Sınıf öğretmenlerinin farklılaştırılmış öğretime yönelik öz-yeterlikleri ile dijital akıcılık ve eğitimde yapay zeka algıları arasındaki ilişki
The relationship between primary school teachers' self-efficacy in differentiated instruction, digital fluency and perceptions of artificial intelligence in education
- Tez No: 1015617
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EZLAM SUSAM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Eğitim programları, bireyin tüm gelişim alanlarını kapsayan bütüncül bir anlayışla; öğrencilerin ilgi, ihtiyaç ve bireysel farklılıklarını dikkate alacak biçimde yapılandırılmaktadır. Bu doğrultuda farklılaştırılmış öğretim, günümüz eğitiminde önemli bir yer tutmakta; etkililiği ise öğretmenlerin pedagojik ve teknolojik yeterlikleriyle yakından ilişkilidir. Bu çıkış noktasından hareketle, bu araştırmada sınıf öğretmenlerinin farklılaştırılmış öğretim öz-yeterliklerinin; dijital akıcılık düzeyleri ve eğitimde yapay zekâ kullanma algıları açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Araştırmada karma yöntem kullanılmış ve sıralı açıklayıcı desen benimsenmiştir. Araştırmanın evrenini, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Doğu Anadolu Bölgesinde yer alan bir büyükşehrin üç merkez ilçesinde bulunan resmi ilkokullarda görev yapan sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Tabakalı küme örnekleme yöntemiyle seçilen 35 okuldan 421 öğretmen nicel aşamaya katılmış, nitel aşamada ise maksimum çeşitlilik örneklemesiyle belirlenen 16 öğretmenle görüşmeler yapılmıştır. Veri toplama araçları olarak“Farklılaştırılmış Öğretim Öz-Yeterlik Ölçeği”,“Dijital Akıcılık Ölçeği”,“Eğitimde Yapay Zekâ Kullanma Ölçeği”ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış; veriler uygun analiz teknikleriyle çözümlenmiştir. Bulgular: Bulgulara göre öğretmenlerin farklılaştırılmış öğretim öz-yeterlikleri ve dijital akıcılık düzeyleri orta, eğitimde yapay zekâ kullanma algıları ise yüksek düzeydedir. Ayrıca bu değişkenlerin çeşitli demografik özelliklere göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Farklılaştırılmış öğretim öz-yeterliğinin, dijital akıcılık ve yapay zekâ algılarıyla anlamlı ilişkiler gösterdiği ve bu değişkenler tarafından %54 oranında açıklandığı saptanmıştır. Nitel bulgular, nicel sonuçları destekleyerek ilişkileri derinlemesine açıklamıştır. Sonuç: Araştırma bulguları, sınıf öğretmenlerinin farklılaştırılmış öğretim öz-yeterlikleri, dijital akıcılıkları ve eğitimde yapay zekâ kullanım algıları arasında anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler bulunduğunu göstermektedir. Ayrıca dijital akıcılık ve yapay zekâ kullanım algısının, farklılaştırılmış öğretim öz-yeterliğinin anlamlı yordayıcıları olduğu ve birlikte bu değişkendeki varyansın önemli bir bölümünü açıkladığı belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Objective: Curricula are designed within a holistic framework that addresses all dimensions of individual development, taking students' interests, needs, and individual differences into account. In this context, differentiated instruction has become a central approach in contemporary educational practices, and its effectiveness is closely related to teachers' pedagogical and technological competencies. Based on this premise, this study aims to examine primary school teachers' self-efficacy in differentiated instruction in relation to their levels of digital fluency and their perceptions of using artificial intelligence (AI) in education. Materials and Methods: A mixed-methods approach was employed, adopting a sequential explanatory design. The study population consists of classroom teachers working in public primary schools located in three central districts of a metropolitan city in the Eastern Anatolia Region during the 2024-2025 academic year. The quantitative sample included 421 teachers from 35 schools selected through stratified cluster sampling, while the qualitative phase involved interviews with 16 teachers selected via maximum variation sampling. Data were collected using the“Differentiated Instruction Self-Efficacy Scale,”“Digital Fluency Scale,”“Artificial Intelligence in Education Scale,”and a semi-structured interview form, and analyzed using appropriate techniques. Results: Findings indicated that teachers' self-efficacy in differentiated instruction and digital fluency levels were moderate, whereas their perceptions of AI use in education were high. Significant differences were observed across various demographic variables. Furthermore, differentiated instruction self-efficacy was significantly related to digital fluency and AI use perceptions, with these variables explaining 54% of the total variance. Qualitative findings supported and deepened the quantitative results. Conclusion: The findings indicate that there are significant and positive relationships among primary school teachers' differentiated instruction self-efficacy, digital fluency, and perceptions of artificial intelligence use in education. Furthermore, digital fluency and AI-use perceptions were found to be significant predictors of differentiated instruction self-efficacy, jointly explaining a substantial proportion of its variance.
Benzer Tezler
- Sınıf öğretmenlerinin matematik öz yeterlikleri ile farklılaştırılmış öğretime yönelik öz yeterlik algıları
Mathematics self efficacy of classroom teachers and their self efficacy perceptions towards differentiated instruction
AYŞENUR TAŞDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve Öğretimİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLŞAH BATDAL KARADUMAN
- Sınıf öğretmenlerinin farklılaştırılmış öğretime yönelik öz yeterlikleri ve görüşleri
Classroom teachers' self-efficacy and opinions on differentiated instruction
MEHMET TEMİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAmasya ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NEŞE KUTLU ABU
- İngilizce öğretmenlerinin farklılaştırılmış öğretim öz yeterlilikleri ile teknopedagojik eğitim yeterliliklerinin incelenmesi
An examination of english teachers' differentiated instruction self efficacy and technopedagogical education competencies
NEŞE TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİN TAMER YENEN
- Üstün / özel yetenekli öğrencilere yönelik destek eğitim odası uygulaması: Sınıf öğretmenlerinin öz yeterlikleri ve görüşleri
Implementation of the resource room for the gifted students: The views and selfefficacy of the classroom teachers
BATUHAN NAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN SAİD TORTOP
- İngilizce öğretmen adaylarinin özel yetenekli öğrencilerin eğitimine yönelik özyeterlik, tutum, algi ve görüşleri
Self-efficacy, attitudes, perceptions, and opinions of pre-service English teachers towards the education of gifted students
ELİF ABDURRAHMANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MİNE YILDIZ