Erken çocukluk döneminde sosyal beceriler ve akran ilişkileri: Psikolojik sağlamlığın aracı rolü
Social skills and peer relations in early childhood: The mediating role of psychological resilience
- Tez No: 1020733
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİNE KOYUNCU ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Erken çocuk eğitimi, Okul öncesi dönem, Okul öncesi eğitim, Okul öncesi çocuklar, Temel eğitim, Early child education, Preschool period, Preschool education, Preschool children, Basic education
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Afyon Kocatepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, erken çocukluk dönemindeki çocukların (4-6 yaş), sosyal becerilerinin akran ilişkilerine olan etkisinde psikolojik sağlamlığın aracı etkisinin incelenmesidir. Bu doğrultuda çocukların, sosyal becerilerinin akran ilişkilerine olan etkisinde psikolojik sağlamlığın aracı etkisini inceleyebilmek adına nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Isparta merkezde yaşayan 2024-2025 öğretim yılında Millî Eğitim Bakanlığına bağlı, devlet anaokullarına devam etmekte olan 5-6 yaşında 722 çocuğun ebeveynlerinden biri oluşturmuştur. Evrenin tamamına ulaşılmaya çalışılması nedeniyle tam sayım (census) yaklaşımı benimsenmiştir. Araştırmada demografik özelliklerin belirlenebilmesi amacıyla“Kişisel Bilgi Formu”, sosyal becerilerin belirlenebilmesi için“Okul Öncesi Dönem Çocukları için Sosyal Becerileri Değerlendirme Ölçeği-Ebeveyn Formu”akran ilişkilerini belirlemek için“Okul Öncesinde Akran İlişkileri Ölçeği – Ebeveyn Formu”ve psikolojik sağlamlığı belirlemek incelemek için ise“Ego Sağlamlığı Ölçeği”kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 23 ve AMOS 23 programları aracılığı ile gerçekleştirilmiştir. Demografik özelliklere dair frekans analizi, ölçek geçerliliği için doğrulayıcı faktör analizi, ölçeklerin güvenirliliği için Ca katsayısı, verilerin normal dağılım gösterme durumu için ise Skewness ve Kurtosis değerleri incelenmiştir. Değişkenler arası ilişkilerin tespiti için Pearson Korelasyon analizi, sosyal beceriler, akran ilişkileri ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkinin tespiti için Regresyon analizleri, aracılık analizi için ise AMOS programı aracılığıyla Yapısal eşitlik modeli (YEM) kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; erken çocukluk dönemindeki çocukların sosyal becerileri ile akran ilişkileri arasında; sosyal becerileri ile psikolojik sağlamlıkları arasında; psikolojik sağlamlıkları ile akran ilişkileri arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Erken çocukluk dönemindeki çocukların sosyal becerileri, akran ilişkilerini pozitif yönde anlamlı şekilde etkilemekte; çocukların sosyal becerileri, psikolojik sağlamlıklarını pozitif yönde anlamlı şekilde etkilemekte ve çocukların psikolojik sağlamlıkları, akran ilişkilerini pozitif yönde anlamlı şekilde etkilemektedir. Son olarak ebeveynlerinin görüşlerine göre erken çocukluk dönemindeki çocukların sosyal becerilerinin, akran ilişkilerine etkisinde psikolojik sağlamlıklarının aracı rolünün olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, erken çocukluk dönemindeki çocukların sosyal becerileri arttıkça akran ilişkileri de artacaktır. Psikolojik sağlamlık dahil olduğunda ise mevcut bulunan doğrusal etki güçlenecektir. Araştırma sonuçları doğrultusunda, yapılacak olan çalışmalarda direkt olarak çocukların gözlenmesi ve çocukların kendilerinden toplanacak öz bildirim formlarıyla aynı değişkenleri tekrar çalışılması, çocuğun akran ilişkilerinin doğrudan gözlemlenerek varsa sorunları çözmede akran ilişkilerini geliştirici ortamlar ve etkinlikler hazırlanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The main objective of this research is to examine the mediating effect of psychological resilience on the impact of social skills on peer relationships in early childhood children (4-6 years old). To this end, a correlational survey method, a quantitative research method, was used to investigate the mediating effect of psychological resilience on the impact of social skills on peer relationships. The research population consisted of one parent of 722 children aged 5-6 years old attending state kindergartens affiliated with the Ministry of National Education in Isparta city center during the 2024-2025 academic year. A complete census approach was adopted to reach the entire population. The research utilized a“Personal Information Form”to determine demographic characteristics, the“Social Skills Assessment Scale for Preschool Children - Parent Form”to assess social skills, the“Peer Relationships Scale in Preschool - Parent Form”to assess peer relationships, and the“Ego Resilience Scale”to assess psychological resilience. Data analysis was performed using SPSS 23 and AMOS 23 programs. Frequency analysis was conducted for demographic characteristics, confirmatory factor analysis for scale validity, the Ca coefficient for scale reliability, and Skewness and Kurtosis values for normality of data distribution. Pearson correlation analysis was used to determine relationships between variables, regression analysis was used to determine the relationship between social skills, peer relationships, and psychological resilience, and structural equation modeling (SEM) was used via the AMOS program for mediation analysis. The research results showed significant relationships between social skills and peer relationships; social skills and psychological resilience; and psychological resilience and peer relationships in early childhood children. Early childhood children's social skills significantly and positively influence their peer relationships; children's social skills significantly and positively influence their psychological resilience; and children's psychological resilience significantly and positively influences their peer relationships. Finally, according to the parents' opinions, psychological resilience plays a mediating role in the effect of early childhood children's social skills on peer relationships. According to the research findings, as children's social skills increase in early childhood, their peer relationships will also improve. When psychological resilience is included, this linear effect will be strengthened. Based on these findings, it is recommended that future studies directly observe children and repeat the same studies using self-report forms collected from the children themselves. This will allow for the direct observation of children's peer relationships and, if problems arise, the creation of environments and activities that foster peer relationships.
Benzer Tezler
- Okul öncesi dönemdeki çocukların psikolojik iyi oluş ve akran ilişkilerinin çocuk resimlerine yansıması
Reflections of psychological well-being and peer relationships in preschool children's drawings
ZEYNEP YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLÇİN GÜVEN
- Okul öncesi dönemde sosyal yeterlik ve ebeveyn-çocuk sistemi
Social competence and parent-child system in early childhood
AHU ÖZTÜRK
- Okulöncesi eğitimin ilköğretimi destekleme düzeyi nedir.
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA AKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİKMET Y. CELKAN
- Okul öncesi eğitime devam eden 48-72 aylık çocukların duygu düzenleme, dikkat, önleyici kontrol ve öğrenme davranışları arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examination of the relationships among emotion regulation, attention, preventive control and learning behaviors of 48-72 month old children attending preschool education
AYŞE ÇELİK BEKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EBRU ERSAY
- Yavaş bilişsel tempo tanılı çocukların sosyal işlevsellik düzeyleri ve gözlerden duygu okuma becerileri arasındaki ilişkilerin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması
Comparing the sociality functioning and facial emotion recognition between children diagnosed with cognitive disengagement syndrome and attention deficit hyperactivity disorder with healthy controls
UTKU KAÇMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAGİHAN CEVHER BİNİCİ