The roles of prosocial behavior and organizational error tolerance through the lens of the relationship between emotional efficacy and coping capacity during the times of market turmoil
Piyasa dalgalanmaları sırasında duygusal öz-yeterlik ve başa çıkma kapasitesi arasındaki ilişki bağlamında prososyal davranış ve örgütsel hata toleransının rolleri
- Tez No: 1015760
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YEŞİM PINAR SARICA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Işık Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Uzun süreli ekonomik dalgalanmalarla karşı karşıya kalan örgütler, duygusal yetkinliklerin evrensel olarak koruyucu olduğunu sıklıkla varsaymaktadır. Bu çalışma, duygusal öz-yeterliliğin (ESE) başa çıkma kapasitesini her koşulda artırıp artırmadığını ya da bu etkinin sosyal ve örgütsel koşullara bağlı olup olmadığını inceleyerek bu varsayımı sorgulamaktadır. Sosyal Bilişsel Kuram temelinde yürütülen bu araştırma, prososyal davranışın aracılık rolünü ve örgütsel hata toleransının (OET) düzenleyici rolünü incelemektedir. Nijerya ve Türkiye'deki yatırım bankacılığı profesyonellerinden elde edilen kesitsel veriler, regresyon, aracılık ve düzenlenmiş aracılık analizleri ile değerlendirilmiştir ve bulgular bağlama özgü etkiler ortaya koymaktadır. Türkiye örnekleminde, ESE başa çıkmayı güçlü biçimde yordamakta (β = 0.665, p < 0.001), prososyal davranış bu ilişkiyi güçlendirmekte ve etkiler OET düzeylerinden bağımsız olarak istikrarlı kalmaktadır. Buna karşılık, Nijerya örnekleminde ESE'nin doğrudan etkisi daha zayıftır (β = 0.156, p = 0.006) ve büyük ölçüde örgütsel iklime bağlıdır: yüksek OET koşullarında güçlü (β = 0.804, p < 0.001), düşük OET koşullarında ise anlamsızdır (β = 0.200, p = 0.120). Bu bulgular, duygusal öz-yeterliliğin doğası gereği uyum sağlayıcı olmadığını, aksine destekleyici örgütsel koşullara ihtiyaç duyduğunu göstermektedir. Çalışma, başa çıkmayı çok düzeyli bir süreç olarak ele almakta ve çalışan dayanıklılığını desteklemek için hata toleransına sahip örgütsel iklimlerin iii önemini vurgulamaktadır. Duygusal öz-yeterliliğin uyum sağlayıcı sonuçlara dönüşemediği sınır koşullarını ortaya koyarak, bu araştırma Sosyal Bilişsel Kuramı genişletmekte ve çalışan dayanıklılığını ortaya çıkarmak için hata toleransına sahip örgütsel ortamların stratejik önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Organizations facing prolonged economic volatility often assume emotional competencies are universally protective. This study challenges that view by examining whether emotional self-efficacy (ESE) enhances coping capacity uniformly or depends on social and organizational conditions. Grounded in Social Cognitive Theory, the study investigates the mediating role of prosocial behaviour and the moderating role of organizational error tolerance (OET). Using cross-sectional data from investment banking professionals in Nigeria and Türkiye, analysed through regression, mediation, and moderatedmediation techniques, the findings reveal context-specific effects. In Türkiye, ESE strongly predicted coping (β = 0.665, p < 0.001), with prosocial behaviour reinforcing this relationship and effects remaining stable across OET levels. In Nigeria, ESE had a weaker direct effect (β = 0.156, p = 0.006) and was highly dependent on organizational climate: strong under high OET (β = 0.804, p < 0.001) but non-significant under low OET (β = 0.200, p = 0.120). These results show that ESE is not inherently adaptive but requires supportive organizational conditions. The study highlights coping as a multilevel process and underscores the importance of error-tolerant climates in enabling employee resilience. By identifying the boundary conditions under which ESE fails to translate into adaptive outcomes, this research extends Social Cognitive Theory and highlights v the strategic importance of cultivating error-tolerant climates to unlock employee resilience.
Benzer Tezler
- Markov zincirleri ile pazar payı tahmini ve renkli televizyon pazarına ilişkin bir uygulama
Market share estimation of colored TV with markov chains for the period of 1990-1995
BÜLENT MENGÜÇ
- An emic study on prosocial behaviors in organizations: The roles of coworker relationships, intersectionality and self-construals
Örgütlerde olumlu sosyal davranışlar üzerine emik bir çalışma: Mevkidaş ilişkileri, kesişimsellik ve benlik kurgularının rolleri
SERİN İŞİAÇIK
- How good soldiers become bad apples? Unethical prosocial behavior and compulsory citizenship behavior: Roles of psychological entitlement and organizational identification
İyi askerler nasıl çürük elma olur? Örgüt yanlısı etik olmayan davranış ve zorunlu vatandaşlık davranışı: Psikolojik ayrıcalık ve örgütsel özdeşleşmenin rolleri
CEMRE ÇINAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GERGELY CZUKOR
- Prososyal motivasyon ve psikolojik sağlamlığın kariyer memnuniyeti üzerindeki etkisi
The effect of prosocial motivation and psychological resilience on career satisfaction
BEHİYEGÜL ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimKırıkkale ÜniversitesiYönetim ve Organizasyon Ana Bilim Dalı
DR. YUNUS EMRE GÜRSOY