Erken evre alzheimer hastalığında navigasyonel becerilerin mekansal bellek üzerindeki rolünün incelenmesi
Investigation of the role of navigational skills on spatial memory in early-stage alzheimer's disease
- Tez No: 1020544
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM HAKAN GÜRVİT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Nöroloji, Psikoloji, Neurology, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İleri Nörolojik Bilimler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Alzheimer hastalığı (AH), ilerleyici kognitif bozulma ile karakterize nörodejeneratif bir hastalık olup, navigasyonel becerilerdeki bozulmalar hastalığın erken dönemlerinde ortaya çıkabilmektedir. Son yıllarda navigasyonel süreçlerin erken evre Alzheimer hastalığının belirlenmesinde duyarlı göstergeler olabileceği öne sürülmektedir. Bu çalışmada, BOS biyobelirteç profili ile erken evre Alzheimer hastalığı tanısı doğrulanmış bireyler ile sağlıklı kontrollerin navigasyonel becerileri ve mekânsal bellek performanslarının karşılaştırılması amaçlanmıştır. Araştırmaya BOS biyobelirteçleri ile erken evre Alzheimer hastalığı tanısı doğrulanmış 17 hasta ve 20 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 37 katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcılar Sea Hero Quest (SHQ), kapsamlı bir nöropsikolojik test bataryası ve navigasyona özgü öz-bildirim ölçekleri kullanılarak değerlendirilmiştir. SHQ performansı yön bulma görevlerinden elde edilen tamamlama süresi ve kat edilen mesafe ile yol entegrasyonu görevlerinden elde edilen doğruluk puanı üzerinden incelenmiştir. Bulgular, hasta grubunun yol entegrasyonu performansı ile navigasyonel öz-bildirim ölçeklerinde sağlıklı kontrollere kıyasla daha düşük performans sergilediğini göstermiştir. Buna karşın yön bulma görevlerine ilişkin süre ve mesafe ölçütlerinde anlamlı grup farklılıkları saptanmamıştır. Nöropsikolojik değerlendirmelerde hasta grubunun MMSE, ACE Dikkat, ACE Bellek ve WMS-R Görsel Menzili İleri puanlarının daha düşük olduğu bulunmuştur. Ayrıca kovaryans analizleri, eğitim düzeyinin SHQ performansı ile anlamlı ilişkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular, yol entegrasyonu performansı ve navigasyonel öz-bildirim ölçümlerinin erken evre Alzheimer hastalığında duyarlı göstergeler olabileceğine işaret etmektedir. Sonuçlar, navigasyonel değerlendirmelerin geleneksel nöropsikolojik testleri tamamlayıcı bilgiler sağlayabileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
Alzheimer's disease (AD) is a neurodegenerative disorder characterized by progressive cognitive decline, and impairments in navigational abilities may emerge during the early stages of the disease. In recent years, navigational processes have been suggested as sensitive indicators for the identification of early-stage AD. The aim of this study was to compare navigational abilities and spatial memory performance between individuals with biomarker-confirmed early-stage AD and healthy controls. A total of 37 participants, including 17 patients with cerebrospinal fluid (CSF) biomarker-confirmed early-stage AD and 20 healthy controls, were included in the study. Participants were assessed using Sea Hero Quest (SHQ), a comprehensive neuropsychological test battery, and navigation-specific self-report measures. SHQ performance was evaluated using completion time and distance traveled in wayfinding tasks, as well as accuracy scores obtained from path integration tasks. The findings showed that the patient group demonstrated lower performance in path integration and navigation-related self-report measures compared to healthy controls. In contrast, no significant group differences were observed in wayfinding measures, including completion time and distance traveled. Neuropsychological assessments revealed lower MMSE, ACE Attention, ACE Memory, and WMS-R Visual Span Forward scores in the patient group. In addition, covariance analyses indicated that educational level was significantly associated with SHQ performance. The findings suggest that path integration performance and navigation-related self-report measures may serve as sensitive indicators of early-stage AD. The results further indicate that navigational assessments may provide complementary information to conventional neuropsychological measures.
Benzer Tezler
- Early-stage diagnosis of Alzheimer's disease using artificial intelligence based on spatial navigation and eye tracking metrics acquired through virtual reality based cognitive serious games
Alzheimer hastalığının VR tabanlı bilişsel ciddi oyunlar (serious games) üzerinden alınan uzamsal (spatial) veriler ve göz takibi verileri kullanılarak yapay zeka (AI) ile erken evrede teşhisi
BEYZANUR DEMİRKAYA
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
NörolojiÜsküdar ÜniversitesiNörobilim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜRKER TEKİN ERGÜZEL
- Hafif bilişsel bozukluk ve erken evre alzheimer hastalığında serebellumun volümetrik değerlendirilmesi
Volumetric assessment of the cerebellum in mild cognitive improvement and early stage alzheimer's disease
MEHMET ERANİL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
NörolojiSağlık BakanlığıNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELİM SELÇUK ÇOMOĞLU
DOÇ. DR. ÖZLEM BİZPINAR MUNİS
- Alzheimer hastalığında kendilik ve kişiliğe dair özellikler ile bunların nörobiyolojik temelleri
Self and personality-related factors in alzheimer's disease and their underlying neurobiology
EZGİ SONCU BÜYÜKİŞCAN
Doktora
Türkçe
2018
Psikolojiİstanbul ÜniversitesiSinir Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM HAKAN GÜRVİT
- Erken evredeki alzheimer hastalarında bilişsel süreçlerin olaya ilişkin beyin potansiyelleri (OIP) ile incelenmesi
Investigation of cognitive processes in patients with early stage alzheimer's disease by event-related brain potentials (ERP)
BAHAR ERYAŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Fizyolojiİstanbul ÜniversitesiFizyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. LEVENT ERTUĞRUL
- Alzheimer hastalığında harekete ilişkin kortikal potansiyeller
Movement related cortical potentials in alzheimer disease
MÜSLÜM YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2003
NörolojiDokuz Eylül ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. GÖRSEV GÜLMEN YENER