Pediatrik onkoloji hastalarında görülen nefrolojik komplikasyonların değerlendirilmesi
Evaluation of nephrological complications in pediatric oncology patients
- Tez No: 1018531
- Danışmanlar: PROF. DR. BAHAR BÜYÜKKARAGÖZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Pediatrik onkoloji hastalarında nefrolojik komplikasyonlar; maligniteye, KT protokollerine, destek tedavilere ve enfeksiyonlara bağlı gelişebilen, morbidite ve mortaliteyi etkileyen multifaktöriyel sorunlardır. Kanserli çocuklarda sağkalım oranlarının artmasıyla birlikte renal etkilenimin erken tanınması önem kazanmış, onko-nefroloji yaklaşımı pediatrik onkoloji izleminin önemli bileşeni haline gelmiştir. Bu çalışmada, lösemi dışı malignite tanısıyla izlenen pediatrik hastalarda nefrolojik komplikasyonların sıklığını, dağılımını ve ilişkili risk faktörlerini değerlendirmek amaçlandı. Retrospektif olarak planlanan çalışmaya, Ocak 2020-Ocak 2025 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Onkoloji Polikliniğinde izlenen 1 ay-18 yaş arasındaki 176 hasta dahil edildi. Hastaların %51,7'si erkekti; ortalama tanı yaşı 91,88±66,07 ay, ortalama izlem süresi 30,16±20,59 aydı. En sık tanılar retinoblastom, SSS tümörleri ve lenfomalardı. Hastaların üçte birinde (n=59, %33,5) nefrolojik komplikasyon gelişti. En sık görülen nefrolojik komplikasyon elektrolit bozukluğuydu (n=32, %18) ve elektrolit bozuklukları içinde hiponatremi (n=22, %68,8) ilk sırada yer aldı. Nefrolojik komplikasyon gelişimi; konvansiyonel KT, vinkristin, etoposid, siklofosfamid, ifosfamid, yüksek doz MTX (hepsi için p<0,001), doksorubisin (p=0,002), KT dışı nefrotoksik ilaç kullanımı ve nötropenik ateş (ikisi için de p<0,001) ile anlamlı ilişkili bulundu. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde yüksek doz MTX'ın nefrolojik komplikasyon riskini 8 kat (OR:8,26; p<0,001), ifosfamidin ise 4 kat (OR:4,03; p=0,028) artırdığı saptandı. 19 hastada ABH (%10,8), 7 hastada (%4) KBH gelişimi görüldü. ABH gelişimi siklofosfamid, ifosfamid (ikisi için de p<0,001), yüksek doz MTX (p=0,002) ve KT dışı nefrotoksik ilaç kullanımı (p<0,001) ile ilişkiliyken; KBH gelişimi sisplatin (p=0,007) ve KT dışı nefrotoksik ilaç kullanımı (p=0,049) ile ilişkiliydi. Ayrıca nefrolojik komplikasyon gelişen hastalarda diğer olgulara göre mortalite oranı anlamlı yüksek görüldü (p<0,001). Sonuç olarak bu çalışma, pediatrik onkoloji hastalarında nefrolojik komplikasyonların yalnızca tedavi sürecinde izlenen ikincil sorunlar olmadığını; aksine mortaliteyi etkileyebilen, morbiditeye sebep olabilen ve prognoz açısından dikkatle değerlendirilmesi gereken önemli komplikasyonlar olduğunu göstermektedir. Çalışmamızın, pediatrik onkoloji hastalarında nefrolojik komplikasyonların sıklığı, dağılımı ve ilişkili risk faktörlerini ortaya koyarak onkonefroloji alanındaki klinik farkındalığın artmasına ve izlem yaklaşımlarının geliştirilmesine katkı sağlayacağı öngörülmektedir.
