Üniversite öğrencilerinde kariyer stresi, çevrimiçi proaktif kariyer davranışı ve mutluluk düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between career stress, online proactive career behavior, and happiness levels among university students
- Tez No: 1020767
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ FUAT YALÇIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı üniversite öğrencilerinde kariyer stresi, çevrimiçi proaktif kariyer davranışı ve mutluluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden biri olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2025-2026 eğitim-öğretim yılında Türkiye'deki üniversitelerin lisans programlarında öğrenim gören 533 üniversite öğrencisi oluşturmuştur. Katılımcıların yaşları 18 ile 48 arasında değişmekte olup yaş ortalaması 21.7 (SS = 3.2) olarak belirlenmiştir. Çalışma grubunun 425'ini (%79.7) kadın, 108'ini (%20.3) ise erkek öğrenciler meydana getirmektedir. Araştırmada veri toplamak için Kariyer Stres Ölçeği, Çevrimiçi Proaktif Kariyer Davranışı Ölçeği, Oxford Mutluluk Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Ölçeklerin güvenirlik düzeylerini belirlemek amacıyla Cronbach alfa iç tutarlık katsayıları hesaplanmıştır. Elde edilen güvenirlik katsayıları ölçeklerin iç tutarlık düzeylerinin kabul edilebilir ve yüksek düzeyde olduğunu göstermiştir. Verilerin analizi için bağımsız örneklem t-testi, ANOVA, Pearson korelasyon analizi teknikleri uygulanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre; katılımcıların kariyer stresi, çevrimiçi proaktif kariyer davranışı ve mutluluk düzeylerinin cinsiyete ve anne-baba birliktelik durumuna göre anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Sınıf düzeyi değişkenine göre yapılan analizlerde, 4. sınıf öğrencilerinin çevrimiçi proaktif kariyer davranışı puanlarının 2. sınıf öğrencilerine göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu; 1. sınıf öğrencilerinin mutluluk düzeylerinin ise hem 2. hem de 4. sınıf öğrencilerine göre anlamlı derecede düşük olduğu saptanmıştır. Anne ve baba eğitim düzeyi yüksek olan öğrencilerin çevrimiçi proaktif kariyer davranışı puan ortalamalarının, daha düşük eğitim kademesine sahip ebeveynlerin çocuklarına kıyasla anlamlı düzeyde yüksek olduğu görülmüştür. Akademik başarı algısı iyi ve çok iyi olan öğrencilerin mutluluk düzeylerinin, başarısını“orta”veya“kötü”olarak değerlendirenlere göre anlamlı derecede yüksek olduğu bulunmuştur. Algılanan anne-baba tutumu değişkeni incelendiğinde mükemmeliyetçi anne-baba tutumuna sahip öğrencilerin kariyer stresinin demokratik, baskıcı/otoriter ve ilgisiz tutum algılayanlara göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu; demokratik anne-baba tutumu algılayanların mutluluk düzeylerinin ise aşırı koruyucu, mükemmeliyetçi ve tutarsız tutum algılayanlara kıyasla anlamlı derecede yüksek olduğu saptanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkilere yönelik yapılan Pearson korelasyon analizi sonuçlarına göre kariyer stresi ile çevrimiçi proaktif kariyer davranışı ve mutluluk düzeyi arasında negatif yönde, orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Çevrimiçi proaktif kariyer davranışı ile mutluluk düzeyi arasında ise pozitif yönde, orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Elde edilen bulgular ilgili literatür ışığında tartışılarak, üniversite öğrencilerinin kariyer planlama süreçlerine ve psikolojik iyi oluşlarına yönelik öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The primary objective of this study is to examine the relationship among career stress, online proactive career behavior, and happiness levels among university students. The study employed a correlational survey model, one of the quantitative research methods. The study group consisted of 533 university students enrolled in undergraduate programs at universities in Türkiye during the 2025-2026 academic year. Participants ranged in age from 18 to 48, with an average age of 21.7 (SD = 3.2). Of the study group, 425 (79.7%) were female and 108 (20.3%) were male students. The Career Stress Scale, Online Proactive Career Behavior Scale, Oxford Happiness Scale, and Personal Information Form were used to collect data. Cronbach's alpha internal consistency coefficients were calculated to determine the reliability levels of the scales. The reliability coefficients obtained indicated that the internal consistency levels of the scales were acceptable and high. Independent samples t-test, ANOVA, and Pearson correlation analysis techniques were applied for data analysis. According to the findings of the study, no significant differences were observed in participants' career stress, online proactive career behavior, and happiness levels based on gender or parental relationship status. In analyses conducted based on grade level, it was found that 4th-grade students' scores on online proactive career behavior were significantly higher than those of 2nd-grade students; meanwhile, 1st-grade students' happiness levels were significantly lower than those of both 2nd- and 4th-grade students. It was found that the average scores for online proactive career behavior among students with highly educated parents were significantly higher than those of students with parents who had lower levels of education. It was found that students who perceived their academic success as“good”or“very good”had significantly higher levels of happiness compared to those who rated their success as 'average' or“poor.”When examining the perceived parental attitude variable, it was found that students with a perfectionist parental attitude had significantly higher career stress levels compared to those who perceived democratic, authoritarian/controlling, and neglectful attitudes; while students who perceived a democratic parental attitude had significantly higher levels of happiness compared to those who perceived an overprotective, perfectionist, or inconsistent attitude. According to the results of the Pearson correlation analysis conducted to examine the relationships among the variables, a negative, moderately significant relationship was found between career stress and online proactive career behavior and happiness levels. A positive, moderately significant relationship was also found between online proactive career behavior and happiness levels. The findings were discussed in light of the relevant literature, and recommendations were presented regarding university students' career planning processes and psychological well-being.
Benzer Tezler
- Üniversite son sınıf öğrencilerinin kariyer stresi ve umutsuzluk düzeylerinin akış yaşantılarına etkisi
The effect of career stress and hopelessness levels on flow experiences of undergraduate student
ECE SALMAN
- Üniversite öğrencilerinin sosyal beceri düzeyleri ile gelecek kaygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between university students' social skill levels and future anxiety
MERAL UĞUR SAĞLAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Arel ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE SU
- Öğretmen adaylarının sporda motivasyon ve sosyalleşmedüzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi: Bir üniversiteörneği
Examining the relationship between motivation andsocialization levels in sport among prospective teachers: A university case study
CEMRE TOPARLAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SporAydın Adnan Menderes ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabiilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERMİN AĞRALI ERMİŞ
- Üniversite öğrencilerinde kariyer stresi ile genel öz yeterlik düzeyinin A ve B tipi kişilik örüntüsü açısından incelenmesi
Investigation of career stress and general self-efficacy levels in university students in terms of type A and B personality patterns
AYŞE KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ REMZİYE KESKİN
- Üniversite öğrencilerinde algılanan kariyer engelleri, kariyer stresi, kariyer iyimserliği ve demografik değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examination of the relationship between perceived career barriers, career stress, career optimism and demographic variables in university students
YAREN NADİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiGiresun ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LEVENT YAYCI