İlkokul öğrencileri için olumlu sosyal davranış öz-düzenleme ölçeği'nin türk kültürüne uyarlanması
Adaptation of the prosocial self-regulation questionnaire for primary school students to Turkish culture
- Tez No: 1024919
- Danışmanlar: DOÇ. DR. OSMAN NEJAT AKFIRAT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, İlkokul Öğrencileri için Olumlu Sosyal Davranış Öz-Düzenleme Ölçeği'nin (Prosocial Self-Regulation Questionnaire) Türk kültürüne uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin incelenmesidir. Araştırma kapsamında ölçeğin Türkçe formunun, ilkokul 2., 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin olumlu sosyal davranışlarının altında yatan motivasyonel temelleri Kendini Belirleme Kuramı çerçevesinde değerlendirmeye uygun olup olmadığı incelenmiştir. Ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla 289 katılımcıdan elde edilen veriler ile Açımlayıcı Faktör Analizi, 291 katılımcıdan elde edilen veri ile Doğrulayıcı Faktör Analizi yapılmıştır. Ölçüt bağıntılı geçerlik kapsamında İlkokul Öğrencileri için Olumlu Sosyal Davranış Öz-Düzenleme Ölçeği'nin (SRQ-P) Türkçe formunun alt boyutları ile Çocuk Prososyallik Ölçeği: Çocuk Formu'nun yardım, paylaşma, empati alt boyutları ve toplam puanı arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Ölçeğin madde düzeyindeki işleyişini değerlendirmek amacıyla düzeltilmiş madde-toplam korelasyonları, madde silindiğinde Cronbach alfa katsayıları ve alt-üst %27'lik grup karşılaştırmaları hesaplanmıştır. Güvenirlik analizleri kapsamında Cronbach alfa iç tutarlılık katsayıları incelenmiştir. Açımlayıcı Faktör Analizi sonucunda ölçeğin Türkçe formunun 23 madde ve özerk ve kontrollü olmak üzere iki faktörden oluşan bir yapı gösterdiği belirlenmiştir. Doğrulayıcı Faktör Analizi sonuçları, iki faktörlü yapının kabul edilebilir uyum değerlerine sahip olduğunu göstermiştir. Ölçüt bağıntılı geçerlik bulgularında, eş değer ölçek ile pozitif ve anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Madde analizi sonuçları, ölçek maddelerinin ilgili oldukları alt boyutlarla kabul edilebilir düzeyde ilişkili olduğunu ve alt-üst grup karşılaştırmalarında maddelerin ayırt edici özellik gösterdiğini ortaya koymuştur. Güvenirlik analizlerinde Cronbach alfa katsayıları .837 ile .871 arasında değişmiştir. Bu bulgular, ölçeğin her iki alt boyutunun da iyi düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgular, İlkokul Öğrencileri için Olumlu Sosyal Davranış Öz-Düzenleme Ölçeği Türkçe formunun ilkokul öğrencilerinin olumlu sosyal davranışlara ilişkin motivasyonel öz-düzenleme nedenlerini değerlendirmede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This research aims to adapt the Prosocial Self-Regulation Questionnaire for Primary School Students into Turkish culture and examine its psychometric properties. Within the scope of the study, it was investigated whether the Turkish form of the scale is suitable for evaluating the motivational foundations underlying the prosocial behaviors of primary school 2nd, 3rd, and 4th-grade students within the framework of Self-Determination Theory. To examine the construct validity of the scale, Exploratory Factor Analysis (EFA) was conducted with data obtained from 289 participants, and Confirmatory Factor Analysis (CFA) was performed with data from 291 participants. Within the scope of criterion-related validity, the relationships between the subdimensions of the Turkish form of the Prosocial Self-Regulation Questionnaire for Primary School Students and the total score as well as the helping, sharing, and empathy subdimensions of the Child Prosociality Scale: Child Form were examined. To evaluate the functioning of the scale at the item level, corrected item-total correlations, Cronbach's alpha coefficients when an item is deleted, and upper-lower 27% group comparisons were calculated. Within the scope of reliability analyses, Cronbach's alpha internal consistency coefficients were examined. As a result of the Exploratory Factor Analysis, it was determined that the Turkish form of the scale displayed a structure consisting of 23 items and two factors: autonomous and controlled. The Confirmatory Factor Analysis results showed that the two-factor structure had acceptable goodness-of-fit values. In the criterion-related validity findings, positive and significant relationships were found with the equivalent scale. Item analysis results revealed that the scale items were acceptably correlated with their respective subdimensions, and the items demonstrated distinctive characteristics in upper-lower group comparisons. In the reliability analyses, Cronbach's alpha coefficients ranged between .837 and .871. These findings demonstrate that both subdimensions of the scale possess a good level of internal consistency. The findings obtained indicate that the Turkish form of the Prosocial Self-Regulation Questionnaire for Primary School Students is a valid and reliable measurement tool that can be utilized to evaluate primary school students' motivational self-regulation reasons regarding prosocial behaviors.
Benzer Tezler
- Hayat bilgisi dersinde rol model katılımlı etkinliklerin öğrencilerin başarısına, tutumlarına, öz düzenleme becerilerine ve rol model algısına etkisi
The effect of role model participation activities on students' success, attitudes, self-regulation skills and role model perception in life studies course
HAKAN BAYIRLI
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN KÖKSAL
- Önemseme davranışlarına ilişkin düzenlenen etkinliklerin öğrenme ortamlarına, öğretmen ve öğrenci davranışlarına yansımaları
Reflections of activities regarding caring behaviors on learning environments, teacher and student behaviors
GÜLŞEN ÖZTÜRK
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN ŞEKER
- Eğitsel oyunların ilkokul 1. sınıf öğrencilerinin okuma-yazma motivasyonu ve sosyal-duygusal gelişimine etkisi
The effect of educational games on first grade students' reading–writing motivation and social–emotional development
GÜLŞEN CENK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAlanya Alaaddin Keykubat ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI YÜKSEL
- Hayat bilgisi dersinde öğrencilerin yaşam becerilerinin geliştirilmesinde etkin öğrenme uygulamaları
Active learning practices on the development of students' life skills in life science course
ZEYNEP KILIÇ
Doktora
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimAnadolu Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET GÜLTEKİN
- İlkokul öğrencilerinin öz güvenleri, akademik başarıları ve anne - baba tutumları arasındaki ilişkiler
Başlık çevirisi yok
HANDAN ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiSınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADİL ÇAĞLAR