Geri Dön

Zihinsel yorgunluk ve farklı şekerleme sürelerinin voleybol performansı ve beyin aktivitesi üzerindeki etkileri

Effects of mental fatigue and different nap durations on volleyball performance and brain activity

PDF İndir

  1. Tez No: 1018286
  2. Yazar: OĞUZHAN BOZKURT
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZGÜR EKEN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Spor, Sports
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İnönü Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Zihinsel yorgunluğun voleybolcularda çeviklik performansı, sıçrama performansı ve elektroensefalografik (EEG) aktivite üzerindeki etkilerini incelemek ve farklı şekerleme sürelerinin (20, 40, 60 ve 90 dakika) bu etkileri azaltmadaki rolünü değerlendirmektir. Materyal ve Metot: Araştırmaya yaş ortalaması 20,60±0,97 yıl olan 10 erkek voleybolcu gönüllü olarak katılmıştır. Çalışma, randomize çapraz geçişli tekrarlı ölçümler deneysel deseninde yürütülmüştür. Katılımcılar kontrol (KON), zihinsel yorgunluk (ZY), 20 dakikalık şekerleme (ŞEK20), 40 dakikalık şekerleme (ŞEK40), 60 dakikalık şekerleme (ŞEK60) ve 90 dakikalık şekerleme (ŞEK90) olmak üzere altı farklı protokolü tamamlamıştır. Zihinsel yorgunluk 15 dakikalık Stroop Testi ile oluşturulmuştur. Performans değerlendirmelerinde Voleybola Özgü Çeviklik Testi (VÇT) ve Karşı Hareket Sıçraması (CMJ) kullanılmıştır. EEG verileri Emotiv EPOC Flex sistemi ile Fz, Cz, Pz, O1 ve O2 elektrotlarından kaydedilmiş, veriler Friedman ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testleri ile analiz edilmiştir. Bulgular: Zihinsel yorgunluk, VÇT süresini 7,09 ± 0,46 sn'den 8,02 ± 0,52 sn'ye artırarak çeviklik performansını olumsuz etkilemiştir (p<0,001). Tüm şekerleme protokollerinde çeviklik performansı, zihinsel yorgunluk koşuluna kıyasla daha iyi bulunmuş ve ikili karşılaştırmalarda anlamlı farklılıklar saptanmıştır (p<0,05). CMJ performansı zihinsel yorgunluk sonrasında 55,98 ± 1,64 cm'den 52,65 ± 1,32 cm'ye düşmüştür (p<0,05). Yalnızca 20 dakikalık şekerleme protokolü, sıçrama yüksekliğini 57,56 ± 2,71 cm'ye yükselterek anlamlı toparlanma sağlamıştır (p<0,05). EEG analizlerinde frontal, parietal ve oksipital bölgelerde delta ve alfa bantlarında, ayrıca bazı protokollerde Theta/Alfa ve Theta/Beta oranlarında anlamlı değişiklikler belirlenmiştir (p<0,05). Sonuç: Zihinsel yorgunluk voleybola özgü çeviklik ve sıçrama performansını olumsuz etkilemektedir. Şekerleme uygulamaları özellikle çeviklik performansının iyileştirilmesinde etkili görünürken, sıçrama performansındaki toparlanma şekerleme süresine bağlı olarak değişmektedir. EEG bulguları ise kısa süreli şekerleme sonrasında bazı kortikal bölgelerde gözlenen değişimlerin performans bulgularını destekleyebileceğini düşündürmektedir.

Özet (Çeviri)

Purpose: The aim of this study was to examine the effects of mental fatigue on agility performance, jump performance, and electroencephalographic (EEG) activity in volleyball players, and to evaluate the role of different nap durations (20, 40, 60, and 90 min) in mitigating these effects. Material and Method: Ten male volleyball players (mean age: 20.60±0.97 years) voluntarily participated in the study. A randomized crossover repeated-measures experimental design was employed. Participants completed six different protocols: control (CON), mental fatigue (MF), 20-min nap (NAP20), 40-min nap (NAP40), 60-min nap (NAP60), and 90-min nap (NAP90). Mental fatigue was induced using a 15-min Stroop Test. Performance assessments included the Volleyball Agility Test (VAT) and Countermovement Jump (CMJ). EEG data were recorded using the Emotiv EPOC Flex system from the Fz, Cz, Pz, O1, and O2 electrode sites. Data were analyzed using the Friedman and Wilcoxon Signed-Rank tests. Results: Mental fatigue impaired agility performance by increasing the Volleyball Agility Test (VAT) time from 7.09 ± 0.46 s to 8.02 ± 0.52 s (p < 0.001). Across all nap-opportunity conditions, agility performance was better than under the mental fatigue condition, with significant differences observed in pairwise comparisons (p < 0.05). Countermovement jump (CMJ) height decreased from 55.98 ± 1.64 cm to 52.65 ± 1.32 cm following mental fatigue (p < 0.05). Only the 20-min nap-opportunity condition produced a significant recovery in CMJ performance, increasing jump height to 57.56 ± 2.71 cm (p < 0.05). EEG analyses revealed significant changes in the delta and alpha frequency bands over the frontal, parietal, and occipital regions, as well as significant alterations in the Theta/Alpha and Theta/Beta ratios in selected protocols (p < 0.05). Conclusion: Mental fatigue negatively affects volleyball-specific agility and jump performance. Nap-opportunity conditions appear to support recovery, particularly in agility performance, whereas recovery in jump performance varies according to nap duration. EEG findings further suggest that changes observed in selected cortical regions following short-duration nap opportunities may be associated with the observed performance outcomes.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    679749

    Farklı dar alan oyunlarında zihinsel yorgunluğun psikofizyolojik cevaplara ve teknik beceriye etkisinin incelenmesi

    The effects of mental fatigue on psychophysiological responses and technical actions in different small sided games

    YUSUF SOYLU

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    SporSakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi

    Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabiilim Dalı

    DOÇ. DR. FİKRET RAMAZANOĞLU

  2. Tez No

    1006482

    Mental yorgunluk ve farklı yüklerin post aktivasyon performans artışına etkileri: bench pres ve squat üzerine bir inceleme

    The effects of mental fatigue and different loads on post activation performance enhancement: An examination of the bench press and squat

    CANSU BULUTER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    SporEskişehir Teknik Üniversitesi

    Hareket ve Antrenman Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. CELİL KAÇOĞLU

  3. Tez No

    918006

    Zihinsel yorgunluk uygulaması sonrası oynanan aralıklı ve sürekli dar alan oyununlarının performans, psikofizyoloji ve teknik cevaplar üzerine etkilerinin incelenmesi

    Effects of mental fatigue on performance, psychophysiological and technical responses in intermittent and continuous small-sided soccer games

    FURKAN ÖZTÜRK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    SporTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi

    Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ERŞAN ARSLAN

  4. Tez No

    970530

    Adölesan hentbolcularda zihinsel ve fiziksel yorgunluk görevlerinin kesme hareketi değerlendirme puanına etkisi

    The effect of mental and physical fatigue tasks on cutting movement assessment score in adolescent handball players

    AHMET SAİD UYAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    SporSüleyman Demirel Üniversitesi

    Spor Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. CEM ÇETİN

  5. Tez No

    802985

    Biyofilik iç mekanlar ve zihinsel yorgunluk üzerine deneysel bir araştırma

    An experimental research on biophilic interiors and mental fatigue

    ILGIN ÖZDEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Peyzaj MimarlığıAnkara Üniversitesi

    Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HATİCE İLKDEN TAZEBAY

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ESİN ÇETİN

Geri Dön