İnek ve koyun sütlerinde makrosiklik lakton yapılı antiparaziter ilaç kalıntılarının LC-MS/MS ile belirlenmesi
Determination of macrocyclic lactone-based antiparasitic drug residues in cow and sheep milk by LC-MS/MS
- Tez No: 1017101
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUNCER ÇAKMAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Besin Hijyeni ve Teknolojisi, Food Hygiene and Technology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Veteriner Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Veterinerlik Besin Hijyeni ve Teknolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Makrosiklik laktonlar, veteriner hekimlikte endo ve ektoparaziter enfeksiyonların kontrolünde yaygın olarak kullanılan geniş spektrumlu antiparaziter ilaçlardır. Bu bileşikler hayvan sağlığının korunması ve verimliliğin artırılması açısından önemli olmakla birlikte, lipofilik özellikleri nedeniyle hayvansal dokularda birikebilmekte ve laktasyon döneminde süte geçerek gıda güvenliği ve halk sağlığı açısından risk oluşturabilmektedir. Bu nedenle süt ve süt ürünlerinde makrosiklik lakton kalıntılarının izlenmesi, ulusal ve uluslararası gıda güvenliği politikaları açısından kritik öneme sahiptir. Bu tez çalışmasında, Van ilinde faaliyet gösteren orta ölçekli işletmelerde üretilen inek ve koyun sütlerinde makrosiklik lakton grubu antiparaziter ilaçların kalıntı profili ve düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda abamektin (ABA), ivermektin (IVM), eprinomektin (EPR), doramektin (DOR) ve moksidektin (MOX) hedef analitler olarak seçilmiş ve analizlerde yüksek duyarlılık ve seçicilik sağlayan Sıvı Kromatografisi- Tandem Kütle Spektrometrisi (Liquid Chromatography Mass Spectrometry/LC-MS/MS) yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada toplam 106 süt numunesi (56 inek ve 50 koyun sütü) analiz edilmiş, numune hazırlama ve analiz süreçleri validasyon kriterlerine uygun olarak yürütülmüştür. Sonuç olarak, incelenen süt numunelerinde hedef makrosiklik lakton bileşiklerine rastlanmamıştır (<LOD). Bu bulgu, numunelerin söz konusu antiparaziter ilaç kalıntıları açısından güvenli olduğunu ortaya koymakta ve bölgede iyi veterinerlik uygulamalarına uyumun yanı sıra ilaç kullanımına ilişkin bekleme sürelerinin büyük ölçüde mevzuata uygun şekilde uygulandığını düşündürmektedir. Ayrıca, süt üretiminde biyogüvenlik, sürdürülebilir yönetim ve kalite kontrol uygulamalarının bütüncül bir şekilde yürütülmesinin ve yüksek duyarlılığa sahip analitik yöntemlerin kullanımının ürün güvenliğinin sağlanmasında kritik rol oynadığını göstermektedir. Bu çalışma, Van ili özelinde sütlerde makrosiklik lakton kalıntılarına ilişkin veri eksikliğini gidererek bölgesel düzeyde referans niteliğinde bir bilgi seti sunmaktadır. Elde edilen verilerin, gelecekte yürütülecek izleme ve risk değerlendirme çalışmalarına temel oluşturacağı ve gıda güvenliği açısından risk haritalama çalışmalarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. LC-MS/MS yönteminin süt matriksinde güvenilir, duyarlı ve uygulanabilir olduğu doğrulanmış ve bu çalışmanın süt ve süt ürünleri güvenliğine yönelik izleme programlarının etkinliğini destekleyerek halk sağlığının korunmasına ve gıda güvenliği politikalarının güçlendirilmesine katkı sunacağı kanaatine varılmıştır.
