Geri Dön

Özgül öğrenme bozukluğu tanısı almış 9-12 yaş arası çocukların zihin kuramı ve pragmatik dil becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Investigation of the relationship between theory of mind and pragmatic language skills in children aged 9–12 years with a diagnosis of specific learning disorder

PDF İndir

  1. Tez No: 1015430
  2. Yazar: AYCAN RABİA AKMAN
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE SAVAŞ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Dil ve Konuşma Terapisi, Language and Speech Therapy
  6. Anahtar Kelimeler: Öğrenme bozuklukları, Learning disorders
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Atlas Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırma, Özgül Öğrenme Bozukluğu (ÖÖB) tanısı almış 9–12 yaş arası çocukların pragmatik dil becerileri ile zihin kuramı becerileri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya, yaşları 9,00–12,80 yıl arasında değişen (X ̄ = 10,94 ± 1,08) 43 ÖÖB tanılı çocuk (16 erkek, 27 kız) ile yaşları 9,30–12,70 yıl arasında değişen (X ̄ = 10,67 ± 1,00) 11 tipik gelişim gösteren (TG) çocuk (5 erkek, 6 kız) olmak üzere toplam 54 çocuk katılmıştır. Veri toplama sürecinde katılımcılara Kişisel Bilgi Formu, Pragmatik Dil Becerileri Envanteri (PDBE), Sally-Anne Testi, Bonibon Testi, Çikolata Testi, Dondurma Kamyonu Testi, Göz Testi, Garip Hikâyeler Testi ve Gaf Testi uygulanmıştır. Yapılan Mann-Whitney U testine göre TG'li grubun ÖÖB'li gruba kıyasla pragmatik dil becerileri ve zihin kuramı ölçümlerinde daha yüksek puanlar elde ettiğini ortaya konmuştur. Spearman sıra farkları korelasyon analizinde TG grubunda yalnızca PDBE-KET ile Göz testi arasında (r=0,807; p=0,003), ÖÖB'li grupta ise yalnızca PDBE-SET puanları ile Çikolata testi arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r = 0,321; p = 0,036). Bootstrap destekli çoklu regresyon analizi sonuçlarına göre ise ÖÖB grubunda ileri düzey zihin kuramı becerisini ölçen Garip Hikâyeler Testi'nin (p = 0,015) ve cinsiyet değişkeninin (p = 0,027) pragmatik dil becerilerinin anlamlı yordayıcıları olduğu belirlenmiştir. Buna karşın, Göz Testi pragmatik dil becerileriyle ilişkili olmakla birlikte bağımsız bir yordayıcı olarak anlamlı bulunmamıştır (p > 0,05). Modelin genel olarak anlamlı olduğu ve pragmatik dil becerilerindeki varyansın %47'sini açıkladığı görülmüştür (R² = 0,47; düzeltilmiş R² = 0,42; F = 8,56; p < 0,001). Elde edilen bulgular özgül öğrenme bozukluğunda zihin kuramı ve pragmatik becerilerinin değerlendirilmesi ve müdahale süreçlerinde cinsiyet farklılıklarının dikkate alınmasının ve bireyin kendi ile başkalarının zihinsel durumlarını bağlam içerisinde ele almayı içeren ileri düzey zihin kuramı becerilerine daha fazla odaklanılmasının yararlı olabileceğini göstermektedir.

Özet (Çeviri)

This study was conducted to examine the relationship between pragmatic language skills and theory of mind abilities in children aged 9–12 years diagnosed with Specific Learning Disorder (SLD). The sample consisted of a total of 54 children, including 43 children with SLD (16 boys, 27 girls) aged between 9.00 and 12.80 years (M = 10.94 ± 1.08) and 11 typically developing (TD) children (5 boys, 6 girls) aged between 9.30 and 12.70 years (M = 10.67 ± 1.00).Data were collected using a Personal Information Form, the Pragmatic Language Skills Inventory (PLSI), the Sally-Anne Test, the Smarties Test, the Chocolate Test, the Ice Cream Truck Test, the Reading the Mind in the Eyes Test, the Strange Stories Test, and the Faux Pas Test. According to the Mann–Whitney U test results, the TD group obtained significantly higher scores than the SLD group on both pragmatic language and theory of mind measures. Spearman's rank-order correlation analysis revealed that, in the TD group, a significant positive relationship was found only between the PLSI Classroom Interaction subscale and the Eyes Test (r = 0.807; p = 0.003). In the SLD group, a significant positive association was observed only between the PLSI Social Interaction subscale and the Chocolate Test (r = 0.321; p = 0.036).Bootstrap-supported multiple regression analysis indicated that, within the SLD group, the Strange Stories Test (p = 0.015), which measures advanced theory of mind abilities, and gender (p = 0.027) were significant predictors of pragmatic language skills. Although the Eyes Test was correlated with pragmatic language skills, it did not emerge as an independent predictor in the regression model (p > 0.05). The overall regression model was statistically significant and explained 47% of the variance in pragmatic language skills (R² = 0.47; adjusted R² = 0.42; F = 8.56; p < 0.001).The findings suggest that, in children with Specific Learning Disorder, assessment and intervention processes targeting theory of mind and pragmatic language skills should consider gender differences and place greater emphasis on advanced theory of mind abilities involving the contextual understanding of one's own and others' mental states.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    193271

    Ankara ilindeki üç ilköğretim okulu öğrencilerinin epilepsiye yaklaşımı ve hastalık hakkındaki bilgi düzeyleri

    Knowledge of epilepsy and attitudes towards the condition among three elementary schools students in Ankara

    İKBAL OK BOZKAYA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi Üniversitesi

    Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞE SERDAROĞLU

  2. Tez No

    192217

    Manisa yöresinde demir eksikliği anemi prevalansı ve demir eksikliği anemisinde tarama testi olarak rutin hemogram, RDW ve ferritinin kullanımı

    The prevalance of iron deficieny anemia in Manisa and using of hemogram, RDW and ferritin for searcing of iron deficiency anemia

    VİLDAN ÜRK TAŞYENEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıCelal Bayar Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. ALİ ONAĞ

  3. Tez No

    926002

    Dikkat eksikliği ve hiperaktivite tanısı almış çocuklara yönelik müzik etkinlikleri: Bir eylem araştırması

    Music activities for children diagnosed with attention deficit and hyperactivity disorder: An action research

    NİMET SENA TEMİZ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    MüzikBurdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi

    Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜLTEN CÜCEOĞLU ÖNDER

  4. Tez No

    704107

    Özgül öğrenme bozukluğuna sahip çocuklarda telomeraz aktivitesi ile SIRT1, MMP-9 ve TIMP-1 düzeyleri

    Telomerase activity and SIRT1, MMP-9 and TIMP-1 Levels in Children with Specific Learning Disorders

    CANSU MERCAN IŞIK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    PsikiyatriCumhuriyet Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLA UZUN ÇİÇEK

  5. Tez No

    707941

    Özel öğrenme güçlüğü tanısı almış ve almamış öğrencilerin mizah anlayışlarının karşılaştırılması

    A comparative study of sense of humour across the students with and without special learning difficulties

    AYŞE ZEYNEP KARABUDAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Eğitim ve ÖğretimÜsküdar Üniversitesi

    Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ OKTAY AYDIN

Geri Dön