamalarının eğitim kitapçığı grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu (p<0,005) ve Cohen's d=0,80–1,84 aralığındaki etki büyüklüğü ile büyük düzeyde bir etkiye sahip olduğu görüldü. Web tabanlı eğitim programı sonrası Rahim Ağzı Kanseri ve Pap Smear Testi Sağlık İnanç Modeli yarar ve motivaston, duyarlılık, sağlık motivasyonu alt boyutu puan ortalamalarının eğitim kitapçığı eğitim sonrasına göre istatiksel olarak daha yüksek; engeller, önemseme/ciddiyet alt boyut puan ortalamalarının ise düşük olduğu görüldü. Web tabanlı eğitim programının eğitim kitapçığına göre sağlık eğitiminde Cohen's d=0,40–0,85 aralığındaki etki büyüklüğü ile küçük-büyük düzeyde etkiye sahip olduğu belirlendi. Sonuç: Web tabanlı eğitim programlarının serviks kanserine ilişkin bilgi, tutum ve koruyucu sağlık davranışlarının geliştirilmesinde eğitim kitapçığına göre daha etkili olduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda, toplum temelli kanser tarama ve korunma programlarının etkililiğini artırmak için web tabanlı eğitim programlarının yaygınlaştırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study was to evaluate the effectiveness of a web-based educational program compared with an educational booklet on women's knowledge levels, attitudes, and preventive health behaviors regarding cervical cancer. Materials and Methods: This randomized controlled experimental study was conducted between December 2023 and December 2025 with a total of 60 women, including a web-based education group (n = 30) and an educational booklet group (n = 30). Data were collected using the Descriptive Information Form, Cervical Cancer Prevention Knowledge Test, Human Papillomavirus Knowledge Scale (HPV-KS), Cervical Cancer and Pap Smear Test Health Belief Model Scale, and the Website Analysis and Measurement Inventory (WAMMI). A pre-test was administered to both groups at baseline, followed by a post-test four weeks later and a behavioral follow-up assessment eight weeks later. Results: In the post-education evaluation, the mean scores for knowledge, attitudes, and behaviors in the web-based education group were statistically significantly higher than those in the educational booklet group (p < 0.005). The effect size ranged from Cohen's d = 0.80 to 1.84, indicating a large effect. Following the web-based educational program, the mean scores of the benefits and motivation, susceptibility, and health motivation subscales of the Cervical Cancer and Pap Smear Test Health Belief Model were statistically significantly higher than those of the educational booklet group, while the mean scores of the barriers and severity/seriousness subscales were lower. Compared with the educational booklet, the web-based educational program demonstrated small to large effect sizes in health education, with Cohen's d values ranging from 0.40 to 0.85. Conclusion: The findings indicate that web-based educational programs are more effective than educational booklets in improving knowledge, attitudes, and preventive health behaviors related to cervical cancer. Accordingly, it is recommended that web-based educational programs be expanded to enhance the effectiveness of community-based cancer screening and prevention programs.
Benzer Tezler
- HPV (+) kadınlarda sağlıklı yaşam biçimi davranışları (SYBD) geliştirmenin serviks kanseri'ni önlemeye etkisi
The effects of developing a healthy life style behaviour (HLSB) to preventing the cervix cancer in the females with HPV (+)
AYŞEGÜL DÖNMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Kadın Hastalıkları ve DoğumEge ÜniversitesiEbelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİRSEN KARACA SAYDAM
- Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde çalışan kadın doktorların serviks kanseri ve erken tanısına ilişkin bilgi düzeyinin ve farkındalığının araştırılması
Investigation of knowledge and awareness of cervical cancer and early diagnosis of female doctors working in Antalya Training and Research Hospital
REMZİYE NUR EKE
- Kadınlarda HPV enfeksiyonu ve HPV aşısı ile ilgili bilgi düzeyi ve tutumların değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge level and attitudes about HPV infection and HPV vaccine in women
ÖZLEM TEKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BERRİN TELATAR
- Aile hekimlerinin servikal smear sonuçları hakkında bilgi tutum ve davranışları
Information attitudes and behaviors of family doctors about cervical smear results
AYŞEN UZUNOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN DEMİRCİ
- Bir eğitim ve araştırma hastanesinde çalışan sağlık personelinin HPV aşılama tutumları ve inançlarının değerlendirilmesi
Evaluation of HPV vaccination attitudes and beliefs of healthcare personnel working in a training and research hospital
YUNUS KARAGÖZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile Hekimliğiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BERNA ERDOĞMUŞ MERGEN