Exploring EFL students' motivation for generative AI-based language learning grounded in the self determination theory
Öz belirleme kuramına dayalı üretken yapay zeka temelli dil öğrenimine yönelik motivasyon
- Tez No: 1021672
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSUN DAĞTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Çağ Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin üretken yapay zeka (GenAI) temelli dil öğrenimine yönelik motivasyonlarını Öz Belirleme Kuramı çerçevesinde incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma Türkiye'de bir vakıf üniversitesinde İngilizce hazırlık okuyan öğrencilerin üretken yapay zeka kullanımına ilişkin motivasyon düzeyleri; özerklik, yeterlik, ve ilişkililik gereksinimleri temel alınarak değerlendirilmiştir. Bunun yanı sıra cinsiyet, bölüm, ve İngilizce dil yeterliği gibi değişkenlere göre motivasyon düzeylerinin değişkenlik gösterip göstermediği araştırılmıştır. Ayrıca öğrencilerin üretken yapay zeka destekli dil öğrenimine ilişkin deneyimleri, görüşleri ve algıları ayrıntılı biçimde değerlendirilmiştir. Bu araştırma açıklayıcı sıralı karma yöntem deseniyle yapılmıştır. Araştırmanın nicel verileri, 2025-2026 akademik yılında Çağ Üniversitesi hazırlık okulunda İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerle çevrim içi anket aracılığıyla toplanmıştır. Nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşmelerle elde edilmiştir. Bir araya getirilen nicel veriler istatistiksel analiz yöntemleriyle analiz edilmiş, nitel veriler tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma sonuçları, öğrencilerin yapay zeka destekli dil öğrenimine yönelik motivasyon düzeylerinin genel olarak yüksek olduğunu göstermiştir. Erişilebilirlik, kişiselleştirilmiş öğrenme ve anlık geri bildirim özelliklerinin öğrencinin özerklik ve yeterlik duygularını desteklediği görülmüştür. Ayrıca bazı katılımcılar, üretken yapay zeka kullanımının sosyal etkileşimi azaltabileceğini ve öğretmenin yerine tamamen geçemeyeceğini belirtmişlerdir. Aşırı teknoloji kullanımının da yüzeysel ve yapay öğrenmeye yol açabileceğine ve bağımlılık riski oluşturabileceğine yönelik görüşler de bildirilmiştir. Sonuç olarak bu araştırma, üretken yapay zeka araçlarının yabancı dil öğrenme sürecinde öğrencilerin motivasyonunu destekleyebilecek önemli bir etken olacağını göstermektedir. Araştırmanın, yapay zeka destekli dil öğrenimi ile öğrenci motivasyonu alanındaki literatüre katkı sunması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
The study aimed to explore EFL learners' motivation toward generative AI-based language learning within the framework of Self-Determination Theory. It particularly focused on the dimensions of autonomy, competence, and relatedness, also investigating learners' perceptions and experiences in terms of the use of GenAI tools in language learning. Additionally, the study examined whether learners' motivation varied by gender, academic department, and English proficiency level. An explanatory sequential mixed-methods design was adopted in the present study. In the quantitative stage, data were obtained 268 EFL preparatory school students enrolled at a foundation university in Türkiye in the 2025-2026 academic year. The Motivation for Generative AI-Based language Learning Scale developed by Demirci et al.,(2025) was used to gather the data, and it was analyzed using descriptive and inferential statistical analyses. In the qualitative phase, semi-structured interviews were carried out with 12 volunteers to explore learners2 experiences and perceptions in greater depth. The data were transcribed and analyzed using thematic analysis. The results indicated that participants generally demonstrated strong motivation toward GenAI-supported language learning. It is revealed that by offering personalized learning experiences, ease in access, immediate feedback, and continuous practice, GenAI tools had a positive contribution to learners' sense of autonomy, and competence. However, the relatedness seemed relatively weaker, as some of the participants highlighted the limited social interaction in these environments. Furthermore, regarding overreliance on technology, several concerns emerged for superficial learning, and the trustworthiness of AI contents. Overall, the findings suggest that GenAI instruments tend to enhance learner motivation when carefully implemented in language education.
Benzer Tezler
- A mixed-methods case analysis of ELL students' perceptions of individual writing and computer-mediated collaborative writing
ELL öğrencilerinin bireysel ve bilgisayar-aracılı işbirlikçi yazma konusundaki algılarının bir karma yöntem durum analizi
ŞÜKRÜ KAYDAK
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Eğitim ve ÖğretimTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZÜLEYHA ÜNLÜ CARLIK
DR. ÖĞR. ÜYESİ DİDEM ERDEL
- Exploring directed motivational currents of English as a foreign language learners at the tertiary level through the dynamic systems perspective
İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenen üniversite öğrencilerinin hedefli motivasyon akımlarını dinamik sistemler kuramı bağlamında incelenmesi
ÖZGE GÜMÜŞ
Doktora
İngilizce
2019
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL HAKKI ERTEN
- Exloring the effect of talking picture books on the attitudes of young EFL learners
Konuşan resimli hikaye kitaplarının çocukların tutumları üzerindeki etkisinin araştırılması
DİLEK YAZICI DEMİRCİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2011
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZERRİN EREN
- Exploring the relationship between resilience and motivation in EFL context: A study among university students
Yabancı dil olarak İngilizce öğrenme bağlamında direnç ve motivasyon arasındaki ilişkinin incelenmesi: Üniversite öğrencileri arasında bir çalışma
NURAN BUŞRA MÜSLÜMOĞULLARI
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Eğitim ve ÖğretimÇağ Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMİHA KAHYALAR GÜRSOY
- Exploring the effects of online gamified homework on motivation, attitude and vocabulary achievement of EFL students
Çevrim içi oyunlaştırılmış kelime ödevi uygulamasının Türk EFL öğrencilerinin motivasyon ve tutumlarına etkisi
MASOUD JALALI
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Eğitim ve ÖğretimBahçeşehir ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATOŞ UĞUR ESKİÇIRAK