Geri Dön

Yaşa bağlı maküla dejenerasyonunda inflamatuar ve antiinflmatuar denge

Inflammatory and anti-inflammatory balance in age-related macular degeneration

  1. Tez No: 1014554
  2. Yazar: MUHAMMED İLHAN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. EMİNE ÇİNİCİ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Göz Hastalıkları, Eye Diseases
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Atatürk Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışma, yaşa bağlı maküla dejenerasyonunun (YBMD) yalnızca inflamatuar mekanizmalarla ilişkili bir hastalık olmadığını, aynı zamanda inflamasyonun sonlandırılması ve doku homeostazının yeniden sağlanmasında görev alan antiinflamatuar/pro-resolving mediatörlerin de hastalık patogenezinde rol oynayabileceğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesinde yaş tip, kuru tip YBMD hastalarında ve sağlıklı kontrol grubunda serum lipoksin A4, maresin 1, protektin D1 ve resolvin D1 düzeylerinin değerlendirilmesi ve bu belirteçlerin proinflamatuar sitokinler olan IL-6 ve IL-1β ile ilişkilerinin incelenmesi hedeflenmiştir. Böylece YBMD'de yalnızca inflamasyonun artışının değil, inflamasyonun çözülmesinde görev alan mekanizmaların yetersizliğinin de hastalık gelişiminde etkili olabileceğinin gösterilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Göz Hastalıkları tarafından takipli, 50-90 yaş arasındaki AMD hastalığı tanısı almış olan hastaların serumda maresin, protectin D1, resolvin D1, lipoksin A4, IL-6 ve IL-1 beta seviyelerini araştırmak amacıyla kan alındı. Ayrıca çalışmaya hasta grubu ile aynı sosyodemografik özelliklere sahip sağlıklı bireyler de dahil edildi. Diyabet hastalığı olanlar, kanser veya başka bir immünsüprese durumu olanlar, steroid veya başka bir immünsüprese tedavisi alanlar ve AMD dışında başka bir retinal patolojisi mevcut olanlar çalışmaya dahil edilmedi. Hasta ve kontrol gruplarından alınan kan örnekleri 4000 rpm de 15 dk santrifüj edildi. Elde edilen serum örnekleri analiz gününe kadar -80C'de saklandı. Serumda maresin, protectin D1, resolvin D1, lipoksin A4, IL-6 ve IL-1 beta düzeyleri ELİSA yöntemiyle çalışıldı. Bulgular: Çalışmaya 30 yaş tip AMD, 30 kuru tip AMD ve 30 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 90 birey dahil edildi. Gruplar yaş ve cinsiyet açısından benzer bulundu (p>0,05). Serum IL-6 düzeyleri yaş tip AMD grubunda 183,17 ng/L, kuru tip AMD grubunda 120,39 ng/L ve kontrol grubunda 49,37 ng/L olarak saptandı. IL-1β düzeyleri ise sırasıyla 502,15 pg/L, 331,52 pg/L ve 197,63 pg/L idi. Her iki inflamatuar belirteç AMD gruplarında kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0,001). Antiinflamatuar belirteçlerden lipoksin A4 düzeyleri yaş tip AMD'de 120,32 ng/L, kuru tip AMD'de 195,73 ng/L ve kontrol grubunda 340,13 ng/L olarak bulundu. Maresin 1 düzeyleri sırasıyla 41,07 ng/L, 75,69 ng/L ve 122,95 ng/L; protectin D1 düzeyleri 1,84 ng/ml, 3,37 ng/ml ve 4,78 ng/ml; resolvin D1 düzeyleri ise 121,03 pg/ml, 179,67 pg/ml ve 294,96 pg/ml olarak saptandı. Antiinflamatuar belirteçlerin tümü AMD gruplarında kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük bulundu (p<0,001). Korelasyon analizinde inflamatuar belirteçler ile antiinflamatuar belirteçler arasında güçlü negatif ilişki saptandı. En güçlü pozitif korelasyon maresin 1 ile protectin D1 arasında bulundu (r=0,972; p<0,001). ROC analizinde IL-6 için AUC değeri 0,946, IL-1β için 0,869, lipoksin A4 için 0,925 ve maresin 1 için 0,840 olarak bulundu (p<0,001). Bulgular AMD'de inflamatuar-antiinflamatuar dengenin bozulduğunu göstermektedir. Sonuç: Bu çalışmanın sonuçları, yaşa bağlı maküla dejenerasyonunun (YBMD) yalnızca inflamasyon artışı ile karakterize bir hastalık olmadığını, aynı zamanda inflamasyonun fizyolojik olarak sonlandırılmasını sağlayan antiinflamatuar/pro-resolving mekanizmalardaki yetersizliğin de hastalık patogenezinde önemli rol oynayabileceğini göstermiştir. Çalışmamızda yaş tip ve kuru tip YBMD hastalarında serum lipoksin A4, maresin 1, protektin D1 ve resolvin D1 düzeylerinin sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük, buna karşın IL-6 ve IL-1β düzeylerinin anlamlı derecede yüksek bulunması, YBMD'de inflamatuar süreç ile inflamasyonun çözülme mekanizmaları arasındaki dengenin bozulduğunu düşündürmektedir. Ayrıca yaş tip YBMD hastalarında antiinflamatuar/pro-resolving mediatör düzeylerinin kuru tip YBMD hastalarına göre daha düşük, proinflamatuar sitokin düzeylerinin ise daha yüksek bulunması, inflamasyonun çözülmesindeki yetersizliğin hastalığın ilerlemesi ve daha ağır klinik formların gelişimi ile ilişkili olabileceğini desteklemektedir.Bununla birlikte çalışmamızda antiinflamatuar/pro- resolving mediatörler ile proinflamatuar sitokinler arasında saptanan güçlü negatif korelasyon, inflamasyonun yalnızca başlaması ve sürdürülmesinin değil, aynı zamanda yeterince sonlandırılamamasının da YBMD patogenezinde önemli bir biyolojik süreç olabileceğini göstermektedir. Özellikle maresin 1, protektin D1, resolvin D1 ve lipoksin A4 gibi mediatörlerin azalmasının retinal doku homeostazının bozulmasına, kronik düşük dereceli inflamasyonun devamlılığına ve dejeneratif sürecin ilerlemesine katkıda bulunabileceği düşünülmektedir.Sonuç olarak bu çalışma, YBMD'de inflamatuar mekanizmaların yanı sıra inflamasyonun çözülmesinde görev alan endojen antiinflamatuar/pro-resolving yanıtların da hastalık sürecinde önemli olabileceğini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, YBMD patogenezinin yalnızca proinflamatuar süreçlerle açıklanamayacağını; inflamasyonun çözülmesine yönelik biyolojik mekanizmaların yetersizliğinin de hastalığın gelişimi ve progresyonunda etkili olabileceğini düşündürmektedir.

