Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır'ın Hak Dini Kur'an Dili Tefsiri'nde aile içi sorunlar ve çözüm yolları
Domestic issues and their solutions in Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır's exegesis 'Hak Dini Kur'an Dili'
- Tez No: 1016758
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FARUK GÖRGÜLÜ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Eğitim ve Öğretim, Religion, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Düzce Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Aile, bireyin ahlâkî kimliğinin şekillendiği, manevî değerlerinin temellendiği ve onu çeşitli olumsuzluklara karşı koruyan ilk sosyal çevre olarak önemli bir yere sahiptir. Toplumun en temel ve hayâtî kurumu olan ailenin kuruluşu, devamlılığı ve gerektiğinde sona erdirilme süreci, Kur'ân-ı Kerîm'de belirli ilkeler çerçevesinde ele alınmıştır. Toplumsal birlik ve dayanışmanın başlangıç noktası aile olduğu gibi, sosyal çözülmenin ilk belirtileri de çoğu zaman aile yapısında meydana gelen zayıflamalarla ortaya çıkmaktadır. Günümüzde aile içi problemlerin ve boşanma oranlarının artması, bu kurumun korunmasını daha da önemli hâle getirmiştir. Zira ailede yaşanan sarsıntılar yalnızca bireyleri değil, toplumun genel yapısını da derinden etkilemektedir. Bu nedenle aile kurumunda karşılaşılan sorunlara Kur'ân-ı Kerîm'in ortaya koyduğu ilkeler doğrultusunda çözüm aramak hem bireysel hem de toplumsal açıdan büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, günümüzde aile kurumunu tehdit eden temel problemleri Kur'ân-ı Kerîm penceresinden ele almak ve Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır'ın tefsiri çerçevesinde bu problemlere yönelik çözüm önerilerini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda çalışma, dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır'ın hayatı, aile çevresi, eğitim süreci, üstlendiği görevler ve çok yönlü ilmî kişiliği ele alınmaktadır. İkinci bölümde aile kavramı tahlil edilmekte, Kur'ânı Kerîm'de aileyi ifade etmek üzere kullanılan âl, ehl ve zevc gibi kavramların anlam alanları açıklanmaktadır. Bunun yanında Kur'ân'da peygamberler üzerinden aktarılan olumlu ve olumsuz aile modellerine yer verilerek aile kurumuna dair örnekler değerlendirilmektedir. Üçüncü bölümde, günümüzde aile huzurunu zedeleyen başlıca problemler üzerinde durulmaktadır. Bu kapsamda iletişimsizlik, geçimsizlik, ilgisizlik, sadâkatsizlik, güven kaybı, ekonomik sıkıntılar, boşanma ve aile içi şiddet gibi sorunlar incelenmektedir. Ayrıca zina, iftira, dijitalleşmenin aile hayatı üzerindeki olumsuz etkileri ve dinî değerlerde meydana gelen aşınma gibi konular da aile bütünlüğünü tehdit eden unsurlar bağlamında değerlendirilmektedir. Dördüncü bölümde ise aile içinde ortaya çıkan söz konusu problemlere karşı Kur'ân-ı Kerîm'in ortaya koyduğu ilkeler ve Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır'ın yorumları doğrultusunda çözüm yolları ele alınmaktadır. Sonuç olarak Elmalılı, aileyi yalnızca hukukî bir birliktelik olarak değil, sevgi, merhamet, sadâkat, güven ve manevî değerler üzerine inşa edilen köklü bir kurum olarak değerlendirmektedir. Onun aileye yönelik yaklaşımı ve çözüm önerileri, yalnızca kendi dönemine hitap etmekle kalmayıp günümüzde ailelerin karşılaştığı sorunların çözümünde de rehberlik edebilecek niteliktedir.
Özet (Çeviri)
Family holds a significant place as the primary social environment where an individual's moral identity is shaped, spiritual values are grounded, and where they are protected against various adversities. As the most fundamental and vital institution of society, the establishment, continuity, and—when necessary—termination of the family are addressed within the framework of specific principles in the Holy Qur'an. Just as the family is the starting point of social unity and solidarity, the first signs of social disintegration often manifest through the weakening of the family structure. In today's world, the increase in domestic problems and divorce rates has made the protection of this institution even more critical. Indeed, tremors within the family affect not only individuals but also the general structure of society profoundly. Therefore, seeking solutions to the problems encountered in the family institution in light of the principles set forth by the Holy Qur'an is of great importance both individually and socially. The purpose of this study is to examine the fundamental problems threatening the family institution today from the perspective of the Holy Qur'an and to present solution proposals for these problems within the framework of Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır's exegesis (tafsir). In line with this objective, the study consists of four sections. In the first section, Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır's life, family environment, educational process, the duties he undertook, and his multifaceted scholarly personality are discussed. In the second section, the concept of family is analyzed, the semantic fields of concepts such as âl, ehl, and zevc, which are used in the Holy Qur'an to express family, are explained. Additionally, examples regarding the family institution are evaluated by including positive and negative family models conveyed through the prophets in the Qur'an. In the third section, the main problems undermining family peace today are emphasized. In this context, issues such as lack of communication, incompatibility, indifference, infidelity, loss of trust, economic difficulties, divorce, and domestic violence are examined. Furthermore, topics such as adultery, slander, the negative effects of digitalization on family life, and the erosion of religious values are evaluated as factors threatening family integrity. In the fourth section, solution methods for the aforementioned problems arising within the family are addressed in accordance with the principles set forth by the Holy Qur'an and the interpretations of Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır. In conclusion, Elmalılı regards the family not merely as a legal union, but as a deep-rooted institution built upon love, mercy, loyalty, trust, and spiritual values. His/Her approach and solution suggestions for the family transcend his/her own time, offering guidance for resolving the challenges faced by contemporary families.
Benzer Tezler
- Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır'ın Hak Dini Kur'an Dili eseri'nde Yahudilik ile ilgili bilgilerin dinler tarihi açısından değerlendirilmesi
Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır, in the his work, Language of Quran Religion of Rights, Judaism with the evaluation of the informatin in terms of the history of religious
İBRAHİM ETHEM AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
TarihFırat ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSKENDER OYMAK
- Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır'ın Hak Dini Kur'ân dili isimli tefsirinde tenkit ettiği ilim adamları İbn Sînâ ve Muhammed Abduh örneği
Example of critised scholars İbn Sina and Muhammad Abduh by Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır in“The Famous Commentary of the Qur'anic Language (Hak Dini Kur'an Dili)”
SERKAN ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Siyasal BilimlerFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ BULUT
- Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır'ın hak dini kur'an dili tefsirindeki bazı kevni ayetlerin yorumları
Elmalili Muhammed Hamdi Yazir's“The right religion of the qur'an language”interpretations of some kevni verses in comments
RECEP YALÇIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ENVER BAYRAM
- Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır'ın hak dini Kur'an dili adlı tefsirinin değerler eğitimi açısından bir değerlendirmesi
An evaluation of Elmalili Muhammed Hamdi Yazir's word called hak dini kuran dili in terms of values education
NAGİHAN AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinTrakya ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEBİ MEHDİYEV
- Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır'ın Hak Dini Kur'an Dili eseri bağlamında büyük günah anlayışı
Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır's understanding of grave sin in the context of his work, Hak Dini Kur'an Dili
AYDIN ÖÇALAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA YALÇINKAYA
- Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır'ın hak dini Kur'an dili adlı eserinde vahiy anlayışı
Elmalili Muhammed Hamdi Yazir's understanding of revelation in his work“hak dini Kur'an dili”
BERNA USTA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
DinErciyes ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET DEMİRCİ