Çocukluk dönemi müdahale programlarının çocukların öz düzenleme becerileri üzerindeki etkileri: Bir meta-analiz çalışması
The effects of childhood intervention programs on children's self-regulation skills: A meta-analysis
- Tez No: 1021700
- Danışmanlar: PROF. DR. EMİNE NİLGÜN METİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Öz düzenleme, çocukluk, müdahale programları, sistematik derleme, meta-analiz, Aile müdahalesi, Bilişsel müdahale programı, Davranış düzenlemesi, Duygu düzenleme, Grup müdahalesi, Meta analizi, Okul öncesi çocuklar, Oyun müdahale programı, Öz düzenleme becerisi, İlkokul çocukları, Self-regulation, childhood, intervention programs, systematic review, meta-analysis, Family intervention, Cognitive intervention program, Behavioral regulation, Emotion regulation, Group intervention, Meta analysis, Preschool children, Play intervention program, Self-regulation skill
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, çocukluk döneminde uygulanan müdahale programlarının çocukların öz düzenleme becerileri üzerindeki etkileri sistematik derleme ve meta-analiz yöntemiyle incelenmiştir. Araştırma, PROSPERO'ya kaydedilmiş ve PRISMA 2020 rehberi doğrultusunda yürütülmüştür. Türkçe ve İngilizce yayımlanan deneysel çalışmalar taranmış; tipik gelişim gösteren çocuklarla yürütülen, müdahale ve kontrol grubu karşılaştırmasına dayanan ve etki büyüklüğü hesaplamaya uygun veriler sunan çalışmalar meta-analize dâhil edilmiştir. Klinik tanılı veya bireysel risk temelli özel örneklemler ile öğretmen, ebeveyn ve öz bildirim temelli ölçümler ana analiz kapsamı dışında bırakılmıştır. Etki büyüklüğü Hedges' g ile hesaplanmış; rastgele etkiler modelinde REML yöntemi ve Hartung-Knapp düzeltmesi kullanılmıştır. Yayım yanlılığı, duyarlılık ve moderatör analizleri yürütülmüştür. Genel öz düzenleme analizine 62 çalışma dâhil edilmiştir. Bulgular, müdahale programlarının genel öz düzenleme becerileri üzerinde pozitif ve anlamlı bir etki oluşturduğunu göstermiştir (g = 0.421, %95 GA [0.314; 0.528]). Bilişsel öz düzenleme alanında 57 çalışma üzerinden pozitif ve anlamlı etki bulunmuştur (g = 0.416, %95 GA [0.302; 0.530]). Davranışsal öz düzenleme alanında da 17 çalışma üzerinden pozitif ve anlamlı etki belirlenmiştir (g = 0.378, %95 GA [0.185; 0.571]). Duygusal öz düzenleme alanında ise sınırlı sayıda çalışma bulunmuş ve toplam etki istatistiksel olarak anlamlı değildir. Bulgular, müdahale etkilerinin eğitim kademesi, ülke gelir düzeyi, coğrafi bölge, yanlılık riski, uygulama bağlamı ve ölçme yaklaşımı gibi değişkenlere göre farklılaşabildiğini göstermektedir. Sonuç olarak, çocukluk döneminde uygulanan müdahale programları çocukların öz düzenleme becerilerini desteklemede etkili olmakla birlikte, bu etkiler müdahale ve çalışma özelliklerine bağlı olarak değişkenlik gösterebilmektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis examined the effects of childhood intervention programs on children's self-regulation skills through a systematic review and meta-analysis. The review was registered in PROSPERO and conducted in accordance with the PRISMA 2020 guideline. Experimental studies published in Turkish and English were screened, and studies were included if they involved typically developing children, compared an intervention group with a control group, and reported sufficient statistical information to calculate effect sizes. Studies involving clinical diagnoses or individually selected at-risk samples, as well as teacher-, parent-, or self-report-based outcomes, were excluded from the main analyses. Effect sizes were calculated as Hedges' g. Random-effects models were estimated using the REML method with Hartung-Knapp adjustment. Publication bias, sensitivity, and moderator analyses were also conducted. The overall self-regulation analysis included 62 studies. Findings showed that intervention programs had a positive and statistically significant effect on children's overall self-regulation skills (g = 0.421, 95% CI [0.314, 0.528]). For cognitive self-regulation, a positive and significant effect was found across 57 studies (g = 0.416, 95% CI [0.302, 0.530]). For behavioral self-regulation, the analysis of 17 studies also indicated a positive and significant effect (g = 0.378, 95% CI [0.185, 0.571]). In contrast, the evidence for emotional self-regulation was limited, and the pooled effect was not statistically significant. Moderator findings suggested that intervention effects may vary by school level, country income level, geographic region, risk of bias, implementation context, and measurement approach. Overall, childhood intervention programs appear to support children's self-regulation skills; however, the magnitude and consistency of these effects vary across interventions and studies.
Benzer Tezler
- “Devereux”okul öncesi ölçeğinin uyarlanması ve ikinci adım erken müdahale programının etkililiğinin değerlendirilmesi
Adaptation of Devereux preschool scale and evaluation the effectiveness of second step early intervention program
ŞEYDA İNCE SEZER
Doktora
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimHacettepe Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜBECCEL GÖNEN
- Çocukluk çağı obezitesinin önlenmesinde aile temelli obezite müdahale programlarının etkinliği: Bir meta-analiz çalışması
Effectiveness of family based obesity intervention programs in prevention of childhood obesity: A meta-analysis study
ELİF TUBA KOÇ
- Türkiye'de yürütülen erken müdahale ve/veya eğitim programlarının özel gereksinimli çocukların gelişim alanlarına etkisi: Bir sistematik derleme çalışması
The effects of early intervention and/or education programs in Turkey on the developmental areas of children with special needs: A systematic review study
FADİME ERKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAFİYE SUNAY YILDIRIM DOĞRU
- Erken çocukluk döneminde görme engelli çocukların eğitsel değerlendirme süreçlerinin incelenmesi
Examination of educational assessment processes for visually impaired children in early childhood
BURAK YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİH ÇAKMAK
- Kronik hastalığı olan çocukların uzun süreli hastane yatışlarının sağlıklı kardeşleri üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
GÜLER GÖZÜDELİ YAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FADİME YÜKSEL