Özet (Çeviri)

Objective: This study aims to investigate whether age-related macular degeneration (AMD) is not only associated with inflammatory mechanisms, but also whether anti-inflammatory/pro-resolving mediators involved in the termination of inflammation and restoration of tissue homeostasis may play a role in the pathogenesis of the disease. In this context, serum levels of lipoxin A4, maresin 1, protectin D1, and resolvin D1 were evaluated in patients with wet-type and dry-type AMD and in healthy control subjects at Atatürk University Faculty of Medicine, and the relationships between these biomarkers and the proinflammatory cytokines IL-6 and IL-1β were investigated. Thus, this study aimed to demonstrate that not only increased inflammation, but also insufficiency of the mechanisms responsible for the resolution of inflammation, may contribute to the development of AMD. Material and Methods: Blood samples were collected from patients aged 50– 90 years who were diagnosed with age-related macular degeneration (AMD) and were under follow-up at the Atatürk University Faculty of Medicine, Department of Ophthalmology, in order to investigate serum levels of maresin, protectin D1, resolvin D1, lipoxin A4, IL-6, and IL-1β. In addition, healthy individuals with similar sociodemographic characteristics to the patient group were included as controls. Individuals with diabetes mellitus, cancer or any other immunosuppressive condition, those receiving steroids or other immunosuppressive therapies, and those with retinal pathologies other than AMD were excluded from the study. Blood samples obtained from the patient and control groups were centrifuged at 4500 rpm for 7 minutes. The resulting serum samples were stored at –80°C until the day of analysis. Serum levels of maresin, protectin D1, resolvin D1, lipoxin A4, IL-6, and IL-1β were measured using the ELISA method. Results: A total of 90 individuals, including 30 patients with wet-type AMD, 30 patients with dry-type AMD, and 30 healthy controls, were included in the study. The groups were similar in terms of age and sex distribution (p>0.05). Serum IL-6 levels were 183.17 ng/L in the wet-type AMD group, 120.39 ng/L in the dry-type AMD group, and 49.37 ng/L in the control group. IL-1β levels were 502.15 pg/L, 331.52 pg/L, and 197.63 pg/L, respectively. Both inflammatory markers were significantly higher in AMD groups compared to the control group (p<0.001). Among the anti-inflammatory markers, lipoxin A4 levels were 120.32 ng/L in wet-type AMD, 195.73 ng/L in dry-type AMD, and 340.13 ng/L in controls. Maresin 1 levels were 41.07 ng/L, 75.69 ng/L, and 122.95 ng/L, respectively; protectin D1 levels were 1.84 ng/ml, 3.37 ng/ml, and 4.78 ng/ml; and resolvin D1 levels were 121.03 pg/ml, 179.67 pg/ml, and 294.96 pg/ml, respectively. All anti-inflammatory markers were significantly lower in AMD groups compared to controls (p<0.001). Correlation analysis demonstrated a strong negative correlation between inflammatory and anti- inflammatory markers. The strongest positive correlation was found between maresin 1 and protectin D1 (r=0.972, p<0.001). In ROC analysis, the AUC values were 0.946 for IL-6, 0.869 for IL-1β, 0.925 for lipoxin A4, and 0.840 for maresin 1 (p<0.001). These findings indicate that the inflammatory–anti-inflammatory balance is impaired in AMD. Conclusions: The results of this study suggest that age-related macular degeneration (AMD) is not only a disease characterized by increased inflammation, but also that insufficiency of the anti-inflammatory/pro-resolving mechanisms responsible for the physiological termination of inflammation may play an important role in the pathogenesis of the disease. In our study, serum levels of lipoxin