Latissimus dorsi kas kalınlığı ve ekojenitesinin ultrasonografi ile değerlendirilmesi: Değerlendirici içi ve değerlendiriciler arası güvenilirlik çalışması
Reliability of ultrasonographic measurement of latissimus dorsi muscle thickness and echogenicity: An intrarater and interrater reliability study
- Tez No: 1015953
- Danışmanlar: PROF. DR. ESRA GİRAY
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Physical Medicine and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Latissimus dorsi, ultrasonografi, kas kalınlığı, ekojenite, güvenilirlik, sınıf içi korelasyon katsayısı, Latissimus dorsi, ultrasonography, muscle thickness, echogenicity, reliability, intraclass correlation coefficient
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Latissimus dorsi (LD) kası, yüzeyel yerleşimi ve geniş anatomik dağılımı ile travmatik yaralanmaya duyarlı olup sarkopeni, kronik miyopatiler ve rekonstrüktif kas flap cerrahisi gibi pek çok klinik senaryoda değerlendirme gerektirebilen bir kastır. Buna karşın literatürde LD kas kalınlığı ve ekojenitesinin ultrasonografik (US) ölçümü için güvenilir bir standardize görüntüleme penceresi tanımlayan çalışmaya rastlanmamıştır. Çalışmamızda, literatürde farklı klinik gerekçelerle tanımlanmış US pencerelerde LD kas kalınlığı ve ekojenitesi ölçümlerinin sağlıklı erişkin bireylerde değerlendirici içi ve değerlendiriciler arası güvenilirliğinin kesitsel olarak araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Prospektif gözlemsel olarak planlanan çalışmaya 18–50 yaş arası 35 sağlıklı erişkin gönüllü dahil edilmiştir. Görüntüleme için literatürde tanımlı beş farklı pencere kullanılmıştır. Ölçümler bu alanda deneyimsiz iki fiziyatri asistan hekimi (Ö1, Ö2) tarafından 35 gönüllüde, deneyimli bir uzman fiziyatrist tarafından ise bu gönüllüler arasından rastgele seçilen 10 gönüllüde gerçekleştirilmiştir. Ölçücü 1 ölçümlerini bir hafta ara ile tekrarlamış (T1–T2); ekojenite analizi, ultrasonografik görüntülerin dijital kaydını takiben ImageJ yazılımı ile manuel olarak belirlenen ilgi alanlarında (ROI) ortalama gri ton yoğunluğu (0–255) hesaplanarak yapılmıştır. Güvenilirlik analizinde iki yönlü rastgele etkiler ve mutlak uyuma dayalı sınıf içi korelasyon katsayısı [ICC(2,1) ve ICC(2,k)] kullanılmış; uyum düzeyi ölçümü standart hatası (SEM), %95 güven düzeyinde minimum saptanabilir değişim (MDC95) ve Bland–Altman analizi (yanlılık ve %95 LoA) ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya 35 gönüllü dahil edilmiş olup katılımcıların 24'ü (%68,6) erkek, 11'i (%31,4) kadındı; yaş ortancası 32,00 yıl (ÇAA: 30,00–39,50), VKİ ortancası ise 24,21 kg/m² (ÇAA: 22,32–26,50) olarak bulundu. Kas kalınlığı ölçümlerinde Ölçücü 1'in değerlendirici içi ICC değerleri 0,901–0,959, iki tecrübesiz ölçücü arasındaki değerlendiriciler arası ICC değerleri ise 0,934–0,979 aralığında saptanarak mükemmel güvenilirlik düzeyine işaret etti. Ekojenite ölçümlerindeyse değerlendirici içi ICC değerleri 0,895–0,945, değerlendiriciler arası ICC değerleri 0,886–0,946 aralığında bulundu. Her iki parametrede de en yüksek uyum Pencere 4'te gözlendi. Üç ölçücünün birlikte değerlendirildiği analizlerde ortalama ölçüm temelli ICC değerleri hem kas kalınlığı hem de ekojenite için tek ölçüm temelli değerlere göre daha yüksek bulundu. Bland–Altman analizlerinde Pencere 4, her iki parametrede de en düşük sistematik sapma ve en dar %95 uyum sınırlarını göstermiştir. Tüm güvenilirlik analizleri istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,001). Sonuç: Bulgular, tecrübesiz değerlendiriciler tarafından yapılan LD kası kalınlık ve ekojenite ölçümlerinin genel olarak güvenilir olduğunu; ancak uzmanla uyumun özellikle tek ölçüme dayalı kalınlık değerlendirmelerinde kısmen azaldığını göstermektedir. Ortalama ölçümlerin daha yüksek güvenilirlik sağlaması, tekrarlı ölçümlerin ortalamasının metodolojik açıdan avantajlı olabileceğini düşündürmektedir. Beş pencere içinde Pencere 4, en yüksek değerlendirici içi ve değerlendiriciler arası ICC değerleri ile en dar Bland–Altman uyum sınırlarını birlikte sergileyerek metodolojik olarak öne çıkmıştır. Elde edilen veriler ultrasonografik görüntülemenin LD kası değerlendirmesinde klinik pratikte kullanılabilir bir araç olabileceğine işaret etmekle birlikte; bulguların hasta popülasyonlarına genellenebilirliğinin ortaya konabilmesi için daha geniş, yaş ve cinsiyet dağılımı dengeli, çok merkezli ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Objective: The latissimus dorsi (LD) muscle, owing to its superficial location and broad anatomical distribution, is susceptible to traumatic injury and may require assessment in numerous clinical scenarios such as sarcopenia, chronic myopathies, and reconstructive muscle flap surgery. However, no study in the existing literature has defined a reliable, standardized ultrasonographic imaging window for the measurement of LD muscle thickness and echogenicity. The aim of the present study was to cross-sectionally investigate the intra-rater and inter-rater reliability of LD muscle thickness and echogenicity measurements, obtained from ultrasonographic (US) windows previously described in the literature for different clinical purposes, in healthy adult individuals. Materials and Methods: