Postpartum dönemdeki emziren annelerin kronotip özelliklerinin uyku kalitelerine ve emzirme öz yeterliliklerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of chronotype characteristics on sleep quality and breastfeeding self-efficacy among postpartum breastfeeding mothers
- Tez No: 1016899
- Danışmanlar: PROF. DR. NURSAN ÇINAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Hemşirelik, Child Health and Diseases, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Emzirme, Kronotip, Ölçek Geliştirme, Öz-yeterlilik, Uyku Kalitesi, Breastfeeding, Chronotype, Scale Development, Self-efficacy, Sleep Quality
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
GİRİŞ VE AMAÇ: Postpartum dönem, anne vücudunun biyopsikososyal olarak yeniden yapılandığı ve bebek bakımı ile ilişkili sirkadiyen değişimlerin uyku kalitesini olumsuz etkileyebildiği bir süreçtir. Bu araştırmanın amacı; postpartum dönemde emziren annelerin kronotip özelliklerinin uyku kalitesi ve emzirme öz-yeterliliği üzerindeki etkisini incelemek ve Emziren Anneler İçin Uyku Kalitesi Ölçeği'ni geliştirerek geçerlik ve güvenirliğini test etmektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırmanın birinci aşaması metodolojik ve kesitsel desende, ikinci aşaması ise ilişki arayıcı desende gerçekleştirilmiştir. Örneklem grubunu postpartum 6–8. haftada olan emziren anneler oluşturmuş olup, birinci aşamada 150, ikinci aşamada ise 353 anne çalışmaya dahil edilmiştir. BULGULAR: Ölçeğin Cronbach alfa katsayısı 0,791 ve McDonald's omega değeri 0,799 olarak bulunmuştur. Emziren Anneler İçin Uyku Kalitesi Ölçeği'nin tek faktörlü ve 6 maddelik bir yapıya sahip olduğu, açıklayıcı faktör analizi sonucunda Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) değerinin 0,826 olduğu ve Bartlett Küresellik Testi'nin anlamlı bulunduğu (χ²(15)=235,062; p<0,05) belirlenmiştir. Ölçeğin toplam varyansın %49,825'ini açıkladığı saptanmıştır. Korelasyon analizinde uyku kalitesi ile emzirme öz-yeterliliği arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r=0,300; p<0,001). Basit doğrusal regresyon analizine göre uyku kalitesinin emzirme öz-yeterliliğini anlamlı ve pozitif yönde yordadığı (β=0,300; p<0,001) ve varyansın %9'unu açıkladığı (R²=0,090) belirlenmiştir. Çoklu regresyon analizinde ise kronotip özelliklerinin emzirme öz-yeterliliği üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı saptanmıştır (p>0,05). SONUÇ: Geliştirilen ölçeğin geçerli ve güvenilir bir araç olduğu görülmüştür. Postpartum dönemde emzirme öz-yeterliliğinin belirlenmesinde kronotipten ziyade uyku kalitesinin daha önemli bir belirleyici olduğu görülmüştür.
Özet (Çeviri)
INTRODUCTION AND AIM: The postpartum period is a process in which the maternal body undergoes biopsychosocial reorganization, and circadian changes associated with infant care may negatively affect sleep quality. The aim of this study is to examine the effects of chronotype characteristics of breastfeeding mothers in the postpartum period on sleep quality and breastfeeding self-efficacy, and to develop the Sleep Quality Scale for Breastfeeding Mothers and test its validity and reliability. MATERIALS AND METHOD: The study was conducted in two phases. The first phase was designed as methodological and cross-sectional, while the second phase was conducted as a correlational study. The sample consisted of breastfeeding mothers at 6–8 weeks postpartum, including 150 participants in the first phase and 353 participants in the second phase. RESULTS: The scale demonstrated a Cronbach's alpha coefficient of 0.791 and a McDonald's omega value of 0.799. The Sleep Quality Scale for Breastfeeding Mothers was found to have a single-factor structure consisting of 6 items. Exploratory factor analysis revealed a Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) value of 0.826, and Bartlett's test of sphericity was significant (χ²(15)=235.062; p<0.05). The scale explained 49.825% of the total variance. A positive and significant relationship was found between sleep quality and breastfeeding self-efficacy (r=0.300; p<0.001). Simple linear regression analysis showed that sleep quality significantly and positively predicted breastfeeding self-efficacy (β=0.300; p<0.001), explaining 9% of the variance (R²=0.090). Multiple regression analysis indicated that chronotype characteristics had no significant effect on breastfeeding self-efficacy (p>0.05). CONCLUSION: The developed scale was found to be a valid and reliable tool. Sleep quality, rather than chronotype, appears to be a more important determinant of breastfeeding self- efficacy in the postpartum period.
Benzer Tezler
- Erken postpartum dönemde annelerin emzirmeye ilişkin tutum ve başarılarını etkileyen faktörler
Factors influencing the attitudes and successes related to mothers' breastfeeding in the early postpartum period
DÖNDÜ KURNAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Sağlık EğitimiAdnan Menderes ÜniversitesiEbelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HALE UYAR HAZAR
- Postpartum dönemde annelerin maternal bağlanma düzeyleri ve etkileyen faktörler
Maternal attachment levels of mothers in the postpartum period and affecting factors
ŞEYMA DÖNDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Hemşirelikİstanbul Medipol ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM AVCI
- Annelerin emzirmeye ilişkin öz yeterlilikleri ve sosyal destek durumlarının emzirme sorunlarına etkisi
The effect of mothers' self-efficacy and social support status on breastfeeding problems
NESRİN ÇÖREKÇİOĞLU
- Doğum sonu dönemdeki kadınların e-sağlık okuryazarlık düzeyi ile maternal bağlanma ve emzirme öz yeterlilikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between e-health literacy level and maternal attachment and breastfeeding self-efficacy of postpartum women
AYŞEGÜL KAHRAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Hemşirelikİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERDA ÖZBAŞARAN
- Baba desteğinin annenin emzirme motivasyonuyla ilişkisi
The relationship between fathers' support and mothers' motivation to breastfeed
ELİF ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
EbelikEskişehir Osmangazi ÜniversitesiEbelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEBAHAT ÖZERDOĞAN