Üniversite öğrencilerinde aleksitimi çocuklukta algılanan ebeveyn tutumları ve aile ikliminin incelenmesi
Examination of alexithymia, perceived parental attitudes in childhood, and family climate among university students
- Tez No: 1018720
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR ALGEDİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Aile iklimi, Aleksitimi, Ebeveyn stili, Üniversite öğrencileri, Family climate, Alexithymia, Parental style, University students
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, üniversite öğrencilerinde aleksitimi, çocuklukta algılanan ebeveyn tutumları ve aile iklimi düzeylerini belirlemek; bu değişkenler arasındaki ilişkileri ve aleksitimi ile ebeveyn tutumlarının aile iklimi üzerindeki yordayıcı etkisini incelemektir. Araştırma, nicel yöntemlerden ilişkisel tarama modelinde ve kesitsel desende yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini, 2025-2026 eğitim-öğretim yılında üniversite öğrenimine devam eden ve araştırmaya gönüllü olarak katılan 268 öğrenci oluşturmuştur. Veriler Sosyodemografik Bilgi Formu, Toronto Aleksitimi Ölçeği, Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları-Çocuk Formu ve Aile İklimi Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS-28 programı kullanılmış; Pearson korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizinden yararlanılmıştır. Bulgulara göre aleksitimi düzeyi cinsiyet, psikiyatrik sorun nedeniyle doktora başvurma, son bir yılda psikiyatrik ilaç/destek alma, psikoloğa/terapiye gitme ve 18 yaşından önce algılanan anne-baba tutumuna göre anlamlı farklılık göstermiştir. Ebeveyn tutumları bu değişkenlere ek olarak kardeş sayısı ve ebeveyn medeni durumuna göre; aile iklimi ise psikiyatrik sorun nedeniyle doktora başvurma, psikoloğa/terapiye gitme, ebeveyn medeni durumu ve 18 yaşından önce algılanan anne-baba tutumuna göre anlamlı farklılaşmıştır. Korelasyon analizleri, aleksitiminin ebeveyn tutumlarında duygusal sıcaklıkla negatif, aşırı koruyuculuk ve reddedicilikle pozitif ilişkili olduğunu göstermiştir. Aile iklimi ise duygusal sıcaklıkla pozitif, aşırı koruyuculuk ve reddedicilikle negatif ilişkili bulunmuştur. Ayrıca aleksitimi, aile iklimi toplam puanı, aile içi ilişkisellik ve bilişsel uyumla negatif; kuşaklar arası otoriteyle pozitif ilişkilidir. Regresyon modeli, aleksitimi ve ebeveyn tutumlarının aile iklimini anlamlı biçimde yordadığını göstermiştir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine alexithymia, perceived parental attitudes, and family climate among university students, as well as the relationships among these variables and the predictive role of alexithymia and parental attitudes in family climate. The study was conducted using a cross-sectional survey design. The population comprised university students enrolled in the 2025–2026 academic year, and the sample consisted of 268 students who voluntarily participated in the study. Data were collected using the Personal Information Form, Toronto Alexithymia Scale, Abbreviated Perceived Parental Attitudes–Child Form, and Family Climate Scale. Data analysis was performed using SPSS-28. Pearson correlation analysis and multiple regression analysis were used. The findings indicated that alexithymia levels differed significantly according to gender, lifetime history of seeking medical help for psychiatric problems, receiving psychiatric medication or support within the last year, lifetime history of psychological counseling or therapy, and perceived parental attitudes before the age of 18. Perceived parental attitudes differed significantly according to these variables, as well as the number of siblings and parental marital status. Family climate differed significantly according to lifetime history of seeking psychiatric help, lifetime psychological counseling or therapy, parental marital status, and perceived parental attitudes before age 18. Alexithymia was negatively associated with emotional warmth and positively associated with overprotective and rejecting parental attitudes. Family climate was positively associated with emotional warmth and negatively associated with overprotective and rejecting attitudes. Furthermore, alexithymia was negatively associated with total family climate, intrafamily relationality, and cognitive adjustment, and positively associated with intergenerational authority. The regression model examining the predictive role of alexithymia and parental attitudes in family climate was statistically significant.
Benzer Tezler
- Üniversite öğrencilerinin çocukluk çağı travmaları ile aleksitimi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between university students' childhood trauma and alexithymia
SÜMEYYE GÜLLE DÜZENLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM ÖMER SAATCIOĞLU
- Üniversite öğrencilerinde çocukluk çağı travmaları, aleksitimi ve duygu düzenleme güçlüğü arasındaki ilişkisinin incelenmesi
Examining the relationship between childhood traumas, alexithymia and emotional regulation difficulties in university students
BÜŞRA AKPINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiNörobilim Ana Bilim Dalı
ÖĞR. GÖR. ZEYNEP GÜMÜŞ DEMİR
- Üniversite öğrencilerinde çocukluk çağı travmalarının duygu düzenleme becerileri ve aleksitimi ile ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationship of childhood traumas with emotion regulation skills and alexithymia among university students
MERVE FENER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiUygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERİDE GÖKBEN HIZLI SAYAR
- Üniversite öğrencilerinde çocukluk çağı travmaları ve bağlanma biçiminin depresyon ve kaygı belirtileri ile ilişkisinde aleksitiminin aracı rolünün incelenmesi
The investigation of the mediator role of alexithymia on the relationship of childhood traumas and attachment style with depression and anxiety symptoms in university students
İPEK ŞENKAL
- Üniversite öğrencilerinin olumsuz çocukluk yaşantıları ile dijital oyun bağımlılığı arasındaki ilişkide aleksitimi, benlik saygısı veyalnızlığın aracı etkisi
The mediating effect of alexithymia, self-esteem and loneliness on the relationship between negative childhood experiences and digital game addiction in university students
ÖNDER YİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET AVCI