Bazı 2-sülfaniliden-2,3-dihidropirimidin-4(1H)-on türevlerinin sentezi ve nötral sfingomiyelinaz ile kolinesteraz enzimleri üzerine etkilerinin incelenmesi
Synthesis of some 2-sulfanylidene-2,3-dihydropyrimidin-4(1H)-one derivatives and investigation of their effects on neutral sphingomyelinase and cholinesterase enzymes
- Tez No: 1021879
- Danışmanlar: PROF. DR. YASEMİN DÜNDAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Pharmacy and Pharmacology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Farmasötik Kimya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Alzheimer hastalığının karmaşık patofizyolojik süreçlerinde yer alan sfingomiyelinaz (SMaz) enzimi, son yıllarda potansiyel bir terapötik hedef haline gelmiştir. Bu tez çalışmasında, yeni sfingomiyelinaz inhibitörü bileşikler geliştirmek amacıyla 6-kloro-2-sülfaniliden-2,3-dihidrokinazolin-4(1H)-on öncü bileşiği temel alınarak kinazolin, piridopirimidin, dihidropteridin, dihidropirimidin, dihidrobenzokinazolin, dihidropirimidokinolin ve hekzahidrobenzopteridin türevi bileşikler sentezlenmiş ve B. cereus SMaz üzerine inhibitör etkileri değerlendirilmiştir. Yapılan aktivite çalışmaları sonucunda, 5-kloro-2-sülfaniliden-2,3-dihidrokinazolin-4(1H)-on (F1, IC50= 11,95 µM), 5,6-diamino-2-sülfaniliden-2,3-dihidropirimidin-4(1H)-on (F13, IC50= 6,72 µM) ve 2-sülfaniliden-2,3,6,7,8,9-hekzahidrobenzo[g]pteridin-4(1H)-on (F18, IC50= 12,9 µM) en aktif bileşikler olarak belirlenmiştir. Ayrıca bu bileşiklerin metal iyonlarıyla şelat oluşturma kapasitesine sahip oldukları tespit edilmiştir. Çalışmanın devamında, sentezlenen bileşiklerin Alzheimer hastalığı tedavisinde geleneksel bir hedef olan kolinesteraz enzimleri üzerindeki inhibitör etkileri de incelenmiştir. Elde edilen verilere göre, 6-amino-5-((4-(4-benzilpiperazin-1-il)benziliden)amino)-2-sülfaniliden-2,3-dihidropirimidin-4(1H)-on (F30), hem B. cereus SMaz (IC50= 20,62 µM) hem de bütirilkolinesteraz (%44,14) üzerine inhibitör aktivite sergilemiştir. Bu tez çalışması sonucunda, yeni sfingomiyelinaz inhibitörleri geliştirilmiş ve kolinesteraz ile dual inhibisyon stratejisine ilişkin literatüre ön veriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Sphingomyelinase (SMase), which is involved in the complex pathophysiological processes of Alzheimer's disease, has emerged in recent years as a promising therapeutic target. In this thesis, quinazoline, pyridopyrimidine, dihydropteridine, dihydropyrimidine, dihydrobenzoquinazoline, dihydropyrimidoquinoline, and hexahydrobenzopteridine derivatives were synthesized to develop new sphingomyelinase inhibitors, based on the lead compound 6-chloro-2-sulfanylidene-2,3-dihydroquinazolin-4(1H)-one, and their inhibitory activities against B. cereus SMase were evaluated. Biological activity studies identified 5-chloro-2-thioxo-2,3-dihydroquinazolin-4(1H)-one (F1, IC50= 11,95 µM), 5,6-diamino-2-thioxo-2,3-dihydropyrimidin-4(1H)-one (F13, IC50= 6,72 µM), and 2-thioxo-2,3,6,7,8,9-hexahydrobenzo[g]pteridin-4(1H)-one (F18, IC50= 12,9 µM) as the most active derivatives. In addition, these compounds were found to possess the ability to chelate metal ions. In the continuation of the study, the inhibitory effects of the synthesized compounds on cholinesterase enzymes, which represent traditional therapeutic targets in the treatment of Alzheimer's disease, were also investigated. According to the obtained results, 6-amino-5-((4-(4-benzylpiperazin-1-yl)benzylidene)amino)-2-thioxo-2,3-dihydropyrimidin-4(1H)-one (F30) exhibited inhibitory activity against both B. cereus SMaz (IC50= 20,62 µM) and butyrylcholinesterase (44,14%). As a result of this thesis study, new sphingomyelinase inhibitors were developed, and preliminary data on a dual inhibition strategy involving cholinesterase were presented in the literature.
Benzer Tezler
- Bazı heterosiklik birim içeren Cu(II) komplekslerinin sentezi, karakterizasyonu ve katekolaz aktivitelerinin belirlenmesi
Synthesis and characterization of Cu(II) complexes containing some heterocyclic units and catecholase activities
ALİ ZENGİN
- Bazı (2-benzimidazoliltiyo) asetohidrazit türevleri üzerinde çalışmalar
Başlık çevirisi yok
TİJEN ÖNKOL
- Bazı 2-hidrazinobenzimidazal türevleri üzerinde çalışmalar
Başlık çevirisi yok
ERDEN BANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
Eczacılık ve FarmakolojiGazi ÜniversitesiFarmasötik Kimya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FETHİ ŞAHİN
- Bazı 2-merkaptobenzimidazol türevleri üzerinde çalışmalar
Başlık çevirisi yok
AMİR DARAFARİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
Eczacılık ve FarmakolojiGazi ÜniversitesiFarmasötik Kimya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. M. FETHİ ŞAHİN
- Bazı (2-benzimidazolil) propanoik asit türevleri üzerinde çalışmalar
Başlık çevirisi yok
ADEM MERİÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Eczacılık ve FarmakolojiGazi ÜniversitesiFarmasötik Kimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİNGUR NOYANALPAN