Sürdürülebilirlik temelli gıda güvencesi: Çok uluslu gıda – tarım şirketlerinin tedarik zinciri yönetimindeki yeri ve yerel üreticinin entegrasyonu
Sustainability-based food security: The role of multinational food–agribusiness corporations in supply chain management and the integration of local producers
- Tez No: 1015096
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İLKAY GÖK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gastronomi ve Mutfak Sanatları, Gastronomy and Culinary Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gastronomi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Gastronomi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, çok uluslu gıda-tarım şirketlerinin küresel tedarik zincirlerindeki etkisi karşısında yerel üreticilerin sürdürülebilir gıda güvencesindeki rolünü incelemektedir. Kısa gıda tedarik zincirleri kapsamında üreticilerin teknolojik adaptasyonu, dayanıklılığı ve sistem içindeki konumunu güçlendiren unsurlar değerlendirilmiştir. Bu araştırmada, amaçlı örneklem yöntemiyle belirlenen 11 üretici ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular doğrultusunda, teknolojik entegrasyonun yerel gıda güvencesi ve üretici dayanıklılığı üzerindeki rolünü açıklayan analitik bir model geliştirilmiştir. Elde edilen bulgular, teknolojik entegrasyonun üretim kapasitesini artırabildiğini, üreticilerin ekonomik sürdürülebilirliğini destekleyebileceğini ve gıda güvencesine katkı sağlayabildiğini göstermektedir. Ancak bu katkıların ortaya çıkması; kurumsal desteklerin varlığına, üreticilerin finansal kapasitesine, teknolojiye erişimine, eğitim olanaklarına ve kooperatifleşme düzeyine bağlıdır. Araştırma ayrıca üreticilerin bireysel çabaların tek başına yeterli olmadığını, yerel ve ulusal düzeyde üretim planlaması, teknolojik altyapı destekleri ve kapsayıcı tarım politikalarının gerekliliğine dikkat çekmektedir. Bu çalışma, mevcut literatürde kısa gıda tedarik zincirleri kapsamında yerel üreticilerin sürdürülebilir gıda güvencesindeki rolü, teknolojik adaptasyon süreçleri ve dayanıklılık kapasitelerini üretici deneyimleri üzerinden ele alan çalışmaların sınırlı olması nedeniyle literatüre katkı sunmayı amaçlamaktadır. Ayrıca çalışma, yerel üreticilerin gıda tedarik sistemlerindeki konumunun güçlendirilmesine yönelik politika önerileri geliştirmekte ve gelecekte yapılacak araştırmalar için yeni çalışma alanları ortaya koymaktadır. Sonuç olarak kısa gıda tedarik zincirleri, çok uluslu şirketlerin hâkim olduğu mevcut gıda sistemleriyle birlikte değerlendirilmesi gereken tamamlayıcı ve dayanıklı yapılar olarak öne çıkmaktadır. Politika yapıcılar, yerel üreticileri güçlendirecek hibrit modeller geliştirerek gıda güvencesini sağlayabilir. Gelecek araştırmalarda, bu modellerin ölçeklenebilirliğini ve küresel krizlerdeki performansını uzun vadeli izlenmesi literatüre katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
This study examines the role of local producers in sustainable food security in the context of the growing influence of multinational agri-food corporations within global supply chains. Within the framework of short food supply chains, the study evaluates producers' technological adaptation, resilience, and the factors that strengthen their position within the food system. In this research, semi-structured interviews were conducted with 11 producers selected through purposive sampling, and the obtained data were analyzed using content analysis. Based on the findings, an analytical model explaining the role of technological integration in local food security and producer resilience was developed. The findings indicate that technological integration can increase production capacity, support the economic sustainability of producers, and contribute to food security. However, these contributions depend on the existence of institutional support, producers' financial capacity, access to technology, educational opportunities, and the level of cooperativization. The research also highlights that individual efforts alone are insufficient and emphasizes the need for production planning, technological infrastructure support, and inclusive agricultural policies at both local and national levels. This study aims to contribute to the existing literature, where research addressing the role of local producers in sustainable food security, technological adaptation processes, and resilience capacities through producer experiences within short food supply chains remains limited. In addition, the study develops policy recommendations to strengthen the position of local producers within food supply systems and suggests new directions for future research.In conclusion, short food supply chains emerge as complementary and resilient structures that should be considered alongside food systems dominated by multinational corporations. Policymakers can strengthen food security by developing hybrid models that support local producers. Future studies examining the scalability of these models and their long-term performance during global crises may contribute significantly to the literature.
Benzer Tezler
- Sustainable development goals in lower-middle income economy: Relevancy and outlook in Cameroon
Alt gelirli ekonomi'de sürdürülebilir kalkınma hedefleri: Kamerun'da uygunluk ve görünüm
HAMAN ADAMA MOHAMADOU
Doktora
İngilizce
2022
EkonomiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiSosyal Politika Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULKADİR DEVELİ
- Machine learning applications for optimization and traceability in the coffee supply chain
Kahve tedarik zincirinde optimizasyon ve izlenebilirlik için makine öğrenimi uygulamaları
FARAZ GHOLAMZADEH GHAREHGHESHLAGHI
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GERÇEK BUDAK
- How does water scarcity affect agricultural productivity and food security? A case study on Morocco
Su kıtlığının tarımsal verimlilik ve gıda güvenliği üzerindeki etkileri: Fas örneği
ZAİNAB AL BATOUL MA-EL-AININ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Ziraatİstanbul Teknik ÜniversitesiAfet ve Acil Durum Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ HİKMET İSKENDER
- Bulgurun kalite parametrelerinin proses sırasında yapay zekâ destekli hızlı tespiti için bir araç tasarımı
Design of a tool for the ai-assisted quick determination of the quality parameters of bulgur during the process
NESLİHAN SARIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Endüstri Ürünleri TasarımıGaziantep ÜniversitesiÜrün Geliştirme ve Tasarım Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH BALCI
DR. ÖĞR. ÜYESİ YUNUS EROĞLU
- Proje temelli ekolojik beslenme eğitiminin ortaokul öğrencilerinin besin seçimlerine etkisi
The effect of ecological nutrition education on secondary school students' food preferences
DİLEK DEMİRCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OĞUZ ÖZDEMİR