Özet (Çeviri)
Macrocyclic lactones are a broad-spectrum group of antiparasitic agents widely used in veterinary medicine, particularly for the control of endo- and ectoparasitic infections. These compounds play an important role in maintaining animal health and improving productivity. However, due to their lipophilic nature, they may accumulate in animal tissues and be excreted into milk during the lactation period, posing potential risks to food safety and public health. The uncontrolled or inappropriate use of antiparasitic drugs may lead to residues exceeding maximum residue limits (MRLs) and adversely affect consumer health. Therefore, monitoring macrocyclic lactone residues in milk and dairy products is of critical importance within national and international food safety policies. This thesis aimed to determine the residue profile and levels of macrocyclic lactone antiparasitic drugs in cow and sheep milk produced in medium-scale farms in Van province. In this context, abamectin (ABA), ivermectin (IVM), eprinomectin (EPR), doramectin (DOR), and moxidectin (MOX) were selected as target analytes, and analyses were performed using Liquid Chromatography-Tandem Mass Spectrometry (LC-MS/MS), a highly sensitive and selective analytical technique. A total of 106 milk samples (56 cow and 50 sheep milk samples) were analyzed. Sample preparation, extraction, and measurement procedures were conducted in accordance with validation criteria. Based on the analytical results, no target macrocyclic lactone compounds were detected in the milk samples examined (<LOD). This finding indicates that the samples are safe with respect to these antiparasitic drug residues and suggests, in addition to compliance with good veterinary practices in the region, that withdrawal periods related to drug usage are largely implemented in accordance with regulations. Furthermore, the results demonstrate that the integrated implementation of biosecurity, sustainable management, and quality control practices in milk production, along with the use of highly sensitive analytical methods, plays a critical role in ensuring product safety. This study provides a reference dataset at the regional level by addressing the lack of data on macrocyclic lactone residues in milk in Van province. It is considered that the obtained data will serve as a basis for future monitoring and risk assessment studies and will contribute to food safety oriented risk mapping efforts. In addition, the LC-MS/MS method was confirmed to be reliable, sensitive, and applicable in the milk matrix. Finally, this study supports the effectiveness of monitoring programs for milk and dairy product safety, thereby contributing to the protection of public health and the strengthening of food safety policies.
Benzer Tezler
- Çiğ inek ve koyun sütlerinde crımean-congo hemorrhagic fever vırus antijeni araştırılması
Investigation of crimean-congo hemorrhagic fever virus raw cow milk and raw ewe milk
GÜLSÜM AKDENİZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiCumhuriyet ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Bakteriyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAZİF ELALDI
- İnek, koyun ve keçi sütlerinde yaz ve kış mevsimlerinde aflatoksin m1 düzeyinin belirlenmesi
Detection of aflatoxin M1 levels in cow, sheep and goat milk in winter and summer seasons
ÖNDER BİLGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Besin Hijyeni ve TeknolojisiAdnan Menderes ÜniversitesiBesin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. DEVRİM BEYAZ
- Farklı hayvan sütlerinde insan sağlığı üzerine etkili bazı mikroRNA'ların miktarının tespiti ve farklı ısıl işlemlerin bu mikroRNA'lara etkisinin araştırılması
Determining the amount of some microRNAs that are effective on human health in different animal milks and investigating the effects of different heat treatments on these microRNAs
AHMET ÇELİK
Doktora
Türkçe
2023
Besin Hijyeni ve TeknolojisiDicle ÜniversitesiVeterinerlik Gıda Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYDIN VURAL
- Koyun sütünden işlenen beyaz peynirlerde inek sütü varlığını saptama düzeyinin belirlenmesi
Detection of cow's milk level in white cheese made from sheep's milk
BEDİA ŞİMŞEK
Doktora
Türkçe
2003
Gıda MühendisliğiAnkara ÜniversitesiSüt Teknolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜMER URAZ
- Farklı tür sütlerden üretilen torba (süzme) yoğurtlarda element içeriğinin belirlenmesi
The determination of the element content in concentrated (torba) yoghurts produced from different types of milk
HASAN ŞANAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Gıda MühendisliğiMustafa Kemal ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZEHRA GÜLER