Beyin temelli öğretimin matematik başarısı ve duyuşsal özellikler üzerindeki etkisi: Bir meta analiz ve tematik analiz çalışması
The impact of brain based instruction on mathematics achievement and affective outcomes: A meta analytic and thematic analysis study
- Tez No: 1015682
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZEHRA TAŞPINAR ŞENER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Beyin temelli öğrenme, Duyuşsal özellikler, Matematik başarısı, Meta analizi, Tematik inceleme, Brain-based learning, Affective characteristics, Mathematics achievement, Meta analysis, Thematic analysis
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Matematik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, beyin temelli öğrenme (BTÖ) yaklaşımına yönelik çalışmaların matematik başarısı ve duyuşsal özellikler üzerindeki etkilerini meta-analiz yöntemiyle nicel olarak incelemek ve bu etkilerin çeşitli moderatör değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek; ayrıca ilgili çalışmaların betimleyici özellikleri ve beyin temelli öğrenme ilkelerine dayalı tematik bir çerçeve ile inceleyerek elde edilen bulguları bütüncül bir perspektifle değerlendirmektir. Bu amaçla, çalışma kapsamında meta-analiz ve tematik analiz yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Araştırma, beyin temelli öğrenme yaklaşımına yönelik çalışmaların herhangi bir zaman sınırlaması yapılmaksızın belirli ölçütler doğrultusunda sistematik biçimde taranmasıyla gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda, 15 bağımsız çalışma meta-analize dahil edilmiş ve analizler bu çalışmalardan elde edilen toplam 19 etki büyüklüğü üzerinden yürütülmüştür. Etki büyüklüklerinin hesaplanmasında standartlaştırılmış ortalama fark (Cohen's d) kullanılmış ve analizlerde rastgele etkiler modeli tercih edilmiştir. Meta-analiz sonuçları, beyin temelli öğrenme yaklaşımının matematik başarısı üzerinde yüksek (d = 1.220), duyuşsal özellikler üzerinde ise orta düzeyde (d = 0.626) pozitif yönlü bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Heterojenlik testleri incelendiğinde çalışmalar arasında anlamlı düzeyde farklılık bulunmasına rağmen moderatör analizleri yayın yılı, uygulama süresi, örneklem büyüklüğü gibi değişkenlere bağlı anlamlı bir fark oluşturmamaktadır. Betimsel analiz bulguları, çalışmaların özellikle ortaokul ve ortaöğretim düzeyinde yoğunlaştığını, son yıllarda artış gösterdiğini ve çoğunlukla bilişsel çıktılara odaklandığını ortaya koymaktadır. Bu bulgular, meta-analiz sonuçlarıyla birlikte değerlendirildiğinde bilişsel etki büyüklüğünün duyuşsal etkilere kıyasla daha yüksek olmasını açıklayıcı niteliktedir. Beyin temelli öğrenme ilkeleri çerçevesinde gerçekleştirilen tematik analiz bulguları ise, matematik eğitimi bağlamında özellikle öğrenme sürecinin parça–bütün ilişkisi içinde yapılandırılması, anlamlı bağlamlar ve örüntülerle desteklenmesi ve bilişsel-duyuşsal süreçlerin etkileşim içinde ele alınmasına yönelik temaların daha belirgin biçimde ele alındığını göstermektedir. Sonuç olarak, bu araştırma beyin temelli öğrenme yaklaşımının matematik öğretiminde başarı ve duyuşsal özellikleri olumlu yönde etkilediğini ortaya koymakta; bu etkilerin öğretimsel süreç ve koşullar bağlamında değerlendirildiği bütüncül bir çerçeve sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to investigate the impact of the Brain-Based Learning (BBL) approach on mathematics achievement and affective characteristics through meta-analysis. It also examines whether these effects vary across moderator variables. Furthermore, the study evaluates the findings holistically by analyzing relevant studies through a thematic framework grounded in brain-based learning principles. The research was conducted through a systematic review of studies concerning the Brain-Based Learning (BBL) approach, selected according to established criteria without temporal limitations. Fifteen independent studies were included in the meta-analysis, and the analyses were carried out using 19 effect sizes derived from these studies. The standardized mean difference, Cohen's d, was used to calculate effect sizes, and a random-effects model was preferred. The meta-analysis results show that the Brain-Based Learning (BBL) approach has a large positive effect on mathematics achievement (d = 1.220) and a moderate positive effect on affective characteristics (d = 0.626). Although the heterogeneity tests indicated considerable variation among the studies, moderator analyses showed no statistically significant differences according to publication year, implementation duration, or sample size. The descriptive analysis reveals that the studies are centered on middle school and secondary education levels, have increased in recent years, and emphasize cognitive outcomes. These findings help explain why the effect size for cognitive outcomes is higher than that for affective outcomes. The results of the thematic analysis, conducted within the framework of brain-based learning principles, reveal that in mathematics education, themes related to organizing the learning process within a part–whole relationship, supporting learning through meaningful contexts and patterns, and considering cognitive and affective processes in interaction are more prominently addressed. In conclusion, this study demonstrates that the Brain-Based Learning (BBL) approach has a positive impact on mathematics achievement and affective characteristics and provides a holistic framework for interpreting these effects within instructional processes and conditions.
Benzer Tezler
- Beyin temelli öğrenmenin fen bilimleri dersinde kullanımına yönelik uzman görüşlerinin belirlenmesi: Delphi çalışması
Determination of expert opinions on the use of brain-based learning in science courses: A Delphi study
SERDAR HARUNOĞULLARI
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞİRİN İLKÖRÜCÜ
- Öğrenme stilleri ve beyin temelli öğrenme yaklaşımının öğrencilerin biyoloji dersindeki başarı ve tutumları üzerine etkisi
Effect of learning styles and brain-based learning approach on success and behaviors of students biology class
SEZGİ ÇAKIROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiOrtaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. İBRAHİM GÜMÜŞ
- Biyoloji öğretiminde beyin temelli öğrenmenin ilköğretim öğrencilerinin akademik başarısına etkisi
The effect of brain-based learning approach on primary school students academic achievement in biology teaching
KÜBRA NUR ALBAYRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM GÜMÜŞ
- Beyin temeli öğrenmenin orta öğretim 9. sınıf öğrencilerinin kimyasal türler arası etkileşimler konusunda başarı tutum ve kalıcılığa etkisi
The effect of brain-based learning on the success, attitude and retention on 9th grade secondary shcool students on interactions between chemical species
VASFİ AFŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİNEM GENÇER
- Beyin temelli öğrenme kuramına dayalı biyoloji eğitiminin öğrencilerin başarı ve tutumları üzerine etkisi
The effect of brain based learning biology education upon the students success and attitude
AHMET ALBAYRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiOrtaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM GÜMÜŞ