Özet (Çeviri)
Nephrological complications in pediatric oncology patients are multifactorial problems that may develop due to malignancy itself, chemotherapy protocols, supportive treatments, and infections, and may affect morbidity and mortality. With increasing survival rates among children with cancer, early recognition of renal involvement has gained importance, and the onco-nephrology approach has become an important component of pediatric oncology follow-up. This study aimed to evaluate the frequency, distribution, and associated risk factors of nephrological complications in pediatric patients followed with a diagnosis of non-leukemic malignancy. This retrospective study included 176 patients aged between 1 month and 18 years who were followed at the Pediatric Oncology Outpatient Clinic of Gazi University Faculty of Medicine between January 2020 and January 2025. Of the patients, 51.7% were male; the mean age at diagnosis was 91.88±66.07 months, and the mean follow-up duration was 30.16±20.59 months. The most common diagnoses were retinoblastoma, central nervous system tumors, and lymphomas. Nephrological complications developed in one-third of the patients (n=59, 33.5%). The most common nephrological complication was electrolyte disorder (n=32, 18%), and hyponatremia was the most frequent electrolyte disorder (n=22, 68.8%). The development of nephrological complications was significantly associated with conventional chemotherapy, vincristine, etoposide, cyclophosphamide, ifosfamide, high-dose methotrexate (p<0.001 for all), doxorubicin (p=0.002), non-chemotherapeutic nephrotoxic drug use, and neutropenic fever (p<0.001 for both).In multivariate logistic regression analysis, high-dose methotrexate increased the risk of nephrological complications 8-fold (OR: 8.26; p<0.001), while ifosfamide increased the risk 4-fold (OR: 4.03; p=0.028). Acute kidney injury developed in 19 patients (10.8%), and chronic kidney disease developed in 7 patients (4%). The development of acute kidney injury was associated with cyclophosphamide and ifosfamide (p<0.001 for both), high-dose methotrexate (p=0.002), and nonchemotherapeutic nephrotoxic drug use (p<0.001), whereas the development of chronic kidney disease was associated with cisplatin (p=0.007) and nonchemotherapeutic nephrotoxic drug use (p=0.049). In addition, the mortality rate was significantly higher among patients who developed nephrological complications compared with the other cases (p<0.001). In conclusion, this study demonstrates that nephrological complications in pediatric oncology patients are not merely secondary problems observed during the treatment process; rather, they are important complications that may affect mortality, contribute to morbidity, and should be carefully evaluated in terms of prognosis. By revealing the frequency, distribution, and associated risk factors of nephrological complications in pediatric oncology patients, this study is expected to contribute to increasing clinical awareness in the field of onco-nephrology and to improving follow-up approaches.
Benzer Tezler
- Çocuklarda kistik böbrek hastalıklarının özellikleri
Cystic kidney disease in children
SENEM MUT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UMUT SELDA BAYRAKCİ
- Nefrotik sendrom tanılı 8 yaş ve altındaki çocukların klinik, laboratuvar verilerinin ve tedaviye yanıtlarının değerlendirilmesi
Evaluation of patients under eight years of age diagnosed with nephrotic syndrome
SULTAN NİLAY YOĞUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA ŞEMSA ÇAYCI
- Çocuk Norolojisi Bilim Dalı'na perioperatif öneriler açısından danışılan hastaların değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
ŞENİZ ŞENOL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDokuz Eylül ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ULUÇ YİŞ
- Yenidoğan döneminde hipertansiyon tanısı ile izlenen hastalarda risk faktörleri ve prognozun belirlenmesi
Determination of risk factors and prognosis in patients with hypertension diagnosed during neonatal period
SELEN HAS
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UMUT SELDA BAYRAKCİ
- Çocuklarda üreteropelvik bileşke darlığı nedeni ile opere edilen olgularda endikasyon , uygulanan cerrahi girişim ve sonuçların değerlendirilmesi
Retrospective evalution of endi̇cati̇ons, surgical treatment and rersults of children cases diagnosed with ureteropelvic junction obstruction
GÜNAY EKBERLİ AĞIRBAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Çocuk CerrahisiSağlık BakanlığıÇocuk Cerrahisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN TUĞRUL TİRYAKİ