Kavram karikatürleri kullanılarak yapılan öğretimin ilkokul öğrencilerinin kavramsal anlamalarına ve başarılarına etkisi
The effect of teaching using concept cartoons on primary school students' conceptual understanding and achievement
- Tez No: 1017712
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATMA COŞTU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Fen eğitimi, kavram yanılgısı, kavramsal öğretim, kavram karikatürü, Science education, misconception, conceptual teaching, concept cartoon
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, ilkokul üçüncü sınıf öğrencilerinin Fen Bilimleri dersi“Işık ve Ses”ünitesi kapsamında sahip oldukları kavram yanılgıları ile akademik başarı düzeyleri üzerinde farklı kavramsal öğretim yöntemlerinin etkisini incelemektir. Araştırma, karma araştırma yaklaşımı doğrultusunda tasarlanmış olup nicel ve nitel verilerin birlikte kullanıldığı bir süreçten oluşmaktadır. Araştırmanın nicel boyutunda tek grup ön test–son test yarı deneysel desen kullanılmış, nitel boyutunda ise öğrencilerin kavramsal değişimleri derinlemesine incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında İstanbul ilinde bir devlet ilkokulunda öğrenim gören 29 üçüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak nicel veriler için Fen Bilimleri Başarı Testi, nitel veriler için ise araştırmacı tarafından geliştirilen Kavram Yanılgısı Testi kullanılmıştır. Veri toplama süreci,“Işık ve Ses”ünitesi kapsamında yürütülen 5 haftalık öğretim sürecini kapsamaktadır. Uygulama sürecinde dersler, 5E öğrenme modeli temel alınarak yapılandırılmış; kavram karikatürleri başta olmak üzere kavram haritası, analoji, yapılandırılmış grid ve kavram değişim metinleri gibi kavramsal öğretim teknikleri kullanılmıştır. Süreç boyunca öğrencilerin ön bilgileri ortaya çıkarılmış, kavramsal çatışma oluşturulmuş ve bilimsel kavramlara ulaşmaları desteklenmiştir. Uygulama öncesinde ve sonrasında aynı ölçme araçları kullanılarak öğrencilerin kavram yanılgıları ve akademik başarı düzeylerindeki değişim incelenmiştir. Elde edilen veriler, karma yöntem yaklaşımına uygun olarak nicel ve nitel veri analiz teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, uygulanan kavramsal öğretim yöntemlerinin öğrencilerin kavram yanılgılarını azaltmada etkili olduğunu ve bilimsel kavramları yeniden yapılandırmalarına katkı sağladığını göstermektedir. Ayrıca ön test ve son test sonuçları arasındaki olumlu değişim, öğretim sürecinin öğrencilerin fen başarılarını destekleyici yönde etkilediğini ortaya koymaktadır. Araştırmada kontrol grubunun bulunmaması ve başarıya ilişkin ileri düzey istatistiksel karşılaştırmaların yapılmamış olması önemli sınırlılıklar arasında yer almakla birlikte, elde edilen bulgular kavramsal öğretim yöntemlerinin fen öğretiminde etkili bir yaklaşım olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this research is to examine the effects of different conceptual teaching methods on the misconceptions and academic achievement levels of third-grade primary school students in the“Light and Sound”unit of the Science course. The research was designed in accordance with a mixed research approach and consists of a process using both quantitative and qualitative data. In the quantitative dimension of the research, a single-group pre-test–post-test quasi-experimental design was used, while in the qualitative dimension, the conceptual changes of the students were examined in depth. The study group of the research consists of 29 third-grade students studying in a public primary school in Istanbul during the 2024–2025 academic year. In the research, the Science Achievement Test was used as a data collection tool for quantitative data, and the Misconception Test developed by the researcher was used for qualitative data. The data collection process covers the 5-week teaching process conducted within the scope of the“Light and Sound”unit. In the application process, the lessons were structured based on the 5E learning model; conceptual teaching techniques such as concept cartoons, concept maps, analogies, structured grids, and concept change texts were used. Throughout the process, students' prior knowledge was revealed, conceptual conflict was created, and they were supported in reaching scientific concepts. Changes in students' misconceptions and academic achievement levels were examined before and after the intervention using the same measurement tools. The data obtained were analyzed using quantitative and qualitative data analysis techniques in accordance with the mixed methods approach. The research findings show that the applied conceptual teaching methods are effective in reducing students' misconceptions and contributing to their restructuring of scientific concepts. Furthermore, the positive change between the pre-test and post-test results reveals that the teaching process positively impacted students' science achievement. While the absence of a control group and the lack of advanced statistical comparisons regarding achievement are significant limitations of the study, the findings demonstrate that conceptual teaching methods are an effective approach in science education.
Benzer Tezler
- Geometrik şekiller ve cisimler konusunda kavram karikatürü kullanımının öğrencilerin akademik başarılarına etkisi
The effect of concept cartoon technique on students' academic achievement in geometric shapes and objects
BAHAR KÖŞKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YASİN GÖKBULUT
- Web 2.0 araçları kullanılarak yapılan öğretimin akademik başarıya, hızlı içerik geliştirme öz-yeterlik inancına ve farkındalığa etkisi: periyodik sistem konusu
The effect of teaching using web 2.0 tools on academic achievement, rapid content development self-effi̇cacy belief and awareness: Peri̇odi̇c system topic
ŞULE CAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAlanya Alaaddin Keykubat ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA DEMİRCİ
- Kavram karikatürleri ile zenginleştirilmiş kavramsal değişim metinlerinin sınıf öğretmeni adaylarının basit elektrik devreleri konusundaki kavramsal anlama ve tutumlarına etkisi
The effect of conceptual change texts enriched with concept cartoons on primary school teacher candidates' conceptual understanding and attitudes towards simple electric circuits
BİLGETÜRK YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimMehmet Akif Ersoy ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDAL TAŞLIDERE
- Üstkavramsal öğretim etkinliklerinin öğrencilerin sosyal bilgiler dersinde yer alan hukuk konularını anlamaları üzerine etkisi
The Effect of Metaconceptual Teaching Activities on Students' Understanding of Law Related Subjects in Social Studies
OSMAN SABANCI
- Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinde evsel atıklar ve geri dönüşüm konusunda bilimsel karikatürler kullanılarak farkındalık oluşturulması
To raise awareness in the 7th grade students by using scientificcartoons on domestic waste and recycling
ZEHRA DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLEK ÇELİKLER