This prospective observational study enrolled 35 healthy adult volunteers aged 18–50 years between October 2025 and April 2026. Five different imaging windows previously described in the literature were used. Measurements were performed by two physical medicine and rehabilitation residents inexperienced with these windows (Rater 1, Rater 2) in all 35 participants, and by an experienced specialist physiatrist in a randomly selected subgroup of 10 participants. Rater 1 repeated all measurements one week apart (T1–T2). Echogenicity was analyzed by calculating the mean grayscale value (0–255) within manually defined regions of interest (ROI) on digitally recorded ultrasound images using ImageJ software. Reliability was assessed using two-way random-effects, absolute-agreement intraclass correlation coefficients [ICC(2,1) and ICC(2,k)]; the level of agreement was evaluated using the standard error of measurement (SEM), the minimum detectable change at 95% confidence (MDC95), and Bland–Altman analysis (bias and 95% LoA). Results: A total of 35 volunteers were enrolled in the study, of whom 24 (68.6%) were male and 11 (31.4%) were female; the median age was 32.00 years (IQR: 30.00–39.50) and the median BMI was 24.21 kg/m² (IQR: 22.32–26.50). For muscle thickness measurements, intra-rater ICC values for Rater 1 ranged from 0.901 to 0.959, while inter-rater ICC values between the two inexperienced raters ranged from 0.934 to 0.979, indicating excellent reliability. For echogenicity measurements, intra-rater ICC values ranged from 0.895 to 0.945 and inter-rater ICC values ranged from 0.886 to 0.946. For both parameters, the highest agreement was observed in Window 4. In analyses including all three raters, mean-measurement ICC values were higher than single-measurement values for both muscle thickness and echogenicity. Bland–Altman analyses demonstrated that Window 4 exhibited the smallest systematic bias and the narrowest 95% limits of agreement for both parameters. All reliability analyses were statistically significant (p<0.001). Conclusion: Our findings indicate that LD muscle thickness and echogenicity measurements performed by inexperienced raters are generally reliable; however, agreement with the expert rater is partially reduced, particularly for single-measurement thickness assessments. The higher reliability obtained from mean measurements suggests that averaging repeated measurements may be methodologically advantageous. Among the five windows, Window 4 emerged as the most methodologically favorable, exhibiting the highest intra-rater and inter-rater ICC values together with the narrowest Bland–Altman limits of agreement. Although these data indicate that ultrasonographic imaging may serve as a clinically applicable tool for the assessment of the LD muscle, further multicenter studies with larger samples balanced in terms of age and sex distribution are needed to establish the generalizability of these findings to patient populations.
Benzer Tezler
- Direnç antrenmanlarında kullanılan üç farklı setleme yönteminin hipertrofi ve maksimal kuvvet değişimleri üzerine etkisi
The effect of three different sets methods used in resistance training on hypertrophy and maximal strenght changes
BARBAROS DEMİRTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
SporSakarya Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiAntrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MALİK BEYLEROĞLU
- İnme hastalarında bobath yöntemi ve Görev Odaklı Yaklaşım'ın gövde kaslarının mimari özellikleri ve aktivasyonları ile fonksiyonel performans üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of bobath method and Task-Oriented Approach on architectural features and activations of trunk muscles and functional performance in stroke patients
GÜLŞAH SÜTÇÜ
Doktora
Türkçe
2023
NörolojiHacettepe ÜniversitesiTemel Fizyoterapi Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMED KILINÇ
- Mekanik ventilasyon desteğindeki kritik hastalarda ultrasonografi ile ölçülen latissumus dorsi ve pektoralis majör kas kalınlıklarının weaning başarısı ile ilişkisi
The relationship between latissimus dorsi and pectoralis major muscle thicknesses, measured by ultrasonography, and weaning success in critically ill patients on mechanical ventilation support
BEYZA KOÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Anestezi ve ReanimasyonSağlık BakanlığıAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CANAN GÜRSOY
- Aksiler lenf nodu diseksiyonu yapılmış olan hastalarda postoperatif dönemde oluşabilecek kas denervasyonunun değerlendirilmesi
Evalution of muscle denervation in patients who have undergone axillary lymph node dissection
ADAM GYEDU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2007
Genel CerrahiAnkara ÜniversitesiGenel Cerrahi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT ALIÇ
- Latissimus dorsi kas-deri flebi ile penis rekonstrüksiyonu: Klinik vakalar üzerinden diğer tekniklerle karşılaştırma
Penis reconstruction wi̇th latissimus dorsi muscle-skin flap: Comparison with other techniques through clinical cases
SERDAR NAZİF NASIR
Doktora
Türkçe
2023
Plastik ve Rekonstrüktif CerrahiHacettepe ÜniversitesiPlastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUNÇ ŞAFAK