Geri Dön

Dergâh Dergisi (1990-2022) şiirlerinde Tanrı tasavvurları

Conceptions of God in the poems of Dergâh Magazine (1990-2022)

  1. Tez No: 1022375
  2. Yazar: AYŞE NUR BİÇER
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ALİ RIZA AYDIN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Din, Psikoloji, Türk Dili ve Edebiyatı, Religion, Psychology, Turkish Language and Literature
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Din Psikolojisi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmada, Dergâh dergisinin 1990-2022 yılları arasında yayımlanan şiirlerinde ortaya çıkan Tanrı tasavvurları din psikolojisi perspektifiyle incelenmiştir. Araştırmanın temel amacı, Dergâh şiirlerinde Tanrı'ya ilişkin söylem ve imgelerin hangi tipolojik görünümler etrafında şekillendiğini ortaya koymak ve modern Türk şiirinde dinî söylemin nasıl yeniden üretildiğini değerlendirmektir. Bu doğrultuda çalışmada Dergâh dergisinin 1990 ile 2022 yılları arasında yayımlanan şiirleri taranmış; Tanrı, Allah, ilahî sıfatlar ve aşkınlık düşüncesi etrafında şekillenen şiirler incelemeye dâhil edilmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş; şiirler içerik ve söylem çözümlemesi yoluyla değerlendirilmiştir. İnceleme sürecinde şiirlerdeki Tanrı tasavvurları tipolojik bir sınıflandırma çerçevesinde ele alınmış; mutlak ve aşkın Tanrı, antropomorfik Tanrı, konuşan ve kelimeleri yaratan Tanrı, sirayet eden Tanrı, ironik kullanımlarıyla Tanrı, çocukluk algısında somutlaştırılan Tanrı ve uzaklaşılan Tanrı gibi farklı görünümler altında değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda, Dergâh şiirlerinde teistik söylemin belirgin biçimde öne çıktığı görülmüştür. Bununla birlikte Tanrı tasavvurlarının tek boyutlu bir yapı sergilemediği; modern bireyin varoluşsal sorgulamaları, gündelik hayat deneyimleri, gelenekle kurduğu ilişki ve poetik arayışları doğrultusunda çeşitlenen çok katmanlı bir görünüm oluşturduğu tespit edilmiştir. Şairlerin Tanrı'yı yalnızca klasik dinî söylem içerisinde değil; imge, ironi, gündelik dil, bireysel deneyim aracılığıyla yeniden yorumladıkları görülmektedir. Bu yönüyle Dergâh dergisi şiirleri, modern Türk şiirinde dinî söylemin dönüşümünü göstermesi bakımından önemli bir örnek alanı oluşturmaktadır.

Özet (Çeviri)

This study examines the conceptions of God reflected in the poems published in Dergâh magazine between 1990 and 2022 from the perspective of the psychology of religion. The primary aim of the research is to identify the typological manifestations through which discourses and images related to God are constructed in the poems of Dergâh and to evaluate how religious discourse is reinterpreted within modern Turkish poetry. In this context, the poems published in Dergâh magazine between 1990 and 2022 were reviewed, and those centered around God, Allah, divine attributes, and the idea of transcendence were included in the scope of the study. The research employs a qualitative research method, and the poems were analyzed through content and discourse analysis. During the analysis process, conceptions of God in the poems were evaluated within the framework of a typological classification. Different manifestations such as the absolute and transcendent God, the anthropomorphic God, the speaking God and the God who creates words, the immanent God, God represented through ironic expressions, the concretized God in childhood perception, and the distant God were identified and examined. The findings of the study indicate that theistic discourse occupies a prominent place in the poems published in Dergâh. However, these conceptions of God do not present a singular or one-dimensional structure; rather, they form a multilayered framework shaped by the existential inquiries of the modern individual, everyday experiences, relations with tradition, and poetic quests. It has been observed that poets reinterpret God not only within the boundaries of classical religious discourse, but also through imagery, irony, everyday language, and individual experience. In this respect, the poems published in Dergâh magazine constitute a significant field for understanding the transformation of religious and metaphysical discourse in modern Turkish poetry.

Benzer Tezler

  1. Dergâh Dergisi'nin (2010-2019) sistematik tahlili ve Türk edebiyatındaki önemi

    Systematic index of Dergah Journal (2010-2019) and its importance in Turkish literature

    AYŞEGÜL KÖSE

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Türk Dili ve EdebiyatıVan Yüzüncü Yıl Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ABDULMECİT CANATAK

  2. Dergâh dergisinde tasavvufî muhteva

    Suafi content in Dergāah magazine

    ALİ ADAM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    DinSelçuk Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SAMİ BAYRAKCI

  3. Dergâh dergisinde şiir eleştirisi (201-300. sayılar)

    Articles on poetry in journal of Dergâh (201-300. issues)

    HASAN ALİ BODUR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Türk Dili ve EdebiyatıTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALPAY DOĞAN YILDIZ

  4. Dergâh Dergisinin sistematik indeksi

    Systematic index of Dergâh Journal

    DİLŞAD DOĞMUŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Medeniyet Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SECAATTİN TURAL

  5. Dergâh dergisinde şiir eleştirisi (1-100. sayılar)

    Poetry criticism in Dergâh magazine (Issues 1-100.)

    TANER SARITAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Türk Dili ve EdebiyatıTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALPAY DOĞAN YILDIZ