Geri Dön

Lebîd b. Rebîa'nın divanında beyân ve bedi' uygulamaları

An analysis of bayān and badīʿ in the dīwān of Labīd b. Rabīʿa

PDF İndir

  1. Tez No: 1015812
  2. Yazar: HASAN DAL
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA KESKİN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Din, Religion
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, Câhiliye ve İslâm dönemlerine tanıklık etmiş muhadram şairlerden Lebîd b. Rebîa el-Âmirî'nin divanını beyân ve bedî' ilimleri çerçevesinde incelemektedir. Lebîd'in şiirleri tarihî, dinî ve tematik yönleriyle çeşitli araştırmalara konu olmuşsa da divanındaki beyân ve bedî' sanatlarını sistematik biçimde ele alan belâgat merkezli çalışmalar sınırlı kalmıştır. Bu durum araştırmanın temel problemini oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı, Lebîd'in şiirlerinde yer alan beyân ve bedî' sanatlarını tespit etmek, bunların şiirin anlam yapısına katkılarını ortaya koymak ve şairin belâgat anlayışını değerlendirmektir. Bu doğrultuda teşbih, mecaz, istiare ve kinaye gibi beyân sanatları ile manayı ve lafzı güzelleştiren bedî' sanatları örnek beyitler üzerinden incelenmiştir. Araştırmanın önemi, Lebîd'in şiirlerini yalnızca Câhiliye şiir geleneği içerisinde değerlendirmekle yetinmeyip, divanını belâgat ilimlerinin kavram ve ilkeleri doğrultusunda sistematik bir incelemeye tabi tutmasında yatmaktadır. Bu yönüyle çalışma, klasik Arap şiiri araştırmalarına belâgat merkezli ve metin odaklı bir katkı sunmayı hedeflemektedir. Nitel araştırma yönteminin benimsendiği çalışmada, Lebîd'in divanı bütünüyle taranmış; beyân ve bedî' sanatları tespit edilerek temsil niteliğindeki beyitler belâgat ilkeleri doğrultusunda tahlil edilmiştir. Bulgular, söz konusu sanatların şiirlerde yalnızca estetik bir unsur olarak değil, anlamın inşasında ve şiirsel etkinin güçlendirilmesinde önemli bir işlev üstlendiğini göstermektedir. Ayrıca bu sanatların özellikle tasvir, övgü, savaş ve hikmet içerikli beyitlerde daha belirgin olduğu görülmüştür. Sonuç olarak çalışma, Lebîd'in divanının beyân ve bedî' sanatları bakımından zengin bir muhtevaya sahip olduğunu ortaya koymaktadır.

Özet (Çeviri)

This study examines the divan of Labīd ibn Rabīʿa al-ʿĀmirī, one of the muḥadram poets who witnessed both the Jāhiliyyah and Islamic periods, within the framework of the sciences of Bayān and Badīʿ. Although Labīd's poetry has been the subject of various studies from historical, religious, and thematic perspectives, rhetoric-centered studies that systematically address the figures of Bayān and Badīʿ in his divan remain limited. This constitutes the main problem of the research. The aim of the study is to identify the figures of Bayān and Badīʿ in Labīd's poetry, reveal their contributions to the semantic structure of the poems, and evaluate the poet's rhetorical understanding. Accordingly, Bayān devices such as simile (tashbīh), metaphor (majāz), istiʿārah, and metonymy (kināyah), together with Badīʿ devices that enhance both meaning and expression, have been analyzed through selected poetic verses. The significance of the study lies in its systematic examination of Labīd's divan according to the concepts and principles of Arabic rhetoric rather than limiting its evaluation to the tradition of Jāhiliyyah poetry. In this respect, the research aims to provide a rhetoric-oriented and text-centered contribution to studies on classical Arabic poetry. Adopting a qualitative research method, the study examines the entire divan of Labīd, identifies the relevant rhetorical devices, and analyzes representative verses in light of rhetorical principles. The findings indicate that these devices function not merely as aesthetic elements but also play a significant role in constructing meaning and strengthening poetic impact. Furthermore, they appear more prominently in verses concerning description, praise, war, and wisdom. Consequently, the study demonstrates that Labīd's divan possesses a rich rhetorical content in terms of the sciences of Bayān and Badīʿ.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    261189

    Şekil ve muhteva yönünden el-Mu'allakatu's-Seb'

    Al Muallaqat as-Sab [the seven suspended odes] in terms of form and content

    ALİ EMİNOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    Doğu Dilleri ve EdebiyatıSelçuk Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    ÖĞR. GÖR. AYHAN ERDOĞAN

  2. Tez No

    505584

    Muhadram şairlerden Lebîd b. Rebîa ve muallkâsında öne çıkan konular

    Lebid b. of Muhadram poets issues leading to Rebia and Mualkada

    EBUBEKİR MATPAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Dinİnönü Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SABRİ TÜRKMEN

  3. Tez No

    186594

    Hazreti Peygambere yapılan büyüler ve yahudilerde büycülük

    The spells casted to the Prophet Muhammed and sorcery in the jewishes

    KENAN KARAGÖZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    DinAtatürk Üniversitesi

    İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUSTAFA AĞIRMAN

  4. Tez No

    829970

    بنية القصيدة العربية في العصر الجاهلي

    Cahiliye Dönemindeki Arapça Kasidelerin Yapısı

    SÜLEYMAN TAAN

    Doktora

    Arapça

    Arapça

    2009

    Karşılaştırmalı EdebiyatHalep Unıversıtesı

    Arap Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ABDÜRREZZâK EL-HAŞERUM

  5. Tez No

    975236

    Kassâbzâde Muhammed b. İbrâhîm en-Nîfî'nin“Muhtasaru Muġni'l-lebîb an kütübi'l-e'ârîb”adlı eserinin edisyon kritiği

    A critical edition of Kassâbzâde Muḥammad b. Ibrâhīm al-Nīfī's Muhtaṣaru Muġni al-labīb an kutub al-aārīb

    FİRAS AL SALEH

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Doğu Dilleri ve EdebiyatıSelçuk Üniversitesi

    Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. RIFAT IŞIK

Geri Dön