Geri Dön

1995 tarihli enstitü zaman klozlarına göre tekne ve makine sigortalarında 6. madde kapsamında riziko değerlendirmesi

Risk assessment under clause 6 of hull and machinery insurance according to the 1995 institute time clauses

  1. Tez No: 1021824
  2. Yazar: İLAYDA MOHAN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. SAMİM ÜNAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Hukuk, Sigortacılık, Denizcilik, Law, Insurance, Marine
  6. Anahtar Kelimeler: Riziko, Türk Ticaret Kanunu, Turkish Commercial Code
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Piri Reis Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Deniz Hukuku Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, deniz taşımacılığında en önemli sigorta türlerinden biri olan tekne ve makine sigortalarında riziko kavramını, ulusal ve uluslararası hukuk çerçevesinde ve özellikle 1995 tarihli Institute Time Clauses – Hulls (“ITCH 95”) kapsamında incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, rizikonun sigorta hukukundaki yerini, kapsamını, sigorta ettiren ve sigortacı açısından doğurduğu sonuçları ve ITCH 95'in bu alana getirdiği yenilikleri ortaya koymaktır. Araştırmanın birinci bölümünde, deniz sigortacılığının tarihsel gelişimi ele alınmıştır. İngiliz ve Türk hukukunda deniz sigortasının yasal temelleri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Özellikle 1906 tarihli Marine Insurance Act ile Türk Ticaret Kanunu arasındaki farklılıklar ortaya konmuş ve İngiliz hukukunun uluslararası uygulamalardaki belirleyici rolü vurgulanmıştır. İkinci bölümde, çalışmanın daha anlaşılır hale gelmesi amacıyla deniz sigortasında kullanılan temel kavramlar ayrıntılı şekilde incelenmiştir. Bu kapsamda sigortacı, sigorta ettiren/sigortalı, poliçe, teminat, riziko ve prim kavramları açıklanmış ayrıca rizikonun gerçekleşmesi halinde gerekli belgeler üzerinde durulmuştur. Böylece, rizikonun yalnızca teorik değil aynı zamanda uygulamadaki ispat araçlarıyla nasıl değerlendirildiği ortaya konmuştur. Üçüncü bölümde, deniz taşımacılığında karşılaşılan çok yönlü riskler karşısında geliştirilen sigorta türleri ele alınmıştır. Tekne sigortası, yük sigortası, sorumluluk sigortası ve kulüp sigortası ayrı ayrı değerlendirilmiş her birinin konusu, kapsamı, hukuki niteliği ve uygulamadaki işlevi açıklanmıştır. Dördüncü bölümde, çalışmanın odak noktası olan tekne ve makine sigortaları ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Bu kapsamda, sigorta teminatının kapsamı, tekne ve gemi kavramları, tekne sigortalarında rizikoyu belirleyen unsurlar sistematik olarak değerlendirilmiştir. Bu unsurların sigortacının üstleneceği riziko üzerinde nasıl belirleyici rol oynadığı ve prim hesaplamalarıyla bağlantısı incelenmiştir. Beşinci bölümde ise, ITCH 95 özel olarak incelenmiş ve özellikle 6. madde çerçevesinde kusur ve ihmal şartı aranmaksızın teminat altına alınan rizikolar ile kusur ve ihmalin olmaması şartıyla teminat kapsamına alınan rizikolar ayrıntılı şekilde değerlendirilmiştir. Deniz tehlikeleri, yangın ve patlama, hırsızlık, denize mal atma, deniz haydutluğu, liman ve kara unsurlarıyla temas, deprem ve doğal afetler gibi rizikoların hangi koşullarda sigortacı tarafından üstlenildiği açıklanmıştır. Ayrıca savaş, grev, kötü niyetli hareketler ve radyoaktif bulaşma gibi istisnalar ele alınmıştır. Bu çalışmanın bulguları, ITCH 95'in deniz sigortacılığında önemli bir dönüm noktası olduğunu, sigorta ettiren ve sigortacının sorumluluklarını netleştirdiğini ve teminat kapsamını modern denizcilik faaliyetlerine uygun hale getirdiğini ortaya koymaktadır. Türk hukukunda doğrudan tekne ve makine sigortalarına ilişkin hükümler bulunmamakla birlikte, uygulamada İngiliz hukukunun ve Institute Clauses'un yaygın şekilde kullanılması nedeniyle ITCH 95'in Türk sigorta pratiğine de yön verdiği sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, bu çalışmada rizikonun tanımı, kapsamı ve ispat araçları ITCH 95 çerçevesinde incelenmiş olup, elde edilen değerlendirmelerin hem teorik hem de pratik açıdan deniz sigortacılığı alanına katkılar sunması hedeflenmektedir.

