Hemşirelik hizmetlerinde mesleki isteklilik ölçeğinin geliştirilmesi
Development of the professional willingness scale in nursing services
- Tez No: 1022706
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HAVA GÖKDERE ÇİNAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, Ölçek geliştirme, Nursing, Scale development
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Meslek seçimi, bireyin ilgi, değer ve beklentileri doğrultusunda şekillenen önemli bir yaşam kararıdır. Hemşirelerin mesleki istekliliği, bakım kalitesi, mesleki motivasyon, iş doyumu, meslekte kalma niyeti ve mesleki sürdürülebilirlik açısından önemli bir belirleyicidir. Ancak literatürde bu kavramı doğrudan ve kapsamlı biçimde değerlendiren geçerli ve güvenilir bir ölçme aracının bulunmaması bu araştırmanın çıkış noktasını oluşturmuştur. Araştırmanın amacı, hemşirelerin mesleki isteklilik düzeylerini değerlendirmeye yönelik geçerli ve güvenilir bir Hemşirelik Hizmetlerinde Mesleki İsteklilik Ölçeği geliştirmektir. Araştırma metodolojik türde yürütülmüştür. Ölçek geliştirme sürecinde literatür taraması ve 10 yönetici hemşire ile gerçekleştirilen nitel görüşmeler doğrultusunda 43 madde oluşturulmuş, 11 akademisyenden uzman görüşü alınmış, kapsam ve görünüş geçerliği çalışmaları ile pilot uygulama sonrasında ölçeğe son şekli verilmiştir. Araştırmanın nicel aşaması Bursa ilindeki iki kamu hastanesinde görev yapan hemşirelerle gerçekleştirilmiştir. Açımlayıcı faktör analizinde (AFA) 33 maddelik taslak ölçek, 301 hemşireden elde edilen verilerle analiz edilmiş, doğrulayıcı faktör analizinde (DFA) ise AFA sonucunda elde edilen 29 maddelik ölçek, farklı bir örneklemde yer alan 320 hemşireden elde edilen verilerle test edilmiştir. Güvenirlik Cronbach alfa katsayısı, yapı geçerliği ise AFA ve DFA ile değerlendirilmiştir. AFA sonucunda ölçeğin altı faktörlü yapıya sahip olduğu belirlenmiş, alt boyutların Cronbach alfa katsayıları 0,671-0,863 arasında bulunmuştur. Ölçeğin kişisel ve mesleki gelişim, iletişim ve ekip çalışması, mesleki yeterlik ve yönetsel destek, kurumsal yönetim ve katılımcı karar süreçleri, hasta bakım sorumluluğu ile dışsal motivasyon boyutlarından oluştuğu belirlenmiştir. DFA sonucunda ise önerilen altı faktörlü yapının mevcut örneklemde yeterli düzeyde doğrulanmadığı saptanmıştır. Araştırma sonucunda geliştirilen ölçeğin hemşirelerde mesleki istekliliği değerlendirmede keşfedici düzeyde umut vadeden bir ölçme aracı olduğu ancak psikometrik özelliklerinin güçlendirilmesi amacıyla madde yapısının gözden geçirilmesi, farklı örneklemlerde yeniden doğrulanması ve ek geçerlik-güvenirlik çalışmalarının yapılmasının gerekli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Career choice is an important life decision shaped by an individual's interests, values, and expectations. Professional willingness among nurses is an important determinant of quality of care, professional motivation, job satisfaction, intention to remain in the profession, and professional sustainability. However, the lack of a valid and reliable instrument that directly assesses this concept constituted the rationale for this study. This study aimed to develop a valid and reliable Professional Willingness Scale for Nursing Services to assess nurses' professional willingness. This methodological study was conducted to develop the scale. 43- item pool was generated through a literature review and qualitative interviews with 10 nurse managers. Expert opinions were obtained from 11 academicians, and the final version of the scale was established following content and face validity assessments and a pilot study. The quantitative phase was conducted with nurses working in two public hospitals in Bursa, Türkiye. In the exploratory factor analysis (EFA), 33-item draft scale was analyzed using data obtained from 301 nurses. Subsequently, in the confirmatory factor analysis (CFA), 29-item scale derived from the EFA was tested on a different sample of 320 nurses. Reliability was assessed using Cronbach's alpha coefficient, and construct validity was evaluated through EFA and CFA. The EFA revealed a six-factor structure, with Cronbach's alpha coefficients ranging from 0,671 to 0,863. The scale consisted of six dimensions: personal and professional development, communication and teamwork, professional competence and managerial support, organizational management and participatory decision-making processes, responsibility for patient care, and external motivation. However, the CFA indicated that the proposed six-factor structure could not be adequately confirmed. The developed scale appears to be a promising exploratory instrument for assessing professional willingness among nurses. Nevertheless, revision of the item structure, validation in different samples, and additional validity and reliability studies are recommended to strengthen its psychometric properties.
Benzer Tezler
- Hemşirelerin işlevlerinde bilgisayar kullanmalarına ilişkin görüş ve kaygılarının belirlenmesi ve eğitimin etkinliği
The Determination of the opinions and the concerns related to nurses' function on computer using and effectiveness of education
ZELİHA KOÇ
Doktora
Türkçe
2003
HemşirelikMarmara ÜniversitesiHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NECMİYE SABUNCU
- Hemşirelik hizmetleri yönetsel etkinliğinin hemşirelerin mesleğe bağlılığı üzerine etkisi
The effect of nursing services managerial effectiveness on nurses' commitment to the profession
ESRA KURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sağlık YönetimiBandırma Onyedi Eylül ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EKREM SEVİM
- Sağlık bakım sistemi içinde sağlık ekip hizmetleri ve hemşirenin rolleri üzerine bir çalışma
A study on health care team services and the roles of the nurses in health care system
SERPİL TEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Sağlık Kurumları YönetimiBeykent Üniversitesiİşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HALUK TANRIVERDİ
- Birinci basamak sağlık hizmetlerinde kayıtların kullanımı ve sağlık personelinin karşılaşılan güçlüklere ilişkin görüşleri
Records usage and the opinions of health personel regalding to the faced difficulties in the primary health care
AYŞE TURANLI
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Halk SağlığıMarmara ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEÇİL AKSAYAN
- Hemşirelerde iş stresi ile mesleğe bağlılık düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between job stress and professional commitment levels among nurses
GÜLSÜN KOTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Hemşirelikİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ÖZCAN