Türkiye'de mevduat ve katılım bankalarının nispi performansı ile BIST bankacılık endeksi arasındaki ilişki
The relative performance of deposit and participation banks in Türki̇ye and the BIST banking index
- Tez No: 1023107
- Danışmanlar: PROF. DR. OĞUZ KARA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Bankacılık, İşletme, Economics, Banking, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Düzce Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dijital Ekonomi ve Pazarlama Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, bankacılık sektöründe göreceli operasyonel teknik etkinlik skorları ile hisse senedi performansı arasındaki dinamik etkileşimi ampirik ve teorik bir bütünlük içinde incelemeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda çalışma iki aşamalı bir metodolojik kurgu üzerine inşa edilmiştir. Araştırmanın ilk aşamasında, Türkiye'de faaliyet gösteren 25 bankanın çeyreklik bazda (2019Q1-2025Q1 arası) kredi etkinliği ile kârlılık ve sermaye yeterliliği odaklı göreceli performansları Bootstrap tahminli Veri Zarflama Analizi (VZA) ile ölçülmüştür. İkinci aşamada ise elde edilen bu bootstrap teknik etkinlik skorları ile Borsa İstanbul'da (BİST) işlem gören bankaların hisse senedi getirileri arasındaki uzun ve kısa dönemli ilişkiler; yatay kesit bağımlılığını ve heterojenliği dikkate alan ikinci nesil panel veri metodolojisi kullanılarak analiz edilmiştir. İlk aşamadan elde edilen Bootstrap VZA bulguları, 2019-2021 yılları arasında teknik etkinlik skorlarında yüksek bir oynaklık yaşandığını, 2022 yılından itibaren ise sektör genelinde bir stabilizasyon eğilimini ortaya koymuştur. İkinci aşama panel eşbütünleşme test sonuçları, teknik etkinlik skorları ile hisse senedi getirileri arasında uzun dönemli doğrusal bir ortak stokastik trendin (eşbütünleşme) bulunmadığını göstermiştir. AMG uzun dönem katsayı tahmin sonuçlarına göre, panel genelinde teknik etkinlik düzeyinin hisse senedi getirileri üzerindeki katsayısı istatistiki olarak anlamsız bulunurken; bankalar bazındaki heterojen analizde Yapı Kredi için anlamlı ve negatif bir katsayı (β = -34.457) elde edilmiştir. Panel genelinde ve banka bazında Ortak Dinamik Süreç (_c) katsayısının anlamlı ve pozitif çıkması, BİST bankacılık endeksinde hisse senedi fiyatlamalarının mikro performanstan ziyade ortak makroekonomik ve sistemik şoklar tarafından domine edildiğini göstermiştir. Dumitrescu-Hurlin panel nedensellik testi sonuçları ise, teknik etkinlikten hisse senedine doğru bir nedensellik bulunmazken, hisse senedi getirilerinden teknik etkinliğe doğru tek yönlü ve güçlü bir Granger nedensellik ilişkisinin varlığını kanıtlamıştır. Elde edilen tüm ampirik bulgular bir bütün olarak değerlendirildiğinde; finansal performans verilerinin piyasa tarafından absorbe edilmesi nedeniyle BİST bankacılık sektörünün Etkin Piyasa Hipotezi'nin (EPH) yarı-güçlü formuyla uyumlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aims to investigate the dynamic interaction between relative operational technical efficiency scores and stock market performance in the banking sector within an empirical and theoretical framework. In this regard, the research is constructed upon a two-stage methodological design. In the first stage, the credit efficiency along with the profitability and capital adequacy-oriented relative performances of the 25 banks operating in Turkey are measured on a quarterly basis (between 2019Q1 and 2025Q1) using the Bootstrap Data Envelopment Analysis (DEA). In the second stage, the long-term and short-term relationships between these bootstrap technical efficiency scores and the stock returns of banks traded on the Istanbul Stock Exchange (BIST) were analyzed using a second-generation panel data methodology that takes into account cross-sectional dependence and heterogeneity. The Bootstrap DEA findings from the first stage reveal a high volatility in technical efficiency scores between 2019 and 2021, followed by a stabilization trend across the sector from 2022 onwards. The second-stage panel cointegration test results demonstrate the absence of a long-term linear common stochastic trend (cointegration) between technical efficiency scores and stock returns. According to the Augmented Mean Group (AMG) long-term coefficient estimation results, the coefficient of the technical efficiency level on stock returns is found to be statistically insignificant across the overall panel; however, the heterogeneous analysis on a bank-by-bank basis yields a significant and negative coefficient (β = -34.457) specifically for Yapı Kredi. Furthermore, the significant and positive coefficient of the Common Dynamic Process (_c) both across the overall panel and at the individual bank level indicates that stock pricing in the BIST banking index is dominated by common macroeconomic and systemic shocks rather than micro-performance. Finally, the Dumitrescu-Hurlin panel causality test results confirm that while there is no causal effect running from technical efficiency to stock returns, a unidirectional and strong Granger causality runs from stock returns to technical efficiency. When all empirical findings are evaluated as a whole, it is concluded that the BIST banking sector is compliant with the semi-strong form of the Efficient Market Hypothesis (EMH) due to the rapid absorption of financial performance data by the market.
Benzer Tezler
- Türkiye'de katılım bankacılığı ve katılım bankaları ile mevduat bankalarının finansal performanslarının TOPSİS yöntemiyle analizi ve karşılaştırılması
Participation banking in Turkey, analysis and comparison of financial performances of participation and deposit money banks using TOPSİS method
HANDAN ARGUNHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
BankacılıkKayseri ÜniversitesiMuhasebe ve Finansal Yönetim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DERVİŞ BOZTOSUN
- Financial cyclicality of participation and deposit banks in Türki̇ye: A comparative analysis on macroeconomic shock periods
Türkiye'de katılım ve mevduat bankalarının finansal döngüselliği: Makroekonomik şok dönemleri üzerine karşılaştırmalı bir analiz
ZEYNEP ATILGAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
EkonomiMarmara ÜniversitesiEkonomi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARİF ORÇUN SÖYLEMEZ
- Türkiye'de katılım bankacılığı ve katılım bankalarının getirisi ile alternatif yatırım araçları getirilerinin analizi (2004-2006)
In Turkey adherence banking and adherencebanksyield with alternative investment isntrument yields analysis (2004-2006)
ORHAN GUDİL
- Türkiye'deki mevduat ve katılım bankalarının sosyal medya kullanımına ilişkin bir değerlendirme: Facebook Değerlendirme Endeksi
An evaluation of the social media usage of deposit and participation banks in Turkey: Facebook Assessment Index
HÜSEYİN GÖĞÜŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
BankacılıkGaziantep Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM HALİL SEYREK