Özet (Çeviri)

This study examines the concept of risk in one of the most significant branches of marine insurance, namely hull and machinery insurance, within both national and international legal frameworks, with particular emphasis on the 1995 Institute Time Clauses – Hulls (“ITCH 95”). The primary aim of this thesis is to reveal the legal nature, scope, and consequences of risk in marine insurance, as well as to analyze the innovations introduced by ITCH 95 in this area, from the perspectives of both the assured and the insurer. The first part of the study addresses the historical development of marine insurance. The legal foundations of marine insurance under English and Turkish law are examined comparatively. Special attention is given to the differences between the Marine Insurance Act 1906 and the Turkish Commercial Code, with emphasis on the decisive role of English law in international maritime practice. The second part analyzes the fundamental concepts of marine insurance in order to enhance clarity. Within this context, the notions of insurer, assured, insurance policy, coverage, risk, and premium are explained, while also highlighting the evidentiary documents required in the event of a loss. Thus, the study demonstrates how risk is not only a theoretical concept but also one assessed in practice through concrete instruments of proof. The third part examines the types of marine insurance developed against the wide variety of risks encountered in maritime transport. Hull insurance, cargo insurance, liability insurance, and P&I insurance are discussed separately, with each type's subject matter, scope, legal nature, and practical function explained in detail. The fourth part focuses specifically on hull and machinery insurance. The scope of insurance coverage, the definitions of vessel and ship, as well as the determining elements of risk—such as type, age, tonnage, flag, seaworthiness, classification society, and trading limits—are systematically analyzed. The study underlines how these factors directly influence the level of risk assumed by the insurer and how they are connected to the calculation of premiums. The fifth part provides an in-depth analysis of ITCH 95. In particular, Article 6 is discussed, which sets out the risks covered without reference to negligence and the risks covered in the absence of negligence. Perils of the seas, fire and explosion, theft, jettison, piracy, contact with port or land installations, and natural disasters such as earthquake and volcanic eruption are explained as risks included in coverage. Conversely, exclusions such as war, strikes, malicious acts, and radioactive contamination are examined as circumstances where the insurer is not liable. The findings of this study demonstrate that ITCH 95 represents a turning point in marine insurance. It clarifies the responsibilities of both the assured and the insurer, expands the scope of insurance coverage, and adapts risk allocation to the requirements of modern maritime operations. Although Turkish law does not provide direct provisions for hull and machinery insurance, the prevalence of English law and Institute Clauses in practice has ensured that ITCH 95 has significantly shaped Turkish marine insurance practice. In conclusion, this thesis shows that the definition, scope, and evidentiary tools of risk under ITCH 95 provide contributions to the field of marine insurance, both theoretically and practically.

Benzer Tezler

  1. A shipyard transformation as a catalyst in golden horn, galata and its historical environs' regeneration process

    Haliç, galata ve tarihi çevresinin yenilenme sürecinde bir katalizör olarak tersane dönüşümü

    ABDULKADİR KAAN ÖZGÜN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2005

    Peyzaj MimarlığıHochschule Anhalt

    Tarım Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. ERICH BUHMANN

    PROF. DR. AYŞE SEMA KUBAT

  2. Marketing Turkey: A Comparison between European and Asian students in UK

    Türkiye'nin Pazarlanması Birleşik Krallıktaki Avrupalı ve Asyalı Öğrenciler Arasındaki Bir Karşılaştırma

    MELİS YÜCEL

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2015

    TurizmUnıversıty Of Exeter

    Uluslararası İşletmecilik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ANNE O'BRIEN

  3. Die doppelte Staastsangehörigkeit im deutschen und in türkischem Recht

    Alman ve Türk Hukukunda Çifte Vatandaşlık

    GÖZDE ÇAĞLAYAN AYGÜN

    Yüksek Lisans

    Almanca

    Almanca

    2013

    HukukUnıversıtat Des Saarlandes

    Medeni Hukuk Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MICHAEL MARTINEK

  4. Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)

    Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)

    KADRİ AĞGÜN

    Doktora

    Kırgızca

    Kırgızca

    2016

    TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I Arabaev

    Tarih Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV

  5. Bringing the past into the present: Cinematic representation of history in Turkey since the mid-1990s

    Geçmişi şimdiye getirmek: 1995 sonrası Türkiye sinemasında tarihin sinemada temsili

    ESİN PAÇA CENGİZ

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2014

    Sahne ve Görüntü SanatlarıRoyal Holloway Unıversıty Of London

    Medya ve Görsel Çalışmalar Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. JOHN HILL