Gilaburu (Viburnum opulus L.) meyvesinin farklı işlem koşullarındakalite özelliklerinin belirlenmesi ve yeşil sentezle gümüşnanopartikül üretimi
Determination of quality characteristics of gi̇laburu (Viburnum opulus L.) fruit under different processing conditions and green synthesis of silver nanoparticles
- Tez No: 1018150
- Danışmanlar: PROF. DR. HASAN VARDİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Gıda Mühendisliği, Food Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Harran Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Viburnum opulus L., Adoxaceae familyasına ait, ülkemizde özellikle İç Anadolu Bölgesi' nde yetişen ve halk arasında gilaburu olarak bilinen önemli bir meyve türüdür. Fenolik bileşikler, flavonoidler ve antosiyaninler bakımından zengin içeriğe sahip olan gilaburu hem geleneksel tüketimde hem de fonksiyonel gıda uygulamalarında dikkat çeken bir potansiyel taşımaktadır. Bu tez çalışmasında Türkiye' nin Yozgat ilinde yetişen gilaburu meyveleri kullanılmıştır. Meyve suyu, kabuk ve çekirdek fraksiyonlarının fizikokimyasal ve biyoaktif özellikleri belirlenmiş, kurutma, depolama ve fermantasyon süreçlerinin kalite parametreleri üzerindeki etkileri kapsamlı olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca gilaburu meyve ekstraktı kullanılarak yeşil sentez yöntemiyle gümüş nanopartikül üretimi gerçekleştirilmiş ve sentez koşullarının nanopartikül özellikleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Konveksiyonel kurutma işlemi 60, 70 ve 80 °C sıcaklıklarda uygulanmış ve sıcaklık artışıyla birlikte kurutma süresinin azaldığı, efektif nem difüzyon katsayısının arttığı belirlenmiştir. İnce tabaka kurutma modelleri arasında Midilli modelinin deneysel verilerle en yüksek uyumu gösterdiği saptanmıştır. Depolama çalışmaları sonucunda +4 °C' de muhafaza edilen örneklerin toplam fenolik madde, flavonoid, antosiyanin ve antioksidan kapasite bakımından daha stabil olduğu belirlenmiştir. Fermentasyon sürecinde özellikle oda sıcaklığında yürütülen uygulamalarda biyoaktif bileşenlerde daha belirgin azalmalar gözlenmiştir. Fraksiyonlar arası karşılaştırmada meyve suyu örneklerinin toplam fenolik içerik ve antioksidan kapasite bakımından daha yüksek değerlere sahip olduğu tespit edilmiştir. Nanopartikül sentezinde farklı pH ve sıcaklık koşulları uygulanmış ve elde edilen gümüş nanopartiküller UV-Vis, SEM-EDX, FTIR ve XRD analizleri ile karakterize edilmiştir. Sonuçlar, sentez parametrelerinin partikül boyutu, kristal yapı, yüzey fonksiyonel grupları ve elementel bileşim üzerinde belirleyici olduğunu göstermiştir. Antimikrobiyal değerlendirmelerde sentezlenen nanopartiküllerin bazı Gram-pozitif ve Gram-negatif bakterilere karşı etkili olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Viburnum opulus L., belonging to the Adoxaceae family, is an important fruit species commonly known as gilaburu in Türkiye and predominantly cultivated in the Central Anatolia Region. Rich in phenolic compounds, flavonoids, and anthocyanins, gilaburu possesses considerable potential for both traditional consumption and functional food applications. In this doctoral study, gilaburu fruits grown in Yozgat province of Türkiye were used. The physicochemical and bioactive properties of juice, peel, and seed fractions were determined, and the effects of drying, storage, and fermentation processes on quality parameters were comprehensively evaluated. In addition, silver nanoparticle production was carried out using the green synthesis approach with gilaburu fruit extract, and the effects of synthesis conditions on nanoparticle characteristics were investigated. Convective drying was applied at 60, 70, and 80 °C, and it was determined that increasing the temperature reduced drying time while increasing the effective moisture diffusion coefficient. Among thin-layer drying models, the Midilli model showed the best fit to the experimental data. Storage studies revealed that samples preserved at +4 °C were more stable in terms of total phenolic content, flavonoid content, anthocyanin content, and antioxidant capacity. During fermentation, more pronounced decreases in bioactive compounds were observed, particularly in applications conducted at room temperature. A comparison of fractions indicated that fruit juice samples exhibited higher total phenolic content and antioxidant capacity. In nanoparticle synthesis, different pH and temperature conditions were used, and the obtained silver nanoparticles were characterized using UV-Vis, SEM-EDX, FTIR, and XRD. The results demonstrated that synthesis parameters significantly influenced particle size, crystal structure, surface functional groups, and elemental composition. Antimicrobial evaluations indicated that the synthesized nanoparticles were effective against certain Gram-positive and Gram-negative bacteria.
Benzer Tezler
- Farklı kurutma yöntemlerinin gilaburu (Viburnum opulus L.) meyvesinin kurutma karakteristiklerine ve biyokimyasal içeriğine etkisinin belirlenmesi ve kurutulmuş ürünlerin görüntü işleme ve makine öğrenmesi ile sınıflandırılması
Determination of the impact of various drying techniqueson the biochemical content and drying characteristics ofgi̇laburu (Viburnum opulus L.) fruit and classifying driedproducts via image processing and machine learning
SEDA GÜNAYDIN
Doktora
Türkçe
2024
ZiraatErciyes ÜniversitesiBiyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEVDET SAĞLAM
- Geleneksel olarak fermente edilmiş gilaburu (Viburnum opulus L.) meyvesinin suyundan izole edilen laktik asit bakterilerinin endüstriyel gilaburu suyu üretiminde kullanım olanakları
The possibility of using lactic acid bacteria isolated from traditionally fermented European cranberrybush (Viburnum opulus L.) juice in the manufacture of industrial fruit juice
NURDAN YAPAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Gıda MühendisliğiErciyes ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. OSMAN SAĞDIÇ
- LC-ESI-MS and On-line HPLC-ABTS yöntemleriyle belirlenen gilaburu, kızılcık, kokulu üzüm ve karayemiş meyvelerinin biyoaktif fenolik bileşimi
Bioactive phenolic composition of snowball, european cornel, fox grape and cherry laurel determined with LC-ESI-MS and On-line HPLC-ABTS methods
AYÇA AKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
BiyokimyaKaradeniz Teknik ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT KÜÇÜK
- Gilaburu (Viburnum opulus L.) meyvesinden yeni yöntemlerle fenolik bileşenlerin ekstraksiyonu ve gilaburu tozunun mikroenkapsülasyonu
Extraction of phenolic compounds with novel methods from european cranberrybush (Viburnum opulus L.) fruit and microencapsulation of gilaburu powder
YAŞAR ÖZLEM ALİFAKI
Doktora
Türkçe
2019
Gıda MühendisliğiAnkara ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGE ŞAKIYAN DEMİRKOL
- Gilaburu meyvesinden fenolik bileşiklerin mikrodalga destekli ekstraksiyonunda işlem parametrelerinin optimize edilmesi ve ekstraktların enkapsülasyonu
Optimization of extraction parameters and encapsulation of phenolic compounds extracted from gi̇laburu fruit by microwave assisted extraction
PINAR ÜNSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Gıda MühendisliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLCAN ÖZKAN
DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU AYDIN