Erken dönem uyumsuz şemalar ile partner odaklı obsesif-kompulsif belirtiler arasındaki ilişki: romantik ilişkiye yönelik obsesif-kompulsif belirtilerin aracılık rolü
The relationship between early maladaptive schemas and partner-focused obsessive-compulsive symptoms: The mediating role of relationship-focused obsessive-compulsive symptoms
- Tez No: 1018425
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FERAH ÇEKİCİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın genel amacı; yetişkinlerde erken dönem uyumsuz şemaların partner odaklı obsesif-kompulsif belirtiler ile ilişkisinde romantik ilişkiye yönelik obsesif-kompulsif belirtilerin aracı rolünü test etmektir. Araştırmanın yöntemi, ilişkisel tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırma örneklemini romantik ilişkisi olan veya yakın geçmişte romantik ilişkisi bulunan toplam 293 yetişkin oluşturmuştur. Ölçme aracı olarak demografik bilgi formu, Young Şema Ölçeği, Romantik İlişki Obsesyon ve Kompulsiyonları Ölçeği ve Partnere İlişkin Obsesif-Kompulsif Belirti Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde t-testi, varyans analizi gibi bazı betimleyici istatistik analizleri ile yapısal eşitlik modeli uygulanmıştır. Modelde ilk olarak, bağımsız değişken olan erken dönem uyumsuz şemaların, aracı değişken olan romantik ilişkiye yönelik obsesif kompulsif belirtiler ile ilişkisi incelenmiştir. Analiz sonuçları, şema yapılarının romantik ilişkiye yönelik obsesyon ve kompulsiyonları pozitif yönde, anlamlı ve güçlü bir şekilde yordadığını ortaya koymuştur. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, oluşturulan modelde erken dönem uyumsuz şemaların partner odaklı obsesif-kompulsif belirtiler ile doğrudan ilişkisinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı, buna karşın dolaylı ilişkinin istatistiksel açıdan anlamlı olduğu sonucuna varılmıştır. Bu bulguya göre, erken dönem uyumsuz şemalar ile partner odaklı belirtiler arasındaki bu ilişki, romantik ilişkiye yönelik obsesif-kompulsif belirtiler aracılığıyla gerçekleşmektedir. Elde edilen bu sonuçlar, modelde tam aracılık (full mediation) örüntüsünün baskın olduğunu göstermektedir. Bir başka ifadeyle; erken dönem uyumsuz şemalar, partner odaklı obsesif belirtileri doğrudan yordamak yerine, bu belirtileri ilişkiye yönelik genel obsesyon ve kompulsiyonlar üzerinden açıklamaktadır. Sonuç olarak; erken dönem uyumsuz şemalar romantik ilişki odaklı belirtilerin doğrudan, partner odaklı belirtilerin ise anlamlı bir dolaylı yordayıcısı olduğu saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
The primary aim of this study was to examine the mediating role of relationship-centered obsessive-compulsive symptoms in the association between early maladaptive schemas and partner-focused obsessive-compulsive symptoms among adults. The study employed a descriptive correlational research design. The sample consisted of 293 adults who were currently involved in a romantic relationship or had experienced a romantic relationship in the recent past. Data were collected using a demographic information form, the Young Schema Questionnaire, the Relationship Obsessive-Compulsive Inventory, and the Partner-Related Obsessive-Compulsive Symptoms Inventory. Data analysis included descriptive statistical methods, such as independent samples t-tests and analysis of variance (ANOVA), as well as structural equation modeling (SEM). Initially, the relationship between early maladaptive schemas, as the independent variable, and relationship-centered obsessive-compulsive symptoms, as the mediating variable, was examined within the proposed model. The findings indicated that schema domains significantly, positively, and strongly predicted relationship-centered obsessions and compulsions. According to the results, the direct relationship between early maladaptive schemas and partner-focused obsessive-compulsive symptoms was not statistically significant, whereas the indirect relationship was found to be statistically significant. These findings suggest that the association between early maladaptive schemas and partner-focused symptoms operates through relationship-centered obsessive-compulsive symptoms. The results further demonstrated that a full mediation pattern was predominant in the proposed model. In other words, rather than directly predicting partner-focused obsessive-compulsive symptoms, early maladaptive schemas explain these symptoms through broader relationship-centered obsessions and compulsions. In conclusion, early maladaptive schemas were identified as a direct predictor of relationship-centered obsessive-compulsive symptoms and a significant indirect predictor of partner-focused obsessive-compulsive symptoms.
Benzer Tezler
- Romantik ilişkilerde çatışmanın erken dönem uyumsuz şemalar ve bilişsel esneklik ile ilişkisi
Investigating the romantic conflict resolution styles in relation to early maladaptive schemas and cognitive flexibility
FATMA NUR AR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYNUR FEYZİOĞLU
- Üniversite öğrencilerinde erken dönem uyumsuz şemalar, yetişkin bağlanma stilleri ve yakın partner şiddeti arasındaki ilişkinin incelenmesi: Niğde örneği
Investigation of the relationship between early maladaptive schemas, adult attachment styles and close partner violence in university students: The case of Niğde
VEYİS BÖGE
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiNiğde Ömer Halisdemir ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASEMİN YAVUZER
- The effects of early maladaptive schemas on each partner's marital satisfaction: the mediating roles of schema coping styles and perceived partner responsiveness
Erken dönem uyumsuz şemaların partnerlerin evlilik doyumu üzerine etkileri: Şema baş etme stilleri ve partner duyarlılık algısının aracı rolleri
SELİN AKKOL
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
PsikolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE NURAY KARANCI
- The relationship between parental acceptance-rejection and intimate partner acceptance-rejection among married individuals: Mediating role of early maladaptive schemas
Evli bireylerde ebeveyn kabul-reddi ve eş kabul-reddi arasındaki ilişkide erken dönem uyumsuz şemaların aracı rolü
BEGÜM BABUŞCU
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
PsikolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜROL FIŞILOĞLU
- Şiddete maruz kalan kadınlarda depresyon ve erken dönem uyumsuz şemalar ilişkisisinin incelenmesi
Depression and early mismatched schemes in women exposed to violence
RUKİYE NUR ÖZKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA IŞIK