Dijital çağda çocuklarla felsefe etkinliklerinin rolü ve işlevi: Öğretmen ve ebeveyn görüşleri üzerine nitel bir araştırma
The role and function of philosophy for children activities in the digital age: A qualitative study on teacher and parent views
- Tez No: 1022600
- Danışmanlar: PROF. DR. VEFA TAŞDELEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Çocuklarla Felsefe, Dijital Çağ, Dijital Kültür, Öğretmen ve Ebeveyn Görüşleri, Çocuklar için felsefe, Öğretmen görüşleri, Philosophy for Children, Digital Age, Digital Culture, Teacher and Parent Views, Teacher opinions
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET DİJİTAL ÇAĞDA ÇOCUKLARLA FELSEFE ETKİNLİKLERİNİN ROLÜ VE İŞLEVİ: ÖĞRETMEN VE EBEVEYN GÖRÜŞLERİ ÜZERİNE NİTEL BİR ARAŞTIRMA Bu araştırmanın amacı, dijital çağ bağlamında çocuklarla felsefe etkinliklerinin rolünü ve işlevini öğretmen ve ebeveyn görüşleri doğrultusunda incelemektir. Araştırmada, nitel araştırma yöntemi olan fenomenoloji deseninden yararlanılmıştır. Çalışma grubunu, 2025-2026 eğitim-öğretim yılında Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi ve özel eğitim kurumlarında görev yapan ve aynı zamanda çocuklarla felsefe etkinliklerinde kolaylaştırıcı rolü üstlenen 9 öğretmen ile farklı kademelerde eğitim gören ve çocuklarla felsefe etkinliklerine katılmış 3-18 yaş aralığındaki 9 çocuğun ebeveyni oluşturmaktadır. Katılımcılar, amaçlı örnekleme yöntemleri kapsamında ölçüt örnekleme ve maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılarak seçilmiştir. Çalışma grubunda yer alan öğretmenler, çocuklarla felsefe etkinliklerine katılan ve katılmayan çocukları araştırma kapsamındaki gelişim alanları açısından karşılaştırmalı olarak değerlendirerek gözlemledikleri davranış ve düşünce farklılıklarını yorumlamışlardır. Ebeveynler ise, kendi çocuklarının çocuklarla felsefe etkinliklerine katılım öncesi ve sonrası süreçte yaşadıkları değişimleri temel alarak değerlendirmelerde bulunmuşlardır. Veri toplama sürecinde araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış öğretmen ve ebeveyn görüşme formları kullanılmıştır. Elde edilen veriler GRAFFAIN programı desteğiyle içerik analizi yöntemi kullanılarak çözümlenmiş; ortaya çıkan bulgular“dijitalleşmenin çocuklar üzerindeki etkileri”ile“çocuklarla felsefe etkinliklerinin çocuklar üzerindeki etkileri”başlıkları altında tematik olarak incelenmiştir. Araştırma sonuçları, dijital çağda yürütülen felsefe etkinliklerinin çocukların problem çözme becerileri, etik ve ahlaki değer gelişimi, kimlik bilinci ve öz farkındalık gelişimi, düşünme becerileri ile dijital okuryazarlık becerileri üzerinde olumlu katkılar sağladığını göstermektedir. Bununla birlikte öğretmen ve ebeveyn görüşleri, dijitalleşmenin söz konusu bazı beceriler üzerinde destekleyici etkide bulunabileceğini; ancak dijital araçların bilinçsiz ve kontrolsüz kullanımı durumunda aynı beceriler üzerinde olumsuz etkiler ortaya çıkarabileceğini göstermektedir. Sonuç olarak, bu çalışmada dijitalleşmenin çocukların araştırma kapsamında ele alınan gelişim alanları üzerinde ortaya çıkardığı olası olumsuz etkilere karşı, çocuklarla felsefe etkinliklerinin dengeleyici bir rol üstlendiği ve geliştirici bir işleve sahip olduğu öğretmen ve ebeveyn görüşleri doğrultusunda ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT THE ROLE AND FUNCTION OF PHILOSOPHY FOR CHILDREN ACTIVITIES IN THE DIGITAL AGE: A QUALITATIVE STUDY ON TEACHER AND PARENT VIEWS The aim of this study is to examine the role and function of philosophy for children activities in the context of the digital age, in line with the views of teachers and parents. In the study, the phenomenology design, which is a qualitative research method, was utilized. The study group consists of 9 teachers working in public and private educational institutions affiliated with the Ministry of National Education in the 2025–2026 academic year, who also assume the role of facilitators in philosophy for children activities, and the parents of 9 children aged between 3 and 18 who study at different educational levels and have participated in philosophy for children activities. The participants were selected using criterion sampling and maximum variation sampling methods within the scope of purposive sampling. The teachers in the study group evaluated children who participated in and did not participate in philosophy for children activities comparatively in terms of the developmental areas within the scope of the research and interpreted the differences in behavior and thinking they observed. The parents, on the other hand, made evaluations based on the changes their own children experienced before and after participating in philosophy for children activities. During the data collection process, semi-structured teacher and parent interview forms prepared by the researcher were used. The data obtained were analyzed using the content analysis method with the support of the GRAFFAIN program; the findings were thematically examined under the headings“The Effects of Digitalization on Children”and“The Effects of Philosophy for Children Activities on Children.”The results of the study show that philosophy for children activities carried out in the digital age provide positive contributions to children's problem-solving skills, ethical and moral value development, identity awareness and self-awareness development, thinking skills, and digital literacy skills. However, teacher and parent views indicate that digitalization may have a supportive effect on some of these skills; yet, in cases of unconscious and uncontrolled use of digital tools, it may also produce negative effects on the same skills. As a result, in this study, it has been revealed, in line with the views of teachers and parents, that philosophy for children activities assume a balancing role and have a developmental function against the possible negative effects of digitalization on the developmental areas of children addressed within the scope of the research.
Benzer Tezler
- Dijital çağda çocuğun dini sosyalleşmesi
Religious socialization in digital age
BETÜL ERKEN
Doktora
Türkçe
2025
DinMarmara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL ATAMAN
- Gıda hakkı temelli agroekolojik hukuk
Agroecological law based on the right to food
DOLUNAY ÇÖREK AKYILDIZ
Doktora
Türkçe
2026
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP ÖZLEM ÜSKÜL ENGİN
- Dijital çağda okuma kültürü görünümleri: Youtube kitap kanalları üzerine bir inceleme
Views of reading culture in the digital age: A review on Youtube book channels
MERVE ERCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU ÇILDIR
- Dijital çağda çocuklara hizmet veren kütüphaneciler için yeterlilikler ve Türkiye'de durum
Competencies for librarians serving children in the digital age: The case of Turkey
RABİA ÇEVİK KARATAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Bilgi ve Belge Yönetimiİstanbul ÜniversitesiBilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜLYA DİLEK KAYAOĞLU
- Dijital çağda çocuk hak ve sorumluluklarını yeniden düşünmek
Rethinking children's rights and responsibilities in the digital age
FATMANUR KARABAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADNAN ALTUN