Traduire le religieux et le culturel : Stratégies adoptées dans les traductions Turques du Cycle de l'invisible d'Éric-Emmanuel Schmitt
Dinî ve kültürel unsurların çevirisi: Éric-Emmanuel Schmitt'in Görünmez Döngü serisinin Türkçe çevirilerinde kullanılan stratejiler
- Tez No: 1023951
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ UMUT CAN GÖKDUMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mütercim-Tercümanlık, Translation and Interpretation
- Anahtar Kelimeler: Edebiyat, Karşılaştırmalı analiz, Çeviri, Literature, Comparative analysis, Translation
- Yıl: 2026
- Dil: Fransızca
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mütercim Tercümanlık (fransızca) Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET ELİBÜYÜK, Ali. Dinî ve kültürel unsurların çevirisi: Éric-Emmanuel Schmitt'in Görünmez Döngü serisinin Türkçe çevirilerinde kullanılan stratejiler, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2026. Éric-Emmanuel Schmitt'in Görünmez Döngü başlıklı dizisi, maneviyat, ölüm, ötekilik ve anlam arayışı gibi temaları farklı anlatılar aracılığıyla ele alan eserlerden oluşmaktadır. Bu tez, söz konusu dizide yer alan sekiz anlatının Türkçe çevirilerine odaklanmakta ve dinî, manevi ve kültürel öğelerin Fransızcadan Türkçeye nasıl aktarıldığını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, kaynak metinler ile hedef metinlerin birlikte değerlendirilmesine dayanan nitel, betimleyici ve karşılaştırmalı bir yaklaşım benimsemektedir. Araştırmanın kuramsal ve yöntemsel çerçevesi temel olarak Antoine Berman'ın yaklaşımına (1984, 1985) ve Javier Franco Aixelá'nın kültüre özgü öğeler modeline (1996) dayanmaktadır. Bu doğrultuda kültürel, dinî ve manevi öğeler önce mikro-metin düzeyinde çözümleme birimleri olarak belirlenmekte, ardından çevirilerde gözlenen dönüşümler Berman'ın tanımladığı deformasyon eğilimleri ışığında yorumlanmaktadır. Çalışmanın amacı, tekrar eden çeviri tercihlerini betimlemek ve kaynak metindeki ötekiliğin erek kültürde ne ölçüde korunduğunu, azaltıldığını, nötrleştirildiğini ya da yeniden biçimlendirildiğini ortaya koymaktır. Bu çözümleme aracılığıyla tez, Görünmez Döngü'nün Türkçe çevirilerindeki baskın çeviri yönelimlerini ve farklı çevirmenlere bağlı olarak ortaya çıkan ayrışmaları görünür kılmayı; ayrıca Türkçe bağlamda dinî, manevi ve kültürel yoğunluğu yüksek edebî eserlerin çevirisine ilişkin çalışmalara katkı sunmayı hedeflemektedir. Anahtar Sözcükler Görünmez Döngü, Éric-Emmanuel Schmitt, edebî çeviri, kültüre özgü öğeler, Antoine Berman, Javier Franco Aixelá
Özet (Çeviri)
ABSTRACT ELIBUYUK, Ali. Translating religious and cultural elements: strategies used in the Turkish translations of Éric-Emmanuel Schmitt's The Cycle of the Invisible, Master's Thesis, Ankara, 2026. Éric-Emmanuel Schmitt's Cycle of the Invisible consists of narratives that explore themes such as spirituality, death, otherness, and the search for meaning through different stories. This thesis focuses on the Turkish translations of eight narratives from this cycle and aims to examine how religious, spiritual, and cultural elements are transferred from French into Turkish. The study adopts a qualitative, descriptive, and comparative approach based on the combined analysis of source texts and target texts. The theoretical and methodological framework of the research is mainly based on Antoine Berman's approach (1984, 1985) and Javier Franco Aixelá's model of Culture-Specific Items (1996). Within this framework, cultural, religious, and spiritual elements are first identified as microtextual units of analysis, and the transformations observed in translation are then interpreted in the light of Berman's deforming tendencies. The aim is to describe recurrent translational choices and to analyse to what extent the otherness of the source text is maintained, attenuated, neutralised, or reformulated in the target culture. Through this analysis, the thesis seeks to reveal the dominant translational orientations in the Turkish translations of the Cycle of the Invisible, as well as the differences that emerge from one translator to another, and to contribute to research on the literary translation of works with strong religious, spiritual, and cultural density in the Turkish context. Keywords Cycle of the Invisible, Éric-Emmanuel Schmitt, literary translation, Culture-Specific Items, Antoine Berman, Javier Franco Aixelá
Benzer Tezler
- Proverbes et locutions dans The Clown and His Daughter de Halide Edib et sa traduction en Français rue de l'epicerie auxmouches
Proverbs and idioms in The Clown and Daughter by Halide Edib and their comparison with their translations into French
HANDE SİPAHİ
Yüksek Lisans
Fransızca
2000
Fransız Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiFransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİBEL BOZBEYOĞLU
- Traduire l'environnement: Une analyse dans le cadre de la théorie de l'acteur-réseau dans la traduction du discours écologique
Çevreyi çevirmek: Ekolojik söylem çevirisinde aktör-ağ teorisi çerçevesinde bir analiz
BUSE KORKMAZ
Yüksek Lisans
Fransızca
2025
Mütercim-TercümanlıkGazi ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ONUR ÖZCAN
- Sözlü iletişim becerileri dersinde kullanılan 'Conversations Pratiques De L'Oral' kitabındaki Fransızca söz kalıplarının Türkçeye çevirisinde öğrencilerin izledikleri çeviri stratejileri
Les stratégies de traduction utilisées par les etudiants lors de la traduction en Turc des expressions Françaises dans le livre intitulé ''Conversations Pratiques De L'Oral' pratiqué dans le cours de l'expression orale
SEMRA TAYDAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Fransız Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiYabancı Diller Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PERİHAN YALÇIN
- On beş köpek, Turkish translation and analysis of andréalexis's modern fable fifteen dogs
Başlık çevirisi yok
RANA KESKİN SALDI
- Approches alternatives de la logique floue pour l'application du deploiement
Kalite fonksiyonu yayılımı uygulamalarında alternatif bulanık mantık yaklaşımları
PINAR KAYMAZ
Yüksek Lisans
Fransızca
2003
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiGalatasaray ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. E. ERTUĞRUL KARSAK