A4, maresin 1, protectin D1, and resolvin D1 were found to be significantly lower in patients with wet-type and dry-type AMD compared to the healthy control group, whereas IL-6 and IL-1β levels were significantly higher. These findings suggest that the balance between inflammatory processes and inflammation-resolving mechanisms is disrupted in AMD. Furthermore, lower levels of anti-inflammatory/pro-resolving mediators and higher levels of proinflammatory cytokines in patients with wet-type AMD compared to those with dry-type AMD support the possibility that impaired resolution of inflammation may be associated with disease progression and the development of more severe clinical forms. In addition, the strong negative correlations observed between anti-inflammatory/pro-resolving mediators and proinflammatory cytokines indicate that not only the initiation and persistence of inflammation, but also the failure of adequate resolution of inflammation, may represent an important biological process in AMD pathogenesis. In particular, decreased levels of mediators such as maresin 1, protectin D1, resolvin D1, and lipoxin A4 may contribute to the disruption of retinal tissue homeostasis, persistence of chronic low-grade inflammation, and progression of the degenerative process. In conclusion, this study demonstrates that, in addition to inflammatory mechanisms, endogenous anti-inflammatory/pro-resolving responses involved in the resolution of inflammation may also play an important role in the course of AMD. The findings suggest that the pathogenesis of AMD cannot be explained solely by proinflammatory processes and that insufficiency of the biological mechanisms responsible for resolving inflammation may contribute to both the development and progression of the disease.

Benzer Tezler

  1. Yaşa bağlı makula dejenerasyonunda (YBMD) lenfanjiyogenez biyobelirteçlerinin klinik tablo ile korelasyonunun incelenmesi

    Examining the correlation of lymphangiogenesis biomarkers with clinical condition in age-related macular degeneration (AMD)

    BAĞIM AYÇİN ÇAKIR İNCE

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Göz HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MURAT KÜÇÜKEVCİLİOĞLU

  2. Yaşa bağlı maküla dejenerasyonunda sistemik inflamasyon belirteçlerinin hastalık aktivasyonu üzerindeki prediktif rolü

    Predictive value of systemic inflammatory markers for disease activation in age-related macular degeneration

    MEHMET KÖMÜR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Göz HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUAMMER ÖZÇİMEN

  3. Yaşa bağlı maküla dejenerasyonunda etyolojik risk faktörlerinin değerlendirilmesi

    Evaluation of etiologic risk factors of age-related macular degeneration

    ASİYE BERRİN ORAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    Göz HastalıklarıMustafa Kemal Üniversitesi

    Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. MESUT COŞKUN

  4. Yaşa bağlı makula dejenerasyon doku modelinde erişkin kök hücre kaynaklı mitokondri transferinin etkisinin incelenmesi

    Examination of the effect of adult stem cell derived mitochondria transfer in an age-related macular degeneration tissue model

    KAMİL CAN KILIÇ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Histoloji ve EmbriyolojiKocaeli Üniversitesi

    Kök Hücre Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÖKHAN DURUKSU

  5. Yaşa bağlı maküla dejenerasyonunda risk faktörlerinin incelenmesi

    Risk factors in age-related macular degeneration

    FAİK SAĞLAM

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2002

    Göz HastalıklarıSüleyman Demirel Üniversitesi

    Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ.DR. YAVUZ BARDAK