Hayat bilgisi dersinde öğrencilerin finansal okuryazarlık becerilerinin geliştirilmesi: Bir eylem araştırması
Enhancing financial literacy skills of students in life science course: An action research
- Tez No: 1019041
- Danışmanlar: PROF. DR. ESMA GENÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, ilkokul üçüncü sınıf öğrencilerinin finansal okuryazarlık becerilerini geliştirmeye yönelik olarak 5E öğrenme modeli temel alınarak hazırlanan eylem planının etkililiğini incelemektir. Günümüzde bireylerin erken yaşlardan itibaren finansal karar alma, tasarruf yapma ve bilinçli tüketim gibi temel ekonomik becerilere sahip olmalarının önemi giderek artmaktadır. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında finansal okuryazarlık becerilerine ilkokul düzeyinde yer verilmesi, bu alandaki öğretim uygulamalarını daha da önemli hâle getirmektedir. Bu bağlamda araştırma, İstanbul ilinde bir devlet ilkokulunda öğrenim gören üçüncü sınıf öğrencileriyle yürütülen altı haftalık bir eylem araştırması olarak tasarlanmıştır. Araştırma süreci, hayat bilgisi dersi“Evimizde Hayat”ünitesi kazanımları doğrultusunda 5E öğrenme modelinin uygulandığı bir süreç olarak yapılandırılmıştır. Eylem planı; planlama, uygulama, gözlem ve yansıtma süreçleri doğrultusunda yürütülmüş; süreç boyunca araştırmacı günlüğü ve bağımsız gözlemci değerlendirmeleri aracılığıyla uygulama süreci izlenmiştir. Araştırmada veri çeşitlemesine gidilerek nicel ve nitel veri toplama yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Nicel veriler“Çocuklar İçin Finansal Okuryazarlık Ölçeği”ve“Performans Görevi Puanlama Anahtarı”aracılığıyla; nitel veriler ise yarı yapılandırılmış öğrenci görüşmeleri, araştırmacı günlüğü ve bağımsız gözlemci formları aracılığıyla elde edilmiştir. Toplanan veriler uygun istatistiksel yöntemler ve analiz teknikleri kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, uygulanan eylem planının öğrencilerin ihtiyaç ve istek kavramlarını ayırt etme, bütçe oluşturma, sınırlı kaynaklarla bilinçli harcama kararları verme ve tasarruf bilinci geliştirme becerileri üzerinde olumlu ve anlamlı etkiler oluşturduğunu göstermektedir. 5E öğrenme modeline dayalı etkinliklerin ve somut materyal kullanımının öğrencilerin soyut finansal kavramları daha kolay anlamlandırmalarına katkı sağladığı belirlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin yalnızca bilişsel düzeyde değil; tüketici haklarını fark etme, sosyal sorumluluk geliştirme ve finansal kararlarını gerekçelendirme gibi eğilimler ve davranış boyutlarında da gelişim gösterdikleri gözlemlenmiştir. Performans görevleri ve yansıtıcı değerlendirme süreçleri, öğrencilerin edindikleri bilgileri günlük yaşam durumlarına aktarabildiklerini ortaya koymuştur. Sonuç olarak araştırma, 5E öğrenme modeline dayalı olarak yapılandırılan eylem planının ilkokul düzeyinde finansal okuryazarlık becerilerinin geliştirilmesinde etkili bir yaklaşım sunduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgular, finansal okuryazarlık eğitiminin erken yaşlarda yapılandırmacı ve öğrenci merkezli öğrenme ortamlarıyla desteklenmesinin önemine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the effectiveness of an action plan designed to develop the financial literacy skills of third-grade elementary school students, based on the 5E learning model. Today, the importance of individuals acquiring basic economic skills—such as making financial decisions, saving, and consuming consciously—from an early age is growing. The inclusion of financial literacy skills at the elementary school level within the scope of the Turkey Century Education Model makes teaching practices in this area even more significant. In this context, the study was designed as a six-week action research project conducted with third-grade students attending a public elementary school in Istanbul. The research process was structured in accordance with the stages of the 5E learning model, aligned with the learning outcomes of the“Life at Home”unit in the Life Skills course. The action plan was implemented through the processes of planning, implementation, observation, and reflection; throughout the process, the implementation phase was monitored via researcher journals and independent observer evaluations. The study employed a variety of data collection methods, combining both quantitative and qualitative approaches. Quantitative data were collected using the“Financial Literacy Scale for Children”and the“Performance Task Scoring Rubric”; qualitative data were obtained through semi-structured student interviews, the researcher's journal, and independent observer forms. The collected data were analyzed using appropriate statistical methods and analysis techniques. The research findings indicate that the implemented action plan had positive and significant effects on students' abilities to distinguish between needs and wants, create a budget, make informed spending decisions with limited resources, and develop a savings mindset. It was determined that activities based on the 5E learning model and the use of concrete materials helped students understand abstract financial concepts more easily. Additionally, it was observed that students demonstrated development not only at the cognitive level but also in terms of attitudes and behaviors, such as recognizing consumer rights, developing social responsibility, and justifying their financial decisions. Performance tasks and reflective assessment processes revealed that students were able to apply the knowledge they acquired to real-life situations. In conclusion, the research demonstrates that the action plan structured based on the 5E learning model offers an effective approach for developing financial literacy skills at the elementary school level. The findings highlight the importance of supporting financial literacy education with constructivist and student-centered learning environments from an early age.
Benzer Tezler
- Potentialities for and limits to inclusion by education: The case of Syrian children's education in Turkey and child labour
Eğitim tarafından içermede potansiyeller ve limitler: Türkiye'deki Suriyeli çocukların eğitimi ve çocuk işçiliği
YASEMİN KIZILOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Sosyal HizmetOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyal Politika Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET OKYAYUZ
- Hayat bilgisi dersinde öğrencilerin yaşam becerilerinin geliştirilmesinde etkin öğrenme uygulamaları
Active learning practices on the development of students' life skills in life science course
ZEYNEP KILIÇ
Doktora
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimAnadolu Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET GÜLTEKİN
- Hayat bilgisi dersinde öğrencilerin temel yaşam becerilerinin geliştirilmesine yönelik dijital öyküleme uygulamaları
Digital story applications to develop the basic life skills in life study course
EMRAH KÖSEOĞLU
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞERİFE DİLEK BOYACI
- Hayat bilgisi dersinde beyin temelli öğrenmenin öğrencilerin başarılarına tutumlarına ve eleştirel düşünme becerilerine etkisi
The effects of brain-based learning on the achievement, attitude and critical thinking skills of students in social studies lesson
ÖZCAN PALAVAN
Doktora
Türkçe
2012
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDOĞAN BAŞAR
- Hayat bilgisi dersinde eğitsel oyun temelli etkinliklerin öğrencilerin akademik başarı, tutum ve motivasyon düzeylerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of educational game-based activities in life science course on academic success, attitude and motivation levels of students
SAADET ESRA YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZEYNEP BAŞÇI NAMLI